Peter Schong: Boogie Down

Bobby Womack: 'Uit het niets ging het beter’

2011-12-10T16:32:00.011+01:00

Foto: Bill Ebbesen

“Ik heb dit nog nooit eerder verteld”, kraait Bobby Womack opgetogen met zijn karakteristieke raspstem. Wellicht is het te danken aan mijn beeldschone Keniaans-Limburgse collega dat de 67-jarige soulveteraan op zijn praatstoel zit. Bobby Womack geeft geen interview, Bobby Womack kletst. Eindeloos. Er is nauwelijks een speld tussen te krijgen, elke vraag die je stelt herinnert hem aan een of ander verhaal. En zo zit je urenlang met de zelfbenoemde 'last soul man' op zijn hotelkamer.

Ondanks zijn enorme staat van dienst lijkt Bobby Womack enigszins ondergewaardeerd te zijn. In het rijtje van de grootmeesters van de soul ontbreekt zijn naam dikwijls. Noem Bobby Womack en de reactie is steevast: “Van Womack & Womack?” Maar dat is zijn broer Cecil.
“Ik kan je daar een verhaal over vertellen. Ik had er geen idee van dat zij zo hot waren. Ik kende hun nummers eigenlijk niet eens omdat ze in Amerika niet zo groot waren, maar hier in Europa waren ze gigantisch. Ik was eens in Europa en checkte in bij een hotel en de receptionist vroeg: ‘Bent u van Womack & Womack?’ ‘Nee dat is mijn broer’, antwoordde ik. ‘U bent niet van Womack & Womack? Oh ik zie dat we vol zitten.’ Toen zei ik maar dat we inderdaad Womack & Womack waren. Die man zei: ‘Waarom zei u dat niet? We hebben een suite voor u.’”
Is Bobby dan in ieder geval rijk geworden? “Geestelijk wel. Anderen zijn rijker geworden omdat ze me niet hebben betaald. We zijn allemaal genaaid. Ik ben inmiddels wijs genoeg om zelf de vaseline mee te nemen.”
Wellicht is Bobby’s omstreden huwelijk met Barbara Campbell, de weduwe van Sam Cooke, drie maanden na de moord in 1964, hem altijd in de weg blijven staan. Womack beweert dat hij Cooke een dienst wilde bewijzen en diens vrouw en kinderen wilde beschermen, maar het huwelijk werd gezien als verraad van zijn mentor. Diskjockeys weigerden Bobby’s platen te draaien, braken ze zelfs voor zijn ogen in tweeën. Het paar werd overstelpt door hatemail. Ze ontvingen zelfs een doodskist met een pop erin, die het verdronken zoontje van Sam en Barbara moest voorstellen. Ook Cooke’s familie was ernstig in haar wiek geschoten.
“Sams broer Charlie belde me op en waarschuwde: ‘Waag het niet om ooit nog een voet in Chicago te zetten. Ik weet dat Sam erg op je gesteld was, maar ik sla je tot pulp.’ Hij en zijn drie broers. Ik verbleef in een hotel in Chicago en heb ze gebeld en gezegd in welke kamer ik zat. Barbara had een pistool, een .32. Ik had de kogels eruit gehaald en hem weer teruggelegd onder het kussen, want als we Sams broer zouden doodschieten was het nog erger geweest. Ze hebben me flink te grazen genomen. Mijn hoofd was zo groot. Ze hadden mijn hand gebroken. De man in de kamer naast ons had de politie gebeld omdat hij dacht dat er iemand vermoord werd. Ze hebben me naar buiten gedragen op een brancard. Barbara wilde haar pistool pakken maar er zaten dus geen kogels in. ‘Mafkees! Je hebt ze zelf gevraagd om hier te komen’, zei ze. Maar ik wilde dat ze zich af konden reageren, want ik wilde in Chicago spelen.”
“Toen ik I Wish He Didn’t Trust Me So Much opnam (in 1985), zei iedereen: ‘Eindelijk geeft hij het toe, hij wist dat hij fout zat.’ Ik heb dat nummer niet eens zelf geschreven! Ik heb het alleen maar gezongen omdat ik het een goed nummer vond. Dat geloofden ze niet. Ze zeiden: dat zei je niet toen je negentien was. Omdat ik het toen nog niet kende! Uiteindelijk kon het me niet meer schelen wat mensen wel of niet geloofden.”

Verslaving
Bobby Womack heeft geen gemakkelijk leven gehad. Zijn mentor Sam Cooke werd vermoord, zijn huwelijk met Cooke’s weduwe maakte hem jarenlang persona non grata. Bobby’s broer Harry werd in zijn huis doodgestoken door een jaloerse vriendin. Bobby verloor twee zoons, de ene in de wieg en de ander pleegde zelfmoord. Een andere zoon zit een gevangenisstraf uit omdat hij iemand doodreed. En dan waren er nog de echtscheidingen en de verslavingen.
Bobby vond zijn escape in de cocaïne. Hoe erg zijn verslaving was? Womack snoof zelfs waar zijn vader bij was. “Hij wist niet zo veel over drugs en pakte een hamer en sloeg een aspirine tot poeder. ‘Snuif dit maar op, dan is je hoofdpijn weg. Want dat is alles wat die dealer je verkoopt: aspirine in poedervorm.’ Ik zei: ‘Maar pap, dit spul werkt pas echt goed.’ Ik heb nooit meer in het bijzijn van mijn vader gesnoven. Ik snap niet waar ik het lef vandaan haalde. Het was gestoord.”
Leidden de drugs Bobby af van zijn sores, het waren ook de drugs die uiteindelijk zijn creativiteit verlamden.
“De slechtste periode uit mijn carrière was toen ik niet kon schrijven. Ik had geen ideeën. Dat was de afgelopen twintig jaar. Ik heb vijftien jaar geen plaat gemaakt.
Op een dag zei ik tegen mezelf: ik word nooit meer high. Ik had mijn gitaar al zo lang niet aangeraakt. Ik had in geen jaren een nieuw liedje geschreven. En dat kwam door de drugs. Ik raak het nooit meer aan. Ik ging naar Johnnie Taylors begrafenis. Johnnie lag daar levenloos. Zo wilde ik hem niet zien, ik wilde hem horen zingen. De drugs zijn zijn dood geworden. Dus ik zei: ik stop.”
Bobby beweert cold turkey te zijn afgekickt. “Als je iets echt wil lukt het. Je kunt in rehab gaan, maar de meeste mensen doen dat om van het gezeik af te zijn. Zodra de zon opkomt zijn ze weer vertrokken. Ik deed het zonder rehab.”
Het was een eenzame tijd. “Als je stopt met drugs, zijn alle mensen om je heen opeens verdwenen. Je hebt weinig vrienden. Zij sluiten weddenschappen af over hoe ze mij weer aan de drugs zouden krijgen. Ze komen bij je langs en zeggen: ‘Wat goed dat je bent afgekickt, hoe is het je gelukt? Mag ik even van je toilet gebruik maken?’ Ga lekker naar je eigen toilet! Ik ben geen liefdadigheidsinstelling. Je wilt gewoon dat ik val. Ik ben weggelopen. Ik kreeg weer zin om op te treden, al was dat in eerste instantie om de eindjes aan elkaar te knopen, ik moest drie gezinnen onderhouden.”
Eenmaal clean duurde het nog een paar jaar voordat Bobby zijn inspiratie terug had. “Ik probeerde uit te vogelen wie ik echt was. Als je nuchter bent zie je dingen in. Als je high bent is het een hype.
Ik loog tegen mensen. Quincy Jones belde me op om samen te werken en ik antwoordde: ik had graag gewild maar ik moet naar Spanje. Spanje was in mijn appartement, ik ging helemaal nergens heen. Ik zei tegen mezelf: ik kan dit niet, stel dat ze erachter komen dat ik geen liedjes kan schrijven? Dat was mijn grootste angst.
Ik heb het gevoel dat ik nu op mijn best ben als artiest. Omdat ik al die obstakels heb overwonnen. Mijn grootste prestatie is het overwinnen van mijn zwakten.”

In 2010 maakte Bobby Womack een verrassende comeback op het album Plastic Beach van de Gorillaz, op de single Stylo met rapper Mos Def. Het waren Damon Albarn en Jamie Hewlett die Bobby Womack uit zijn creatieve impasse haalden.
“Ze luisterden al jaren naar mijn muziek. Ze vonden dat ik mijn tijd vooruit was. Ze belden me op. Ik zat ze een beetje te plagen: ‘Ik heb nog nooit van de Gorillaz gehoord. Ik ken wel The Monkeys.’
Ik ging op tournee met de Gorillaz en ik was aan het bidden, bidden, bidden dat mijn talent terug zou krijgen. Damon zei dat hij een plaat met me wilde maken. Maar ik wist niet of ik daar wel klaar voor was. Hoe weet je dat ik nog kan zingen, misschien heb ik geen stem meer. Maar dat geloofden ze niet. Ze lieten me een nummer zingen om erin te komen. En uit het niets ging het beter. Ik zei tegen Arthur (Bobby’s roadie): Pak mijn gitaar want ik ga iets schrijven. Hij zei: Meen je dat serieus? As serious as a heart attack. Na de tour had ik zestien nieuwe nummers geschreven. De Gorillaz hebben mijn leven nieuw leven ingeblazen.”

Opleving
Bobby wenkt ons mee te komen naar zijn slaapvertrek. “I’m a changed man, je kunt bij me op bed komen zitten”, grapt de zanger, die ooit door zijn ex-vrouw Barbara werd beschoten toen ze hem met zijn stiefdochter Linda in bed betrapte.
Op een bureau ligt een stapel petten in doorzichtig plastic folie. Zijn hoofddeksels zijn inmiddels net zo goed zijn handelsmerk geworden als zijn brillen (“Ik probeer stijlvol te zijn, anders zie je eruit als een nerd. Ik droeg dit soort brillen al vóór Elton John. Ik heb veertig brillen.”). Vandaag draagt Bobby een bril met een metaalconstructiemontuur.
Bobby Womack wil ons zijn nieuwe songs laten horen. Zijn roadie Arthur stopt een cd in de dvd-speler en schuift op Bobby’s commando het volume voluit. Uit de tv schalt keihard Womacks aanstaande album Living in the House of Blues. De productie klinkt ietwat gedateerd, maar de songs zijn ijzersterk en Bobby’s zang is misschien wel het meest gepassioneerd tot nu toe.
“Ik heb een plaat opgenomen getiteld The Best Is Yet To Come met Stevie Wonder, Rod Stewart, Teena Marie, Gerald Levert, Ronald Isley, Snoop Dogg.
Maar eerst breng ik een bluesalbum uit. Ik wilde die met Bobby Bland opnemen, ik aanbid hem bijna net zo veel als God. Als klein kind was hij een held voor me, hij leerde blanken soul zingen. Maar om een of andere reden wilde hij niet. Maar ik was al begonnen met schrijven. Dus ik bood aan om alles te betalen. Hij wilde weten hoeveel hij zou verdienen. Weet ik veel, ik weet alleen dat we een platencontract kunnen krijgen. Ik besloot om die plaat dan maar in mijn eentje te maken en een paar gasten uit te nodigen. Buddy Guy, Ron Wood, Eric Clapton. Dat album heet Living in the House of Blues, omdat ik het idee kreeg van The House of Blues. Iedereen, of je arm of rijk bent, krijgt vroeg of laat de blues. De boodschap is: treur niet. Het ergste wat je kan overkomen zijn gezondheidsproblemen. Om de rest kun je huilen maar je komt er wel overheen.”

Elke soulzanger is begonnen in de kerk. Maar de kerk stond die duivelse rock ’n roll niet toe. En Bobby Womacks godvrezende vader Friendly, die de jonge Bobby en zijn broertjes klaarstoomde als gospelgroep, evenmin. Hoe zette Bobby toch de stap van gospel naar seculier?
“Mijn vader heeft me met de paplepel ingegoten: als je God niet dient, dien je de duivel. Ik zei tegen mijn vader: ‘The church is full of shit. Elke dominee rijdt in een Rolls Royce terwijl zijn congregatie moet lopen. Ze bezitten alleen een pot om in te pissen en een raam om hem uit te legen.’ En dan zei hij altijd: ‘Nog één woord en je krijgt een lel.’
Mijn vader wilde dat we goede zangers werden, dan konden we in een blanke buurt gaan wonen. Volgens mijn vader woonden blanken in mooie huizen. Ik hoefde helemaal niet in een blanke buurt te wonen, ik wilde gewoon goed leven, het interesseerde me geen zier met welke huidskleur. Dat krijgen we nooit voor elkaar als we gospel zingen, zei ik tegen mijn vader, want gospel is klein. We innen onze gage in een koekenpan. Ik kan er niet eens een fatsoenlijke karbonade van kopen om te braden in die pan.
Ik wil jullie een sociale huurwoning geven, zei ik tegen mijn vader, want die hadden harde vloeren zodat er geen ratten binnen konden komen. We sloegen dag en nacht tegen de muren om de ratten weg te jagen, dat deden we bij toerbeurt. Op een morgen zat er eentje op mijn borst. Mijn moeder zei toen: het is genoeg, ik hoop dat je snel succes hebt. Toen ik tegen mijn vader zei dat ik rock&roll wilde zingen wees ik naar Sam Cooke. Hij had voor zijn moeder een mooi huis gekocht, zijn vader hoefde nooit meer te werken. Van mijn vader mocht ik mijn talent gebruiken om de situatie te veranderen.”

Na bijna vier uur besluit ik maar eens naar huis te gaan. Ik schud Bobby de hand, maar hij zit middenin een verhaal over hoe hij van Barbara zijn dealer op zijn plaat moest laten meezingen terwijl hij geen talent had, en lijkt niet te merken dat ik afscheid neem. Achteraf hoorde ik dat het interview daarna nog zeven uur is doorgegaan.

Werk van Womack
Bobby Womack werd als kind ontdekt door en leerde de kneepjes van het artiestenvak van Sam Cooke. Hij schreef de eerste nummer 1-hit van The Rolling Stones: It’s All Over Now (een cover van The Valentinos, de band van Bobby Womack en zijn broers). Als sessiegitarist speelde Womack met Elvis Presley, Ray Charles (een van de redenen waarom Bobby opstapte is omdat de blinde muzikant op tournee zelf het vliegtuig vloog), Janis Joplin (Mercedez Benz zou zijn geïnspireerd op Bobby’s Duitse bolide. Hij zou haar laatste avond met haar hebben doorgebracht), Aretha Franklin (hij speelde mee op Chain of Fools), Sly Stone (hij was huisvriend en deelnemer aan diens roemruchte drugsorgies. Womack speelde mee op There’s a Riot Goin’ On), Wilson Pickett (hij schreef o.m. I’m a Midnight Mover), Bobby Womack schreef Breezin’, wat later een grote hit werd van George Benson. Als soloartiest heeft Bobby Womack de nodige klassiekers op zijn naam staan: Quentin Tarantino gebruikte Across 110th Street voor de soundtrack van Jackie Brown. En dan zijn er nog de hits Woman’s Gotta Have It, Harry Hippie, That’s The Way I Feel About Cha en I Wish He Didn’t Trust Me So Much. Zijn beste albums: Communication (1971), Understanding (1972), The Facts of Life (1973), Lookin' for a Love Again (1974), I Don't Know What This World Is Coming To (1975) en The Poet (1981).

Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.

Een inktzwart en bloedrood liefdesverhaal

2011-12-10T14:40:00.005+01:00

Foto: Vivian Johnson

Willy Vlautin (43) komt Paradiso uit lopen met twee blikjes Heineken in zijn hand. “Laten we lekker buiten gaan zitten, het is prachtig weer.” Recordweer zelfs. Het is de warmste 1 oktober ooit. We nestelen ons achter de poptempel aan de gracht, waar bootjes met feestende mensen en slechte Eurohouse voorbij glijden. Het Leidseplein gonst van de drukte. Boven de stad ronkt een politiehelikopter. Die houdt een oogje in het zeil omdat op het Spui krakers en de ME elkaar in de haren vliegen.

De broeierige sfeer staat in schril contrast met de claustrofobische verstilling van het afgelegen houthakkersdorp ‘waar het zes maanden per jaar regent’ uit The High Country, het nieuwste album van alt.countrygroep Richmond Fontaine. Op het negende album combineert voorman Willy Vlautin zijn beide disciplines. Naast negen albums publiceerde de singer-songwriter namelijk ook drie al even lovend ontvangen romans, waarvan het debuut The Motel Life volgend jaar als film in de roulatie zal gaan met in de hoofdrollen Kris Kristofferson, Stephen Dorff en Dakota Fanning. The High Country is volgens eigen zeggen een song novel, een liedjesroman. Een ambitieus project, waarbij het vooral de kunst was een balans te vinden tussen vorm en inhoud. Je moet het verhaal vertellen zonder de songs in de weg te zitten.
“Dat is altijd mijn grootste probleem als songwriter geweest”, bekent Vlautin. “Vroeger voerden de teksten de boventoon. Ik heb wel een paar goede songs verpest met de teksten. Of ik formuleerde de tekst zo precies dat het ten koste ging van de melodie. De catchy nummers zijn altijd eerst de muziek, de niet-catchy liedjes de tekst eerst. Als ik een liedje schrijf gaat het om het gevoel. Dan heb ik het verhaal in mijn hoofd en probeer ik het in dat gevoel te passen, zodat dat overkomt als je het nummer luistert. Het heeft me jaren gekost om de juiste balans te vinden, en ik worstel er nog steeds mee. Onze producer J.D. Foster leerde me te zeggen wat ik wilde te zeggen zonder zo veel woorden nodig te hebben. Ik probeer altijd een heel verhaal in drie minuten te passen. Soms lukt dat, vaak gaat het mis.”

The High Country behelst een inktzwarte en bloedrode liefdesgeschiedenis, die zich afspeelt in het achterland van Oregon, ‘waar het zes maanden per jaar regent’.
“Het gaat over een meisje uit een klein dorpje dat zwanger wordt van een gozer die ze eigenlijk niet leuk vindt. Maar ze weet niet wat ze moet doen en uiteindelijk trouwt ze met hem”, omschrijft Vlautin het plot. “Na hun huwelijk krijgt ze een miskraam. Hij geeft haar de schuld en praat niet meer met haar. Ze woont middenin de bossen, houthakkersgebied. Na het werk maakt ze lange wandelingen langs de ‘logging roads’. Het is heel deprimerend, ze zit vast in een gehucht.
Dan is er nog een man die een louche kroeg runt waar veel speed en methamfetamine wordt gebruikt. Hij is verliefd op haar en zonder dat ze het weet houdt hij haar in de gaten tijdens haar wandelingen.
Intussen is er een automonteur die terugkeert naar het dorp. Het meisje werkt in een autogarage. Ze komen elkaar weer tegen. Ze kenden elkaar van jaren geleden. De monteur wordt ook verliefd op haar. Hij probeert haar over te halen aan om met hem te vluchten. De nummers The Eagles Lodge, The Meeting on the Logging Road en The Mechanic’s Life vertellen zijn verhaal: verzamel al je moed, pak je boeltje en wegwezen. Uiteindelijk in I Can See a Room, heeft ze eindelijk de moed en ziet ze een uitweg uit het dorp.
Maar in de tussentijd vermoordt de speedfreak Claude Murray haar man en zijn eigen vrouw, omdat hij denkt dat hij dan het meisje krijgt. En uiteindelijk vermoordt hij ook de automonteur en hij wordt weer vermoord door de bareigenaar Angus King. Hij heeft pleinvrees en zit gekluisterd aan zijn kroeg en is in feite onderworpen aan de gek die zijn bar runt.
Het is een donker verhaal, heel romantisch en heel gewelddadig, goed en slecht. Eigenlijk heel eenvoudig, ik vond dat het verhaal voor een plaat simpel moest zijn.”

Voor The High Country hoefde Vlautin niet ver te zoeken voor inspiratie. “Shit man, ik woon zelf in de bossen, zestig kilometer buiten Portland, Oregon. Het is een groot bosbouwgebied. Zie je dat gebouw daar? De bomen zijn er nog hoger. En ze zijn overal. Je kunt niks zien. Het is er regenachtig en mistig zes maanden per jaar. Maar je kunt iedereen horen. Iedereen schiet met geweren, scheurt rond in trucks, fucking weird noises. Er is een familie die er al honderdvijftig jaar woont. Er woont een hippie in een stacaravan. Er is een arme familie en een rijke familie. Maar je kunt ze niet zien omdat er allemaal bomen staan.
Ik begon te schrijven omdat elke morgen om half vijf denderen de vrachtwagens met boomstammen langs mijn huis. Het hele huis staat dan te schudden op zijn grondvesten omdat ze zo groot zijn en zo veel kabaal maken. Ik werd er wakker van en begon erover na te denken. Ik wilde eigenlijk liefdesliedjes schrijven, omdat het soms zo duister wordt in mijn hoofd dat ik hoopte dat het me zou opvrolijken en dat ik meer in het leven zou gaan geloven. Maar toen begon ik daar antwoorden op te geven, en zo ontstond het verhaal van The High Country.”

In boeken en films zijn Amerikaanse dorpjes vaak angstaanjagende plaatsen vol achterlijke, gevaarlijke, gestoorde mensen, waar het kwaad op de loer ligt. Maar strookt dat beeld wel met de werkelijkheid?
“Nee, in zijn algemeenheid waarschijnlijk niet”, erkent Vlautin. “In het gehucht waar ik woon zijn de mensen toevallig ongemeen conservatief en niet bepaald vriendelijk tegenover vreemdelingen. Ik kom zelf uit zo’n gezin, vandaar dat ik veel schrijf over bekrompenheid en vijandigheid. Ik worstel er al mijn hele leven mee. Het verontrust me. Het is de angst voor dat soort mensen. Mensen die al zes dagen wakker zijn en speed gebruiken zijn gestoord, niet voor rede vatbaar, ze zien dingen die er niet zijn. Dat vind ik heel griezelig. In veel kleine dorpjes in Amerika is speedgebruik een groot probleem. Ik heb speed altijd een fascinerende drug gevonden omdat gekte veroorzaakt. Doodeng. Ik heb eens meegemaakt dat ik gewoon op straat liep en zo’n kerel op me af stevende en vroeg: waar is mijn vrouw? En je hebt geen idee waar hij het over heeft. Dan moet je je uit zo’n penibele situatie zien te redden.”
Paradoxaal genoeg voelt Vlautin zich daar wel thuis. “De natuur is zo prachtig. Mijn vriendin heeft paarden, ze is een paardrijmeisje. Je zit wel tussen de conservatievelingen, maar je ziet ze niet vaak. Juist die afzondering vind ik zo prettig aan daar wonen.”
Als schrijver is Vlautin gefascineerd door Amerikanen aan de zelfkant van de samenleving, met verrotte levens doordrenkt van alcohol. “Ik vind het niet zozeer fascinerend, maar ik kan gewoon niet stoppen met eraan te denken. Neem waar dan ook de lokale krant en je leest over de meest verschrikkelijke dingen die mensen elkaar aandoen. En dat zijn gewoon je buren. Dan heb je nog de oorlogen, massamoorden, hongersnoden. De wereld is een chaos. En dat houdt me voortdurend bezig. Ik heb mijn liedjes nooit naargeestig gevonden, ze zijn gebaseerd op de werkelijkheid. Vroeger dacht ik dat mijn hoofd wat zou opklaren als ik ouder werd, maar shit, dat is niet gebeurd.”

Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.

‘Niet te veel hocus pocus en studiotrucs'

2011-11-30T09:49:00.008+01:00

Foto: Danny Clinch

The Black Keys hadden zich net ontwikkeld tot songwriters, besluiten ze op El Camino weer ouderwets te rock ’n rollen.
‘Een rock ’n roll-plaat.’ Zo omschrijft zanger en gitarist Dan Auerbach het zevende Black Keys-album El Camino dat vrijdag in de winkel ligt.
Om eerlijk te zijn: El Camino is niet de meest geïnspireerde plaat in het ijzersterke oeuvre van The Black Keys. Het duo rockt weer als een havenkraan bij windkracht 10, maar El Camino ontbeert bezieling en diepgang en klinkt als formulewerk.
Het is alsof de typische Black Keys-riffs zijn opgeblazen en uitvergroot. ‘Je bent niet de eerste die dat opmerkt’, erkent Auerbach. ‘Dat heeft te maken met de zangeressen die de refreinen zingen, waardoor die automatisch groots en meer poppy klinken. Toen ik hen vroeg, luisterde ik naar Bobbie Gentry, een countrysoul singer-songwriter. Zij liet haar refreinen altijd door zangeressen zingen.’
Verfijnd
De terugkeer naar het elementaire geluid is opvallend. The Black Keys begonnen met primaire bluesrock, maar op Auerbachs schitterende soloplaat Keep It Hid (2009) en Brothers (2010), het succesalbum dat de grote doorbraak van de band werd, had het duo zich juist ontwikkeld tot verfijnde songwriters. ‘Liedjes hoeven niet ingewikkeld te zijn om goed te zijn’, verklaart Auerbach de draai. ‘We wilden muziek maken die ongecompliceerd was. Zonder pretentie.’
Auerbach ziet El Camino niet als een stap terug. ‘Het is meer rock ’n roll, maar melodieus en vocaal veel inhoudelijker dan onze oude platen. El Camino begon met de muziek. Riffs. Gitaar en drums. Een jamsessie. Met Brothers hebben we eerst de teksten geschreven. De muziek moest om het verhaal heen gemaakt worden. Op El Camino zijn de teksten achteraf geschreven. Ze moesten in het liedje passen. Het is een andere benadering met een ander resultaat.’
‘Ik denk dat we meer plezier zullen beleven aan het live spelen van El Camino dan Brothers. Het is leuker om rock ’n roll-nummers voor een publiek te spelen dan langzame ballads. Dan worden de fans wild.’
The Black Keys zijn niet vies van een gebbetje. Met de clip van Lonely Boy doet de band een gooi naar het wereldrecord sufste videoclip ooit: we zien één take – gefilmd met een mobieltje? – van een man bij een dicht loket die uit de pan swingt. WTF?!
Auerbach grinnikt. ‘Een stukje vermaak van drie minuten. We hadden een hele videoclip, compleet met een verhaallijn. Pat en ik acteerden erin. Toen het af was, bleek het resultaat waardeloos. Maar we hadden één stuk waarin een man danste. Toen hebben we dat maar gebruikt. Het is opgenomen op de parkeerplaats van een motel in LA’, zegt Dan zonder een spier in zijn gezicht te vertrekken. ‘Het zou inderdaad de goedkoopste videoclip aller tijden zijn geweest als we alleen dit fragment hadden opgenomen. Maar we hebben een hele draaidag gedaan, er waren vijftig mensen bij betrokken. Het is de duurste single-shot video ooit.’
De danser, Derrick Tuggle, is inmiddels een rijzende ster. Hij mocht in de primetime talkshow van Ellen Degeneres zijn dansje nog eens opvoeren. Zal de Lonely Boy-clip de Black-Eyed Peas weer een MTV Video Award opleveren? De muziekzender graveerde vorig jaar de verkeerde naam in de prijs. Foutje, bedankt.
‘Ik hoop het niet.’

Dit artikel verscheen eerder in De Pers.

Aaron Neville: ‘Ik heb het aan God overgelaten’

2011-10-19T20:41:00.023+02:00

Foto: Sarah A. Friedman

Hij overleefde een heroïneverslaving, de orkaan Katrina en, niet te vergeten, een halve eeuw muziekindustrie, wat uiteraard zijn sporen heeft achtergelaten bij de nachtegaal van de soul. Niet voor niets gaf Aaron Neville (70) zijn vorig jaar verschenen gospelalbum de titel I Know I’ve Been Changed mee.
Aaron Neville is niet zomaar een zanger, hij is een natuurkracht. Het blijft onvoorstelbaar dat uit die ondergetatoeëerde kleerkast zo’n engelachtige kopstem komt. Je verwacht hem eerder gewichtheffend op de luchtplaats van San Quentin dan gevoelige gospels zingend in een studio. Neville grinnikt. “Ik kan alleen maar zeggen: het komt uit mijn hart.” Door de telefoon klinkt een lage, monotone mannenstem. “Mensen zeggen dat het tegenstrijdig is, maar ik zeg altijd: dat is de God in mij die de God in jou aanraakt.” Zo groot als zijn spierbundels zijn, zo klein is zijn hart. “Ik ben absoluut niet gevaarlijk. Ik ben de aardigste persoon die je ooit zult tegenkomen.”

Saillant genoeg is de falset van de onlangs zeventig geworden nachtegaal van New Orleans even welluidend en loepzuiver als toen hij zes decennia geleden begon. “Ik zorg goed voor mijn stem. Ik repeteer veel. Als ik straks ophang, ga ik achter de piano zitten en zingen. Ook weer niet uren per dag hoor, hooguit een uurtje. Ik doe ook ademhalingsoefeningen. Ik heb namelijk astma. Ik werd geboren met astma, het ging weg maar het is weer teruggekomen. Verder zit ik veel in de sportschool. Plus dat ik geen alcohol drink, maar veel groente- en fruitsapjes.”
Neville heeft niet altijd zo goed voor zichzelf gezorgd. In de jaren zestig en zeventig was hij tien jaar lang verslaafd aan de heroïne, waardoor hij ook nog eens tot twee keer toe achter de tralies belandde. “Jeugdige nieuwsgierigheid. Groepsdruk. Iedereen deed het en ik wilde het ook proberen. Je weet eigenlijk niet waar je aan begint en voor je het weet kun je er niet meer buiten.”

Aaron Neville treedt op in Angola Prison

Zijn geloof hielp hem er uiteindelijk bovenop. “Judas Taddeüs is de heilige die uitweg biedt voor de hopeloze gevallen. In slechte tijden heb ik veel tot hem gebeden en die gebeden zijn verhoord, dus ik draag in mijn linkeroor medaillon met hem en in mijn rechteroor de Heilige Moeder Maria.”

Zegen
Aaron Neville zit al een halve eeuw in het vak. Zijn lange loopbaan kent enkele pieken en vele dalen. In 1960 begon zijn lange carrière met het hitje Over You op een lokaal label, maar pas zes jaar later volgde zijn doorbraak met de monsterhit Tell It Like It Is. Ondanks de gouden status ontvangt Neville geen cent aan royalty’s. De miljoenen verdwenen met het faillissement van het label in een zwart gat.

Tell It Like It Is

Terwijl in Engeland The Rolling Stones zich openlijk fan verklaarden, werd Aaron Neville wijsgemaakt dat de verkoop ophield bij de staatsgrenzen van Louisiana. De enige gouden plaat die hij kreeg, was een singletje dat zijn vrienden hadden overgespoten met goudverf.
“Indertijd hadden artiesten in New Orleans het slecht. Je stond helemaal onderaan op de totempaal. Ik heb er wel eens iemand naar laten kijken of ik toch nog wat royalty’s kon krijgen, maar dat bleek niet mogelijk te zijn.”
De popster moest zich in zijn levensonderhoud voorzien met allerhande baantjes, van schilder tot vrachtwagenchauffeur en havenarbeider. Als ware gelovige accepteerde Neville zijn lot. “Het frustreerde me niet. Ik ben gewoon doorgegaan, ik ben altijd blijven zingen. Muziek is mijn verlossing. In de tijd dat ik vrachtschepen loste, zeiden mijn collega’s: jij zou niet in de haven moeten werken, jij moet op tv optreden. Maar ik zei: ik moet mijn gezin onderhouden. Als de Heer de tijd rijp acht dat ik uit de havens kom, dan kom ik. En dat is ook gebeurd.”
Achteraf gezien was het maar beter zo, vermoedt Neville, doelend op zijn drugsverslaving. “Ik denk dat het een zegen in vermomming was. Als ik destijds rijk was geworden, was het misschien mijn dood geworden. De wegen van God zijn ondoorgrondelijk.”

I Am a Pilgrim (Later with Jools Holland)

Pas in 1989 kwam Neville het succes toe dat hij verdiende, met de hit Don’t Know Much, een duet met Linda Ronstadt waarvoor ze een Grammy Award kregen. Dat jaar scoorde Aaron ook een hit met The Neville Brothers met Yellow Moon.

Aaron Neville & Linda Ronstadt - Don't Know Much

Afgelopen jaar verscheen zijn jongste album, I Know I’ve Been Changed, een verzameling warmbloedige gospeltraditionals en spirituals. De opnamen stonden onder leiding van de excentrieke singer-songwriter Joe Henry, die ook de comebacks van Solomon Burke en Bettye LaVette produceerde. Speciale gast is de onvolprezen Allen Toussaint, met wie Neville ooit zijn carrière begon. “Zijn pianospel gaf een lekkere New Orleans-touch aan het geheel.”

Ramp
Zes jaar geleden werd New Orleans goeddeels weggespoeld door een watersnoodramp als gevolg van orkaan Katrina. Ook Aaron Neville verloor zijn hele hebben en houden.
“Ik was op tournee. Drie dagen voordat de storm kwam had ik mijn familie opgedragen om de stad te verlaten, want ik zag het water al komen. Ik heb mijn familie weer ontmoet in Memphis, waar we alles op tv hebben gezien. Mijn huis was overstroomd, alles was weg. Ik ben er nooit teruggekeerd. Met mijn vrouw heb ik een tijd in een hotel gebivakkeerd in Nashville. Nu wonen we buiten New Orleans, drie kwartier van de stad. Ik wil niet meer terug, ik ben het zat telkens voor het water te vluchten.” Na het overlijden van zijn echtgenote Joel in 2007 hertrouwde Neville met fotografe Sarah Friedman uit New York, waar hij nu een groot gedeelte van het jaar woont.
Ondanks de tragedie houdt Neville hoop. “Ik ben mijn huis kwijtgeraakt, mijn kinderen en mijn zus zijn hun huizen kwijt. Ik was murw. Ik heb het aan God overgelaten om me er doorheen te slepen. Als er leven is, is er hoop. Ik leefde nog, mijn familie leefde nog, dus we mogen van geluk spreken. Veel mensen zijn omgekomen, veel mensen waren niet verzekerd. Ik weet me gezegend. Het heeft me sterker gemaakt. Ik heb dit overleefd, dus ik kan de rest beter aan.”
Was Katrina dan wellicht een groter plan van God? “Zo zie ik het niet. Ik denk niet dat God van plan was om een massa mensen weg te vagen. Ik denk dat de aarde terugvecht tegen de mens om wat we allemaal met haar uitspoken.”

Aaron Neville - I Done Made Up My Mind

Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.

Bellen met Ramsey Lewis

2011-10-18T00:48:00.002+02:00

Ik heb al heel wat van mijn muzikale helden geïnterviewd, maar de phoner met jazzpianist Ramsey Lewis maandagavond was een bijzondere eer. Ramsey Lewis legde de blauwdruk voor mijn muzikale smaak. Als peuter stond ik al te swingen op zijn album Solar Wind. Het was de familieplaat van de Schongen. Ondanks onze verschillende muzieksmaken was iedereen verenigd in zijn liefde voor dit album. Lewis bracht onlangs Ramsey, Taking Another Look uit waarin hij nummers uit zijn jazzfunk-periode in de jaren '70 (o.m. Sun Goddess) herinterpreteert. Watch this space for the interview.

Remembering Miles: de ultieme muzikaliteit

2011-09-28T08:54:00.008+02:00

De trompet die Miles Davis op Bitches Brew zou hebben bespeeld (Hard Rock Cafe, Krakau, mei 2008). Of die claim waar is weet ik niet - Miles had een rode trompet met zijn naam er in gegraveerd.

Vandaag 20 jaar geleden zag ik op het journaal dat Miles Davis was overleden. Ik was een puber van 14 en vond het musique de papa. "Ach, die ouwe lul", reageerde ik tot woede van mijn broer, een Miles-fan.

Een half jaar later kwam mijn broer thuis met On The Corner. Het klonk in mijn prille oren als een kakofonie, maar die genadeloze, loeiende, overweldigende funk was onweerstaanbaar.

Voor mij is Miles een muzikant die alles en iedereen overstijgt en overtreft. Het genie der genieën. Kun je nagaan: een gemiddelde revolutionair kan één revolutie op zijn naam schrijven, Miles meerdere. Hij was kampioen in het zichzelf voortdurend opnieuw uitvinden, en daarmee ook de jazz. Miles zocht altijd de grens op en haalde het uiterste uit muziek. Een rijkdom en inventiviteit die zeldzaam is. Miles is de ultieme muzikaliteit. Altijd ambitieus maar nooit pretentieus.

Vernieuwingen dateren doorgaans, bij Miles niet. Hij was experimenteel zonder te vervallen in overstuurd, richtingloos gejengel. Geen pseudo-hip effectbejag met een bloedserieus gezicht. "If they act too hip, you know they can't play shit", zei Miles daar zelf over.

Paradoxaal genoeg streefde Miles Davis altijd naar eenvoud. "As complex as people try to make my music out to be, I like it simple." Bij Miles ging het om spontaniteit en het proces.

Dat de muziek van Miles Davis 20 jaar na zijn dood nog altijd relevant is, spreekt wel uit het feit dat iedereen Kind of Blue in de kast heeft staan. Maar ook uit bijvoorbeeld het recente revisionisme van zijn verguisde elektrische werk uit de jaren '70. Miles is gek geworden, werd jarenlang gezegd. Nu ziet men het genie in en wordt de invloed op hiphop, dubstep en drum&bass onderkend. Die maffe muziek was zijn tijd ver vooruit en is vandaag de dag nog steeds vooruitstrevend.
Het is niet uitgesloten dat Miles' jaren '80-platen eenzelfde herwaardering krijgen. Die werden wel eens spottend een Miami Vice-soundtrack genoemd (waarop Miles prompt een rolletje speelde in de populaire politieserie). Maar ook die muziek is bezield en barst van de muzikaliteit. Zelfs een minimalistische, klinische plaat als Tutu heeft wel degelijk een - verfijnde - ziel.

Over wat er zo fantastisch is aan Miles Davis is alles wel gezegd en geschreven. Maar eigenlijk is Miles met geen pen te beschrijven. Elke poging klinkt flauw en afgezaagd, misschien wel omdat Miles precies het tegenovergestelde was (en ook dat is een cliché). En of hij zich vereerd zou voelen? "I know what I've done for music, but don't call me a legend. Just call me Miles Davis. A legend is an old man with a cane known for what he used to do. I'm still doing it." (...)

Deze zin uit het gedicht Inamorata, voorgedragen door Conrad Roberts op Live-Evil, treft Miles het beste: "Who is this music that which description may never justify? Can the ocean be described?"

Omdat Miles' muziek het beter kan zeggen dan ik, een eerbetoon in video's. Ik heb livemateriaal uit zijn elektrische periode uitgekozen (dus jaren '70 en '80), omdat dit mijn eerste kennismaking met Miles was en nog steeds mijn favoriete Miles-periode is.

Dit artikel verscheen eerder op DePers.nl.

David "Honeyboy" Edwards overleden

2011-08-30T14:48:00.005+02:00

Een van de laatste originals van de blues, gitarist David "Honeyboy" Edwards is overleden. Hij werd 96 jaar. Honeyboy was bevriend met Robert Johnson en was zelfs aanwezig toen de mythische bluesman werd vergiftigd. Honeyboy speelde ook met Charley Patton, Little Walter en Howlin' Wolf. Vorig jaar kreeg Honeyboy nog een Grammy Lifetime Achievement Award. Met Honeyboy is tevens een belangrijk stuk muziekgeschiedenis heengegaan. Volgens zijn manager Michael Frank is met het overlijden van Edwards de laatste directe band met de eerste generatie Delta blues-muzikanten verloren. "Mensen kunnen voortaan alleen nog lezen over dit stukje geschiedenis van die generatie."

P.S. De New York Times schreef een uitgebreide necrologie over Honeyboy

De warmbloedige elektronica van Little Dragon

2011-08-18T22:39:00.000+02:00

Meestal is Amerika het hoogst haalbare voor een band. Little Dragon uit Zweden draait het om. In Amerika hadden ze al succes, maar met hun derde album Ritual Union begint nu ook Europa te vallen voor hun warmbloedige elektronica.

Special: Lowlands 2011

Een slaperige Erik Bodin belt terug. Little Dragon is net terug uit New York en de drummer lag in zijn Brusselse hotel zijn jetlag uit te slapen, vandaar dat hij de telefoon niet opnam. “We hebben net twee releaseparty's gehad in New York en Los Angeles. En we hebben opgetreden op een festival in San Francisco.”
Hoewel Ritual Union al het derde album is van de Zweedse elektronicagroep, begint Little Dragon nu pas in Europa door te breken bij het grote publiek. “In Los Angeles werden voor het eerst opgemerkt. We hebben daar ook fans die ons vanaf het begin overal naartoe volgen.”
Opmerkelijk, want Europese bands beginnen meestal in eigen land, breiden vervolgens uit naar de rest van Europa voordat de ultieme stap naar Amerika wordt gewaagd. “Dat zal wel komen door internet en Myspace. Mensen ontdekken het en tippen hun vrienden en zo ontstaat een fanbase. Een radiozender in Los Angeles, KCRW, heeft ons altijd gesteund en zij hebben als eerste een paar optredens voor ons georganiseerd. Dat waren onze allereerste uitverkochte shows.”
Maar Europa loopt toch niet achter, we hebben hier toch ook internet? “Hahaha! Ja dat is zo. Ik weet het ook niet. Maar het is leuk dat Europa ons nu ook omarmt.”

Toegankelijker
Wellicht komt het doordat Ritual Union een wat toegankelijker album is dan de excentriekere voorgangers Little Dragon (2007) en Machine Dreams (2009). Maar dat herkent Bodin niet. “We hebben Ritual Union niet bewust toegankelijker gemaakt. We zijn hetzelfde te werk gegaan als altijd. We experimenteren altijd en onderzoeken hoe ver we het kunnen ontwikkelen.”
Wel was er in de studio meer dan voorheen een keep it simple-mentaliteit. “De muziek is directer”, erkent slagwerker Bodin. “De voorgaande platen waren meer overgeproduceerd, gelaagder. Dan voegden we nog extra percussie toe. Maar dat maakte de muziek anoniemer, in plaats van pakkender. De muziek is nu ook meer om Yukimi's zang heen gebouwd. Het draait om de zang, er komt veel energie van Yukimi.”

Warm
Elektronische muziek is vaak steriel. Maar in de handen van Little Dragon wordt het opvallend warmbloedig. “Wij zijn opgegroeid in de jaren '80 en zijn vertrouwd met synthesizers. Dat geluid doet ons denken aan onze kindertijd, dus van die synths worden wij juist warm. Maar we programmeren of loopen niets, alle drums zijn live gespeeld. We nemen alles in één take op. Alle menselijke fouten zitten nog gewoon in de muziek, die worden een ingrediënt van de sound. Misschien klinken we daardoor zo warm.”
Opvallend genoeg valt de muziek van Little Dragon in goede aarde bij liefhebbers van soul, onder wie Raphael Saadiq en OutKast. “We zijn dol op Prince, The Isley Brothers, oude soul en funk. Toen we met Yukimi begonnen muziek te maken, probeerden we ook soul te maken. Dat zit nog steeds in onze muziek, het is de basis. Yukimi heeft een unieke stem, dat zal ook een rol spelen in hun belangstelling.”
De muziek van Little Dragon is tegelijk duister en dansbaar. Is het de bedoeling dat we aandachtig gaan zitten luisteren of moeten de voetjes van de vloer? “Allebei. We willen dat je danst als we op het podium staat en luistert als je thuis de cd opzet. Als we live spelen willen we dat er gedanst wordt, dat is voor ons de meest natuurlijke manier om de muziek te waarderen. Maar wij zijn ook koptelefoonmensen die even aan de werkelijkheid willen ontsnappen. Het is multifunctionele muziek.”

Druk
Little Dragon zijn geen nieuwkomers. De schoolvrienden richtten de groep al in 1996 op. Daarnaast hebben de leden allerlei andere projecten. Bodin drumt ook bij de Zweedse singer-songwriter José González en zangeres Yukimi Nagano zong eerder bij de electrojazzgroep Koop. De Göteborgenaren werkten ook samen met Dave Sitek (TV on the Radio) en de Gorillaz en gingen ook met de formatie op tournee. En nu is er dan het derde album Ritual Union.
Little Dragon verwelkomt het succes met open armen. “Het is heel spannend. We leerden elkaar kennen toen we zestien jaar waren, we zijn nu rond de dertig. We zijn trots en we zijn benieuwd naar hoe ver dit zal gaan. We hebben lang moeten knokken. We zijn meerdere keren kriskras door heel Amerika gereden in een klein autootje om 's avonds een paar schamele dollars te verdienen met een optreden. Voor ons is dit als een nieuw level in een Nintendo-game. We kunnen niet stoppen, het gaat te goed.”
Bang voor de druk is Bodin niet. “De druk was in de begintijd erger. Toen we ons eerste platencontract treden zat de platenmaatschappij altijd te zeuren om iets voor de radio. Dat was een deukje in ons zelfvertrouwen. Maar toen zagen we onze populariteit uit zichzelf groeien en fans die alles geweldig vonden wat we deden. Toen is ons zelfvertrouwen gegroeid. We vinden zelf dat Ritual Union juist vrij rauw is en niet gepolijst. We hadden ook alles zelf in de hand. Nu durven we nee te zeggen als iemand ons onder druk zet.”

Dit artikel verscheen eerder op DePers.nl.

Lowlands preview

2011-08-16T16:07:00.002+02:00

Lowlands 2011 staat weer voor de deur. Samen met drie collega's van De Pers zal ik weer verslag doen van het festival. Check de special www.depers.nl/lowlands2011 voor interviews, verslagen, reportages, foto's en video's. A.s. vrijdag ook in de krant uitgebreid aandacht voor Lowlands. Nu alvast een beetje voorpret met de videoplayer van DePers.nl.

Dennis Coffey komt zijn erfenis opeisen

2011-06-29T17:15:00.014+02:00

Foto: Jerry Wald

Achter zijn lange blonde manen, grote baard en nerdy bril zou je geen funkmuzikant vermoeden die een hele generatie rappers voorzag van kant-en-klare samples. De naam Dennis Coffey zegt maar weinig mensen meer wat. Nu is de 70-jarige gitarist terug met een nieuwe plaat om ons op zijn enorme staat van dienst te attenderen.

"Oh Chuck, they out to get us man, yo we gotta dust these boys off", klinkt de stem van Flavor Flav op 'You're Gonna Get Yours', de openingstrack van Public Enemy's Yo! Bum Rush The Show (1987). De borrelende gitaarlick leende Public Enemy van 'Getting It On' van Dennis Coffey uit 1971. PE was een van velen die putten uit het werk van Dennis Coffey. Ook L.L. Cool J, Queen Latifah, Diamond D., Lord Finesse, Beastie Boys, Moby, Roni Size, Mos Def, Ultramagnetic MC's, Geto Boys en Compton's Most Wanted. To name a few.

Wie is dan die Dennis Coffey, die sprekend leek op David van Driessen, de hippieleraar uit Beavis & Butt-Head, maar zulke vette funkplaten op zijn naam heeft staan? Coffey begon als tiener al te werken als professioneel muzikant. In de jaren '60 speelt hij op verschillende hits van soulzanger Edwin Starr, waaronder 'S.O.S. (Stop Her On Sight)' uit 1966. Al gauw maakt Coffey naam in Detroit en onvermijdelijk belandt hij bij Motown.
Coffey verenigt in zich de twee muzikale uitersten die Detroit als hun thuis hebben: sweet soul music en loeiharde rock. Eind jaren '60 begint Motown de kauwgomballensoulsound af te schudden voor een volwassener geluid dat beter past bij de veranderende tijdsgeest. Dennis Coffey is de man die de Wahwah-gitaar introduceert bij Motown, een hippe psychedelische vervorming uit de rock.

"Op een dag kreeg ik een telefoontje van James Jamerson (huisbassist van Motown, red.) dat hij met Hank Cosby (Motown-producer, red.) een producerworkshop ging houden boven Golden World Studios in Detroit", vertelt Coffey door de telefoon vanuit zijn huis in Farmington, een voorstad van de Motor City. "Twee-en-een-half uur, vier avonden per week. Alle Motown-producers moesten komen om met de muzikanten te experimenteren. Of ik ook wilde komen. Na een week of drie kwam Norman Whitfield langs, die de producer was van The Temptations. Hij had een arrangement van een nummer getiteld 'Cloud Nine'. We zouden aan de slag gaan met het arrangement van 'Cloud Nine'. Norman Whitfield hoorde mij spelen op het wahwah-pedaal en wilde dat hebben. Twee weken later stond ik in de Motown-studio te spelen met The Temptations. Dat was mijn ticket naar Motown."
'Cloud Nine' (1969) was een ware revolutie. De zoete feelgood soul waar Motown groot mee was geworden behoorde tot het verleden. De psychedelische funksound bleek tevens een enorme inspiratiebron voor de zwarte muziek. Coffey maakt carrière als een veelgevraagde sessiemuzikant. Hij speelt op platen van Stevie Wonder, Diana Ross, The Supremes, Marvin Gaye, The Four Tops, Gladys Knight, Wilson Pickett, Parliament/Funkadelic, Quincy Jones, Barbra Streisand en Ringo Starr. Zijn status als sessiemuzikant stelt Coffey in staat om platen te maken als soloartiest. Het zijn platen vol rauwe, harde, industriële funk die decennia later de belangstelling wekt van de hiphop. Vooral de hit 'Scorpio' van het album Evolution uit 1971 is een dankbare samplebron: Andere veel gesamplede Coffey-tracks zijn 'Getting It On', 'Ride Sally Ride' en de soundtrack van de Blaxploitation-martialartsfilm Black Belt Jones (zie kader).

Foto: Jerry Wald

Dennis Coffey was verrast toen hij plotseling zichzelf terughoorde op allerlei hiphopplaten. "Rond 1985 of '86 was ik in de studio aan een nieuwe plaat aan het werken en ik vroeg de technicus om me een paar voorbeelden te laten horen van waar de nieuwe mensen mee bezig waren. Dus hij draaide Public Enemy en ik hoorde mezelf gitaar spelen. Ik dacht: ik kan me niet herinneren dat ik betaald ben om die sessie te spelen", herinnert Coffey zich. "En toen werden er nog meer samples gebruikt en uiteindelijk heb ik contact opgenomen met Clarence Avant (platenbaas en onder meer oprichter van Coffeys label Sussex Records, ook wel The Godfather of Black Music genoemd) die alle copyrights van de Sussex-platen bezat. Hij was toentertijd bestuursvoorzitter van Motown in New York. Avant is met de platenmaatschappijen gaan praten en kreeg ik betaald voor de samples."

Voelde het alsof iemand uw muziek stal?
"Als ik op iemands plaat te horen ben en ik krijg daar niet voor betaald, zeg ik wel: wacht 'es even! Als je iets van me gebruikt moet je me wel laten meedelen. Dat is wel zo fair. Nu weet ik precies op welke platen ik te horen ben omdat ik ook een writing credit krijg - dat is een manier om te betalen voor de samples."

Verdient u goed aan die samples?
"Het is niet genoeg om rijk van te worden, hahaha! Maar het is heel redelijk. Ik krijg royalty's van de platenverkoop en airplay omdat ik een writing credit deel. Dat zit wel goed."

Het is zeker wel een bijzonder gevoel om twintig jaar later heel invloedrijk te zijn op een nieuw genre? "Hiphopmensen komen naar me toe om me de hand te schudden en me te bedanken voor wat ik voor hiphop heb gedaan. Die rap guys hebben me gesampled en hebben veel ontzag voor me, dus dat vind ik heel opwindend."

Houdt u van hiphop?
"Ik vind het wel leuk. Ik begrijp wat ze doen. Ik luister er niet veel naar, maar ik hou van de grooves. Elke generatie heeft zijn eigen definitie van wat goed is. Ik probeer een open geest te houden, maar ik luister zelf liever naar wat ík goed vind."

Zou u samenwerken met rappers?
"Als ze me zouden benaderen. Ik ben bij Eminem in de studio geweest, heb hem overigens niet ontmoet. Ik heb Kid Rock wel ontmoet. Als ik word gevraagd om op een plaat te spelen en ik denk dat het goed is, doe ik het."

En zou u rappers uitnodigen mee te doen op uw eigen plaat?
"Dat zou kunnen. We hebben nog geen plannen voor de volgende plaat, maar je weet nooit, misschien komt er wel een hiphopding op."

De gezaghebbende muziekdatabase All Music Guide noemt Dennis Coffey een 'unsung hero from the halcyon era of Detroit soul'. Hij voelt zich echter niet miskend. "Frank Sinatra zei dat als je als artiest één enorme hit moet maken waarvan iedereen je kent. Dat is een maatstaf voor succes. Iedereen kent mij van Scorpio en de soundtrack van Black Belt Jones. Ik heb 25 jaar in de muziekindustrie gezeten. Ik heb het goed gedaan, ik heb vijf kinderen grootgebracht. Het gaat goed met me. Ik ben tevreden met mijn leven. Ik hoef me financieel geen zorgen te maken. Ik ben niet rijk, maar ook zeker niet arm."

Met dank aan hiphop begon Coffeys legende ironisch genoeg toen zijn muzikale carrière ten einde liep. Begin jaren '90 hing hij zijn gitaar aan de wilgen en stapte hij over naar die andere bedrijfstak waar Detroit groot in was: de auto-industrie. "Elke artiest komt op een gegeven moment op een punt dat niemand je meer terugbelt. Je ligt eruit. Ik ben bij General Motors gaan werken, ben weer gaan studeren, heb mijn Bachelor's en Master's Degree gehaald. Ik ben ingenieur bouwkunde. Ik had een carrière van twintig jaar in de auto-industrie. Ik werkte een paar jaar als trainingsconsultant bij GM en toen ben ik overgestapt naar Ford, waar ik tien jaar heb gezeten. Ik gaf bedrijfstrainingen. Ik heb het wereldwijde trainingsprogramma voor Ford geschreven. Ik onderwees industriële productiesimulaties. Toen gingen de zaken slecht bij Ford en hebben ze alle consultants eruit gegooid."

Na zijn ontslag in 2006 pakte Coffey - inmiddels kalend, getrimde ringbaard en bescheiden formaat bril - zijn gitaar weer op en ging weer optreden. En zo verscheen er na twintig jaar weer een nieuw album. "De producer Al Sutton kwam een keer kijken en stelde voor om een album op te nemen. Dat vond ik prima, maar wat doen we met die plaat als we die opgenomen hebben? Al heeft toen een managementteam op poten gezet en zij hebben een plan opgesteld om mijn carrière weer van de grond te krijgen. En zo is het gekomen." Op het titelloze album werkt Coffey samen met jonge artiesten als soulzanger Mayer Hawthorne, retrosoulband Kings Go Forth en Detroit-rocker Mick Collins (The Dirtbombs). Coffey wisselt nieuw materiaal af met de klassieke songs waarop hij ooit meespeelde. "Scott Quentin van mijn label Strut Records vond het een goed idee als ik zou samenwerken met jonge artiesten en ik oude nummers waarop ik heb meegespeeld opnieuw zou opnemen. Het idee is om een jong publiek kennis te laten maken met mijn muziek. Op de website staat ook: jullie kennen deze man misschien niet, maar wel de nummers waarop hij heeft meegespeeld." Coffey wil evenwel niet gemakzuchtig teren op zijn erfenis. "Je moet de verwachtingen van het publiek overtreffen. Als ze komen luisteren op basis van wat ze over je hebben gehoord, moet je in staat zijn een extra stap te zetten. De geschiedenis brengt je slechts tot een bepaald punt, daarna moet je wel leveren."

Dit artikel verscheen eerder in State magazine.

In memoriam: Gil Scott-Heron

2011-05-28T10:51:00.015+02:00

Een van de belangrijkste en meest ondergewaardeerde figuren uit de muziek is vrijdag heengegaan: Gil Scott-Heron, the godfather of rap. Gil overleed in een New Yorks ziekenhuis nadat hij na terugkeer uit Europa ziek was geworden. Hij werd 62 jaar.

Gil Scott-Herons op percussieritmes voorgedragen gedichten waren van grote invloed op hiphop. Hij verwierf zodoende de eretitel godfather of rap - een titel waar hij overigens weinig om gaf, hij wees (gangsta) rappers op hun verantwoordelijkheid als rolmodel voor hun generatie. Publicist Dorian Lynskey vindt dat de titel hem tekort doet omdat het Gil Scott-Heron degradeert tot een onderdeel van een ander verhaal terwijl zijn eigen betekenis al groot is. Commercieel succes heeft hij nooit echt gekend, daarvoor waren zijn teksten veel te politiek, hij is altijd een cultheld gebleven. Maar nummers als The Revolution Will Not Be Televised, The Bottle, Home Is Where The Hatred Is, Pieces of a Man, Johannesburg, Lady Day and John Coltrane en We Almost Lost Detroit zijn klassiekers geworden.

Gil worstelde jaren met een chronische cokeverslaving en zat meerdere keren achter de tralies. Er waren onregelmatige optredens en nog sporadischer nieuwe platen.
Vaak heb ik het voorbije decennium gedacht: deze tijd schreeuwt om een Gil Scott-Heron plaat. De twijfelachtige verkiezing van George W. Bush, 9/11, de leugens rond de inval van Irak, de oorlog in Afghanistan, Guantánamo Bay, de verkiezing van Barack Obama als eerste zwarte president van Amerika. Wie kon de politieke turbulentie beter van commentaar voorzien dan Gil Scott-Heron?
In 2010 verscheen onverwacht zijn comebackalbum I'm New Here. Zou hij zich eindelijk hebben herpakt? Bij een optreden op North Sea Jazz kwam hij op het laatste moment niet opdagen. Het was een teken dat Gils evenwicht wankel was. In de recensie van I'm New Here schreef ik: "Hopelijk is dit slechts een opmaat naar meer, en is de volgende keer dat we weer van hem horen niet in de vorm van een arrestatie of een necrologie." Die vrees werd vrijdag helaas werkelijkheid.

Naar aanleiding van zijn comeback schreef ik vorig jaar voor Heaven een uitgebreid overzichtsverhaal over Gil Scott-Heron.
Op het Radio 6-webkanaal Grooves is Gil de hele week van 22:00 tot 23:00 uur te beluisteren.
Een complete discografie van Gil Scott-Heron vind je in de All Music Guide.

Als troost: Lady Day and John Coltrane

Diamond live: Sade in Ahoy

2011-05-24T11:36:00.003+02:00

Het lange wachten (18 jaar) op Sade werd gisteravond beloond. Het concert in Ahoy was niets minder dan hypnotisch. De alweer 52(!)-jarige zangeres heeft nog steeds een loepzuivere stem. Bloedstollende vertolkingen van Jezebel en Is It A Crime sneden door de ziel en maakten duidelijk wat een unieke zangeres Sade eigenlijk is. Een natuurfenomeen.
De band was even strak als de bodystocking van Sade en klonk in feite precies als op de plaat (zij het wat rafeliger). Dat is doorgaans geen aanbeveling maar in dit geval is het een knappe prestatie als je dat live kunt reproduceren. Het bewijst de beheersing en professionaliteit van de muzikanten; deze band weet precies wat ze wil en doet. Uitgekiend.
Van tevoren maakte ik me zorgen over het geluid in de beruchte badkuip Ahoy - zulke subtiele en verfijnde muziek staat of valt met een goed geluid - maar dat was kraakhelder en open.
De show was zeer fraai met schitterende videoprojecties, vooral de Frank Miller-achtige animatie van een duister New York als aanloop naar Smooth Operator.
Het was een lang optreden (twee uur), wellicht iets te lang want de tweede helft kabbelde hier en daar. Het was een greatest hits-show, maar dat mag best na zo een lange afwezigheid. Er was bovendien genoeg nieuw materiaal te horen, zoals de opener Soldier of Love.
En is Sade nog net zo mooi als vroeger? Oef!

Booker T. Jones - The Road From Memphis

2011-05-21T13:16:00.006+02:00

Booker T. Jones won dan wel een Grammy voor Potato Hole (2009), zijn nieuwe album The Road From Memphis (luisterpaal) is wat mij betreft beter. Het uitstapje naar de rock (met The Drive-By Truckers) op Potato Hole was me te vrijblijvend. Op The Road From Memphis (met hiphopband The Roots) blijft Booker op eigen terrein, met beter resultaat. Hoekige, rauwe, funky beats die hem dwingen tot puntig spel.

En lees meteen even mijn interview met Booker T.

Gevonden foto: Big L

2011-05-19T12:07:00.011+02:00

Foto: © Ruben Le Noble

Gevonden foto: AG, Big L en ik in de kleedkamer van de Melkweg (3e verjaardagsfeest van Fat Beats), 8 oktober 1998, luttele maanden voordat L vermoord werd. Dank Ruben!

Verse Coffey

2011-05-16T14:59:00.014+02:00

Je zou het niet zoeken achter zijn David Van Driessen-look (de hippie-leraar uit Beavis and Butt-Head), maar gitarist Dennis Coffey is een cultheld bij funk- en hiphop-fans en samplejagers. Coffey-klassiekers als Scorpio en Getting It On werden gesampled door o.a. Public Enemy, Beastie Boys en L.L. Cool J. Als studiomuzikant van Motown speelde hij bovendien mee op platen van The Temptations, Rare Earth, Freda Payne en Edwin Starr.

Het was jarenlang stil rond de inmiddels 70-jarige gitarist uit Detroit, maar plots is daar een nieuw album, met oud en nieuw materiaal. Is het een goede plaat? Redelijk. Het nieuwe materiaal is prima maar weinig memorabel. Coffey lijkt vooral te willen attenderen op zijn muzikale betekenis. Niet onterecht, maar daarvoor verwijs ik liever naar de excellente compilatie Big City Funk van Vampisoul uit 2006.

Voor meer info over (en muziek van) Dennis Coffey, check het artikel dat ik in 2007 over hem schreef in popmagazine Heaven.

Paris mon amour

2011-05-14T20:58:00.000+02:00

Dan moet Wilders zijn beveiliging ook zelf betalen

2011-05-09T12:05:00.002+02:00

Het is terecht dat PVV'ers die boude islam-uitspraken doen, worden beveiligd op kosten van de belastingbetaler. Maar dan moet de PVV ook niet zeuren als de gemeente Den Haag een spreker inhuurt die een verhaal houdt dat de achterban tegenstaat.

PVV-raadslid en Kamerlid Richard de Mos moet zijn bezoldiging terugbetalen als hij uitspraken doet waarmee sommige belastingbetalers het oneens zijn. Hij is dan wel volksvertegenwoordiger, maar niet unaniem gekozen door het Nederlandse volk, dus dan mag ook niet van elke Nederlandse burger verwacht worden dat hij meebetaalt aan zijn meningen. Bovendien zijn er meer kiezers die niet op de PVV hebben gestemd dan wel.

En als we dan toch bezig zijn, moet Geert Wilders zijn persoonsbeveiliging voortaan zelf bekostigen, samen met de PVV-kiezers. Hij kiest er tenslotte zelf voor provocatieve uitspraken over de islam te doen, gesteund door zijn achterban, dus moeten zij ook zelf voor de consequenties opdraaien. Niet de Nederlandse belastingbetaler, die het bovendien wellicht met zijn islamstandpunten oneens is.

Bovenstaande stellingen zijn natuurlijk onzin. De Mos moet kunnen zeggen wat hij wil, anders kan hij als volksvertegenwoordiger zijn werk niet doen. En wat Wilders betreft staat buiten kijf dat zijn veiligheid en vrijheid van meningsuiting een groter goed zijn dan de kosten van de beveiliging.

Maar het is al even absurd dat een spreker die door een gemeente wordt ingehuurd om op het Bevrijdingsfestival, waar de zegeningen van vrijheid, democratie en pluriformiteit worden gevierd en gepromoot, zijn visie op politieke en maatschappelijke ontwikkelingen niet mag geven als hij daarmee sommige belastingbetalers voor het hoofd stoot.

Richard de Mos eist van de Haagse schrijver Karel Kanits dat hij zijn gage teruggeeft voor zijn toespraak op het Bevrijdingsfestival, waarin hij Wilders een ‘geblondeerde Führer’ noemde. “Dit soort vergelijkingen van het belastinggeld van de PVV-stemmers is misplaatst”, fulmineerde de woedende PVV’er over de in zijn ogen ‘gore en lage vergelijking’.

De Mos vergat voor het gemak even dat zijn baas Geert Wilders zelf ook niet vies is van een ‘gore en lage’ Godwin hier en daar. De PVV-leider noemde de Koran fascistisch. In het PVV-programma staat ook nog eens te lezen dat op 4 mei de ‘slachtoffers van het (nationaal) socialisme’ herdacht worden, daarmee suggererend dat de nazi’s links waren.

Al die uitspraken van Wilders en De Mos zelf worden gefinancierd door mensen die op hen gestemd hebben. Maar ook door nog meer mensen die dat niet gedaan hebben en het hartgrondig oneens zijn met de PVV. Toch hoor je hen niet klagen dat het op hun kosten gebeurt. Want dat is nou eenmaal het democratische systeem. Dat hoort bij een pluriforme, vrije samenleving.

Maar ho eens even, Kanits is toch geen gekozen volksvertegenwoordiger? Klopt, maar is dat de norm voor opiniëren op kosten van de samenleving? Een cynicus kan zelfs redeneren dat hadden Pim Fortuyn en Theo van Gogh geen persoonsbeveiliging van de overheid hadden mogen krijgen, want ze waren niet gekozen. Ze hadden dat uit eigen zak moeten betalen want anders was het een verkapte subsidie. Terwijl men in LPF- en PVV-kringen verontwaardigd was dat de overheid geen poot had uitgestoken.

En hoe zit het met bibliotheken vol mogelijk niet-PVV-gezinde boeken die de overheid met belastinggeld kocht, moet de subsidie worden stopgezet en terugbetaald? Of een schoolkrant die een kritisch opiniestuk van een politiek en maatschappelijk geëngageerde leerling afdrukt? En publieke omroepen die van het door ons hardwerkende burgers opgehoeste kijk- en luistergeld kritische programma’s over de PVV maken?

Kanits werd door de gemeente Den Haag ingehuurd om op Bevrijdingsdag te spreken en zijn visie op vrijheid te verkondigen. Volgens dezelfde vrijheid koos Kanits ervoor om, op de dag waar die vrijheid en bevrijding van onderdrukking, de zorgen over de PVV aan de kaak te stellen.

Of hij dat met goede smaak deed, is wat anders. Maar het was zijn goed recht, zoals Wilders het recht had de Koran fascistisch te noemen, los van of dat feitelijk juist is. Kanits viel Wilders aan op kosten van de PVV-kiezer, maar ook op kosten van belastingbetalers die het wel met hem eens waren. Kanits vertolkte de – al dan niet terechte - zorg van veel Nederlanders over de PVV. De vergelijking tussen Wilders en Hitler is vaker gemaakt, zeker de laatste tijd, dus je kan Kanits nog eerder een gebrek aan originaliteit verwijten.

Zeker in deze gepolariseerde tijden is het moeilijk om niemand tegen het hoofd te stoten met een toespraak. Met alles is het zo dat je het ermee eens kunt zijn of niet. Kanits had ook iets lelijks over de PvdA kunnen zeggen. Had Jeltje van Nieuwenhoven dan de belastingcenten van de linkse kiezers moeten terugeisen? Schrijvers, opiniemakers, journalisten en natuurlijk burgers maken allemaal deel uit het democratische systeem, net als gekozen volksvertegenwoordigers. Met evenveel vrijheid van meningsuiting.

Als subsidie verstrekt gaat worden op basis van politieke welgevalligheid, dan is dat het einde van de democratische samenleving. En wie bepaalt wat politiek welgevallig is?

Trouwens, mag eigenlijk wel van Kanits verwacht worden dat hij zijn geld terugbetaalt? De man deed gewoon zijn werk. Als er al iemand fout is in deze affaire, dan is het de gemeente die hem inhuurde (en dus niet subsidieerde). Niet een spreker die van hetzelfde recht gebruik maakt als Geert de martelaar van de vrijheid van meningsuiting.

Stel nou dat Wilders straks door de rechter veroordeeld wordt voor haatzaaien, kunnen we dan ook ons geld terugvragen omdat hij van onze belastingcenten niet zijn recht op vrije meningsuiting uitoefende, maar criminele activiteiten ontplooide?

Dit artikel verscheen eerder op DePers.nl.

Bad motherfucker: Andre Williams

2011-05-07T11:27:00.008+02:00

Andre en ik.

De R&B-legende waar nooit iemand van heeft gehoord Andre Williams speelde vrijdagavond in De Kelder in Amersfoort. Ooit schreef hij een van Stevie Wonders eerste hits, maar was decennia verdwaald door een hardnekkige drank- en drugsverslaving waardoor hij zelfs op straat leefde. Zijn ruige leven komt terug in zijn rauwe teksten en podiumact, met veelzeggende titels als Ain't No Such a Thing as Good Dope en Pussy Stank (But So Do Marijuana). De show in De Kelder was dan ook smerig als een strontvlieg.

Update: Dietmar Terpstra schreef een concertverslag op Bluesmagazine.nl.

Anna Calvi: het moet gevaarlijk zijn

2011-04-09T10:41:00.008+02:00

Tjongejonge, wat is ze toch verlegen. Het vraaggesprek met Anna Calvi voelt als een ongemakkelijke blind date. Het begon al toen ik me aan haar voorstelde en de botjes in haar tere hand voelde. Ik was bang dat ik ze zou verbrijzelen als luciferhoutjes. De conversatie verloopt hortend en stotend als een eerste rijles. Het zaag- en boorgeweld in het souterrain van Paradiso helpt ook niet mee. Het kleine tengere breekbare meisje met de zachte stem dreigt te worden verpletterd onder het lawaai.

Maar make no mistake, achter het timide voorkomen van de 28-jarige Londense gaat een muzikale furie met een sterke persoonlijkheid schuil, vol zelfvertrouwen over haar kunst. De Britse zangeres en gitarist weet precies wie ze is en wat ze wil. Ze laat zich door niemand de les lezen of van de wijs brengen.

Anna Calvi’s titelloze solodebuut (ze speelde eerder in diverse bands waaronder Cheap Hotel) is een fascinerend, sferisch, visueel, sensueel, duister, broeierig en intens album dat direct bij de eerste gitaartonen de aandacht opzuigt als een supernova. Het album klinkt als de soundtrack van een spaghettiwestern geregisseerd door David Lynch, opgenomen met PJ Harvey, Link Wray, Los Lobos, Chris Isaac en David Bowie in de zinderende Mexicaanse woestijn. De muziek roept associaties op met de meest uiteenlopende genres en muzikanten, van post-punk en indie-rock tot flamenco. Maar Calvi weet haar eclecticisme te kanaliseren en ingenieus samen te smeden tot een eenheid. Anna Calvi klinkt als alles en niets tegelijk. Een veelbelovend talent – de BBC bombardeerde haar tot een van de Sounds of 2011 – dat niemand minder dan Nick Cave en Brian Eno tot haar fans mag rekenen. Eno noemde Calvi zelfs ‘de opwindendste vrouwelijke artiest sinds Patti Smith’. We gaan er maar van uit dat hij doelde op haar muzikale talent.

Noem 3 woorden om je plaat te omschrijven.

“Eerlijk, gepassioneerd… en ik hoop beeldschoon. Ik wilde iets maken dat voor mij persoonlijk waarachtig was, niet zozeer iets wat anderen bijzonder zouden vinden. Ik wilde mijn visie neerzetten, zonder afgeleid te worden.”

Het album is heel intiem. Zitten er autobiografische elementen in je muziek?

“Ik schrijf improviserend. Tekst en melodie ontstaan tegelijkertijd. Ik ga niet zitten met het idee: nu ga ik hier eens over schrijven. Het komt er allemaal natuurlijk uit, ik vertrouw op het onderbewuste.”

De sfeer is nogal donker.

“Ik vind het album niet specifiek donker. Ik erken dat er donkere elementen in zitten, maar er is meer. Er zit ook veel hoop en schoonheid in. Schoonheid vereist zowel donker als licht.”

Je put uit een breed scala aan invloeden, van Claude Debussy tot Captain Beefheart. Wat hebben zij gemeen?

“Ik wil geraakt en geëmotioneerd worden door muziek. Er moet schoonheid in zitten. Ik wil meegenomen worden op een reis. Dat is wat me zo aanspreekt in klassieke muziek, met name in Debussy en Ravel. Het is melodieus prachtig en je wordt meegenomen langs allerlei wendingen. Je weet nooit waar je heen gaat, je moet gewoon op de muziek vertrouwen. Ik vind dat gevaar spannend, dat je niet weet waar je bent.”

Kun je een voorbeeld geven van wat je hebt geleerd van bijvoorbeeld Captain Beefheart?

“Ik hou van het onconventionele. Beefhearts muziek is een beetje gek. Dat is wat me ook aanspreekt in Messiaen. Het is gevaarlijk, je weet nooit wat je te wachten staat.”

Je hebt het woord gevaar al een paar keer laten vallen. Hou je van gevaar?

“Haha! Ik hou niet van gevaar in het echte leven, maar wel in muziek.”

Hoe smelt je al die invloeden samen tot een geheel?

“Dat is geen bewust proces. Ik denk niet: ik ga dit en dat gebruiken van die en die persoon. Zoals ik al zei, ik schrijf instinctief en emotioneel. Ik denk er niet over na, het is een persoonlijke expressie. En zo wordt het vanzelf een eenheid.”

Op het album heb je samengewerkt met producer Rob Ellis, die eerder werkte met PJ Harvey. Wie van jullie bepaalde de muzikale visie?

“Grotendeels ik. Ik had al veel gedaan voordat ik Rob ontmoette. Sommige demo’s die we al hadden opgenomen zijn op de plaat terechtgekomen. Ik had het geluk dat Rob mijn visie respecteerde en niet de zijne probeerde door te drukken. Het was een goede samenwerking.”

Vind je het raar dat de media steeds je invloeden memoreren. Elke artiest heeft toch zijn voorbeelden?

“Ik heb inderdaad wel een heel brede muzikale interesse, wellicht meer dan andere artiesten. Ik heb klassieke muziek gestudeerd en ben blootgesteld aan veel soorten muziek die ik anders misschien nooit zo goed had leren kennen. Dat heeft me een diep begrip van de muzikale canon gegeven. Dat heeft me absoluut verrijkt als muzikant.”

Maar vind je het niet vervelend dat je veel wordt vergeleken met andere artiesten?

“Dat gebeurt met elke nieuwe artiest. Mensen hebben andere artiesten nodig om te kunnen uitleggen hoe je klinkt en dat doe je door te vergelijken met wat eraan voorafging. Elke artiest vindt het vervelend, maar het is normaal en ik accepteer het.”

Als ik zeg: je klinkt als PJ Harvey, wat zeg jij dan?

“Je hebt niet in de hand wat mensen over je denken. Als iemand zegt dat ik klinkt als Lady Gaga of Tina Turner, dan hoef ik je niet proberen te overtuigen dat ik totaal niet als hen klink, want jij hebt je mening al gevormd. Ik heb mijn eigen zienswijze, maar ik vind het zinloos om anderen van het tegendeel te overtuigen.”

Maar heb ik gelijk of ongelijk over je gelijkenis met PJ Harvey?

“Ik snap wat je bedoelt wat betreft mijn zang. Ik heb ook een donker, rijk timbre. Maar in muzikaal opzicht zijn we verschillend. Maar als jij vindt van wel, prima. Daar heb ik geen invloed op.”

Is het moeilijk om je eigen geluid te vinden? De recensies zijn unaniem lovend, maar sommige critici vonden wel dat je je meer van je voorbeelden zou mogen losweken.

“Belachelijk. Het is duidelijk dat ik mijn eigen geluid heb.”

Vind je al het enthousiasme en aandacht overweldigend? Ik kan me voorstellen dat het best eng is.

“Ik probeer er niet te veel over na te denken. Er zijn zo veel dingen in de wereld die nog veel enger zijn. Het hele leven is eng. Je kunt de deur uit gaan en aangereden worden door een bus. Het feit dat sommige mensen mijn muziek mooi vinden maakt me niet angstig, bezorgd of nerveus.”

Ben je niet bang dat mensen te hoge verwachtingen van je krijgen?

“Ik voel geen druk. Het is gek, dit wordt me vaak gevraagd. Het is niet iets waar ik me zorgen over maak. Toen ik het album opnam voelde ik de druk van mezelf: kan ik mijn visie optimaal tot uitdrukking brengen? Dat was echt moeilijk. Maar sindsdien is alles zo veel makkelijker. Meer ontspannen.”

Je bent dus niet bang mensen teleur te stellen met je volgende plaat?

“Dat is precies het omgekeerde van hoe ik als muzikant denk. Het gaat mij erom dat het voor mij eerlijk, waarachtig en intuïtief is. Als ik moet nadenken over wat anderen van me willen, dan is dat precies het omgekeerde van mijn manier van werken. Tenzij dat goed voelt.”

’s Avonds staat er een totaal andere Anna Calvi op het podium van de bovenzaal van Paradiso. Zo terughoudend als ze in het sociale verkeer is, zo geeft ze zich helemaal in haar muziek. Gekleed in een rode flamencoblouse speelt Calvi machinaal maar sierlijk op haar enorme gitaar, alsof het een wapen is waarmee ze begerige mannen uitdaagt en tegelijk op afstand houdt. Look but don’t touch. Ze schreeuwt haar hart naar buiten uit haar gigantische met bloedrode lippen omlijnde mond, waarmee ze de voorste rij mannen in het publiek in één keer zou kunnen opslokken. Het schuchtere, frêle meisje van vanmiddag is als een Dr. Jekyll and Mr. Hyde veranderd in een verleidelijke femme fatale. U bent gewaarschuwd.

Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.

Sacred Soul: Aaron Neville

2011-03-22T21:58:00.012+01:00

De engelachtige stem van Aaron Neville, alweer zeventig jaar oud, blijft verbluffen. Niet alleen omdat het moeilijk is voor te stellen dat die stem komt uit die kleerkast, maar ook omdat Neville's falsetto ondanks zijn leeftijd en getroubleerde verleden nog perfect intact is. Met fabuleuze verfijning zingt hij broeierige en gevoelige gospeltraditionals en spirituals op zijn nieuwe album I Know I've Been Changed. Een authentieke en warmbloedige New Orleans-plaat waarop Neville na bijna veertig jaar herenigd wordt met de al even legendarische Allen Toussaint. I Know I've Been Changed laat zich beluisteren als een Library of Congress-opname van Alan Lomax.

Dinsdag sprak ik met de nachtegaal uit Nawlinz over hoe orkaan Katrina zijn huis verwoestte en over de ups en downs van zijn lange carrière (50 jaar!). Dat hij amper een cent zag van zijn muziek vindt Neville achteraf bezien maar goed ook. "Als ik vroeger rijk was geworden van mijn hits, was het mijn dood geworden."
En laat je niet afschrikken door zijn massieve spierbundels en tatoeages. "Ik ben de aardigste persoon die je ooit zal tegenkomen."

Binnenkort het hele interview met Aaron Neville.

Beth Hart live in Carré

2011-03-04T21:38:00.003+01:00

Beth Hart in Carré 3 maart 2011: intens, intiem, ingenieus, gevoelig, soulful, bluesy, hard, zacht, humoristisch, rauw, rock 'n roll. Bij vlagen leek het alsof de reïncarnatie van Janis Joplin op het podium stond. En dan ook nog een bloedstollend mooie cover van Sam Cooke's A Change Is Gonna Come doen die zich kan meten met het origineel. Een magisch concert.

De ontdekking: Anna Calvi

2011-02-19T14:16:00.005+01:00

2011 is nog jong, maar Anna Calvi is wat mij betreft de grote kanshebber voor album van het jaar. Calvi’s titelloze solodebuut (ze speelde eerder in diverse bands waaronder Cheap Hotel) is een fascinerend, sferisch, visueel, sensueel, duister, broeierig en intens album dat direct bij de eerste gitaartonen de aandacht opzuigt als een supernova. Het album klinkt als de soundtrack van een spaghettiwestern geregisseerd door David Lynch, opgenomen met PJ Harvey, Link Wray, Los Lobos, Chris Isaac en David Bowie in de zinderende Mexicaanse woestijn. De muziek roept associaties op met de meest uiteenlopende genres en muzikanten, van post-punk en indie-rock tot flamenco. Maar Calvi weet haar eclecticisme te kanaliseren en ingenieus samen te smeden tot een eenheid. Anna Calvi klinkt als alles en niets tegelijk.

Een veelbelovend talent – de BBC bombardeerde haar tot een van de Sounds of 2011 – dat niemand minder dan Nick Cave en Brian Eno tot haar fans mag rekenen. Eno noemde Calvi zelfs ‘de opwindendste vrouwelijke artiest sinds Patti Smith’. We gaan er maar van uit dat hij doelde op haar muzikale talent.

Watch this space for the interview.

The White Stripes brachten de roll terug in de rock

2011-02-02T21:55:00.019+01:00

The White Stripes waren eigenlijk al meer dood dan levend - de boel lag al een paar jaar stil en Jack White was vooral druk met The Raconteurs en The Dead Weather - en de frisheid was er wel een beetje van af. Maar toch doet het een beetje pijn als het overlijdensbericht komt.

De Stripes waren mijns inziens de beste en belangrijkste band van de jaren nul. Ze herinnerden rock aan zijn bluesroots. De Stripes maakten rock weer stoer, strak en hoekig. De White Stripes deden precies wat ik leuk vond aan rock: heavy at the bottom en killer riffs. En ze deden precies niet wat ik niet leuk vond aan rock: geen jengelende gekwelde bleekneuzen die naar hun schoenen staren. Jack en Meg brachten de roll weer terug in de rock.

Terug naar het begin: live in Detroit 1998

Tips: NME zette hun 10 beste Stripes-momenten op een rij + een fotogalerij van hun carrière. En check ook de fraaie foto's van de Stripes eerste Nederlandse tournee in 2001. Dietmar Terpstra schreef een rake beschouwing over de betekenis van de Stripes.
3voor12 heeft een Loladamusica-aflevering uit 2001 over de toen nog up and coming Stripes online gezet. Grappig moment als hun manager hen probeert aan te sporen hun muziek wat te polijsten, waar Jack niets van wil weten. Hij kan zich sowieso niet voorstellen dat de Stripes ooit in stadions zullen spelen. Dat had ik destijds ook nooit gedacht. Zo'n harde rauwe minimalistische band? But they obviously struck a chord...

Afterthought: Het optreden van de Stripes in Tivoli in het voorjaar van 2002 was fenomenaal. Het leek alsof Jack White twee gitaristen in een was. De chemie tussen Jack en Meg - toen officieel nog broer en zus - had iets incestueus, Cement Garden-achtigs.
Aan de drumkwaliteiten van Meg White werd door menigeen getwijfeld. Ze was inderdaad geen spectaculaire drummer, maar haar metronome strakheid was het fundament waarop de Stripes-formule steunde. Haar slordigheid zou de boel als een plumpudding in elkaar laten zakken. En zou een briljant muzikant als Jack White - zelf van huis uit slagwerker en drummer bij The Dead Weather - werken met een amateuristische drummer die steken laat vallen?

Soul en inspiratie uit een Rotterdamse platenbak

2011-01-12T20:33:00.002+01:00

Soulband Kings Go Forth is voor drie shows in Nederland. De Pers nam ‘platendetective’ Andy Noble mee op jacht in Rotterdam.
De plaat The Outsiders Are Back van Kings Go Forth was een van de leukste van 2010, en zou zomaar een zoekgeraakte opname kunnen zijn van Curtis Mayfield en The Impressions tijdens een vakantie in Afrika. De opzwepende retrosoul van de band uit Milwaukee stormt uit de speakers als een kudde kwade olifanten, maar dan met heupen die op de melodie van Move on up heen en weer gaan.
Het brein achter de sprankelende, tienkoppige soulformatie is bassist Andy Noble (35). Hij liet zich inspireren door de duizenden oude Chicago-, Detroit-, Philly- en Northern Soulplaatjes uit zijn collectie. De Pers nam de zelfbenoemde ‘platendetective’ mee op jacht in Rotterdam. ‘Ik spoor de producers op van singletjes die in de jaren zeventig in eigen beheer zijn uitgebracht’, zegt hij in De Plaatboef op de Nieuwe Binnenweg. ‘Liefst artiesten van wie zelfs in hun eigen stad niemand gehoord heeft. Die mensen hebben dan vaak zelf nog honderden exemplaren in hun kelder staan. Die koop ik op of breng het opnieuw uit via mijn platenhandel Lotus Land Records. Wist je dat die ‘private pressings’ vaak door de maffia gefinancierd werden? Die gebruikte ze als dekmantel voor de belasting, omdat ze er gegarandeerd verlies op draaiden, daar konden ze winst op afschrijven. Net als The Producers van Mel Brooks, maar dan werd de plaat geen succes.’

Alleen Amerikaanse persingen
Thuis heeft Noble zijn collectie ‘teruggebracht tot zo’n 1500’ (‘mijn broer heeft veel meegenomen’). Plus nog 5000 stuks die hij verhandelt. Om zijn verzamelwoede enigszins binnen de perken te houden, beperkt Noble zich tot 45-toeren singletjes van Amerikaanse persing. Dus géén buitenlandse. En geen heruitgaven, want de originelen stijgen altijd in waarde. En liever geen LP’s, want daar staan ook mindere nummers en die nemen meer ruimte in, wat onpraktisch is met reizen.
Slinks
Als zoon van ouders ‘die wietdealers waren maar vervolgens op het rechte pad gingen en een kunstgalerie openden’, begon Noble op zijn vijftiende met zijn broer platen te verzamelen.Op slinkse wijze. ‘Indertijd had ik een krantenwijk bij een flat. Pakketjes die niet in de brievenbus pasten werden in een speciale ruimte gedeponeerd. Op naam van een bewoner nam ik een abonnement bij een postorderbedrijf, waar je de eerste twintig cd’s gratis kreeg. Dan bestelde ik verzamel-cd’s van artiesten en onderschepte ze daarna.’
Inmiddels heeft Noble een fijne neus voor zeldzame platen. ‘Ik hou veel van ‘weird gear’. Van die geflipte Turkse of Franse soundtracks die onbedoeld psychedelisch zijn. Met zo’n aanzwellend koor waar opeens een elektrische gitaar doorheen jengelt.’

In de Plaatboef rekent Noble platen met inheemse muziek uit het Rifgebergte en de Balkan af. ‘In Nederland kun je veel etnografische platen krijgen die je in Amerika moeilijk vindt. Geen idee waarom, maar die zijn momenteel erg gewild bij vinylverzamelaars, dus daar kun je veel voor vragen.’

Het lijkt alsof Noble werkelijk elke plaat in de winkel kent. ’Het nummer Mah Nà Mah Nà van deze soundtrack van de Italiaanse softpornofilm Sweden: Heaven and Hell is later gebruikt in de Muppet Show. Had je Autobahn van Kraftwerk nog niet?! Ik dacht dat elke Europeaan die bij zijn geboorte kreeg.’

Bij Demonfuzz spot Noble trots een plaat van zijn eigen band in de etalage. Binnen vindt hij ook een singletje van zijn Lotus Land Records. Om de hoek bij Vinyl Spot trekt Noble een plaat van Alice Coltrane uit de bak met spiritual jazz. ‘Dit is de kant die ik op onze volgende plaat op wil: uitgesponnen experimentele nummers. The Outsiders Are Back is een verzameling singles, gericht op instant effect. Ik wil meer ruimte in muziek. En gruizige gitaren, zonder dat het te veel rock wordt, al moet dat wel lukken met een funky ritmesectie.’

Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers.

Muziek Sir OJ is niet evident

2010-12-22T13:07:00.001+01:00

Voor de loodzware en dynamische gitaarmuren van Antwerpenaren Sir OJ moet je even de tijd nemen. ‘Belgische bands eisen vrijheid op.’
Extreem winterweer legt Nederland en België al dagen lam. David Joris, Sir OJ himself, ziet het met lede ogen aan. ‘We moeten straks spelen hier in Antwerpen. Met die instrumenten moet je oppassen in de sneeuw. Ik weet nog niet hoe we dat gaan doen. Maar het is wel schoon hè?’
Let wel: we hebben het niet over de Nederlandse hiphopper Sir OJ. Joris ligt er niet wakker van dat iemand anders onder dezelfde naam actief is. ‘Ik vind het wel goed, een Sir OJ in Nederland en een Sir OJ in België. Misschien kunnen we samen een optreden doen. Het is voor hem misschien ook wel plezant. In België kent niemand hem en er wordt hier natuurlijk publiciteit voor ons gemaakt en als mensen op internet zoeken komen ze hem ook tegen.’
Gitarist en toetsenist Joris richtte Sir OJ een jaar of drie geleden op in de Antwerpse rockscene met zijn jeugdvrienden Steve Frederickx (gitaar) en Tom Debuyssher (drums). Later werden bassist Lenn Dauphin (Stijn) en producer/gitarist/toetsenist Tars Vervaecke (Black Heart Rebellion) toegevoegd.
Joris’ afkomst is niet misselijk: hij speelt ook in Mauro & The Grooms, de band van Mauro Pawlowski, een van de prominentste en creatiefste muzikanten van België en momenteel de smaakmaker van dEUS.
Maar platenmaatschappijen stonden niet in de rij om Sir OJ te contracteren. ‘Onze muziek is niet evident’, verklaart Joris. ‘Het is vrij heavy en de nummers wisselen veel qua stijl. Je moet er de tijd voor nemen en er op je gemak een paar keer naar luisteren om er een beetje in te komen. Dat is voor die lui bij platenmaatschappijen niet te doen want die krijgen zo veel binnen.'
'Vroeger was het wel zo dat mensen die bij dEUS hadden gespeeld direct werk hadden. Maar die periode is afgelopen', zegt de parttime barman. 'Wij moesten echt vanaf nul beginnen.’ Videoclip- en reclamespotmaker Bonhanssa wilde wel eens een plaat uitbrengen en nam Sir OJ onder zijn hoede.
De dreinende rock van Sir OJ is loodzwaar en toch melodieus, gaat alle kanten op maar is geen stuiterbal, is hermetisch dichtgemetseld maar met ventilatieroosters. ‘Oor noemde het psychedelische rock. Dat vind ik een compliment, ik hou erg van psychedelische rock uit de jaren zestig en zeventig. Daar zijn wel invloeden van, maar onze muziek is hedendaags. Het is niet echt psychedelische rock, dan denk ik aan nummers van elf minuten die voort blijven gaan, met veel solo’s. Onze muziek is duidelijker, niet te veel notengepingel, alleen de juiste noten. Dan krijg je dat hoekige. Ik heb een brede smaak, van heel rustig tot extreem hard. Elektronica, jazz, klassiek. Dus dan kom je wel aan een plaat vol verschillende stijlen.’
Eigenzinnige bands lijken in België weinig moeite te hebben om de mainstream te bereiken, terwijl hun Nederlandse collega’s liever de veiligheid van conventies opzoeken. Hoe zit dat? ‘Ik heb me dat ook afgevraagd. Jan Douwe Kroeske zei ook dat de Belgische groepen nooit zo oppervlakkig klinken en dat donkere hebben. Belgische groepen leggen de lat hoger. Worden bands in Nederland door de platenfirma’s beperkt? In België zeker niet. Bands eisen de vrijheid op. Het publiek gaat daar in mee, dat wordt op den duur een wisselwerking. De Belgische groepen proberen elkaar ook te stimuleren. Ze gaan elkaar zien, iedereen vindt elkaar te gek.'

Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers.

In memoriam: Captain Beefheart (1941-2010)

2010-12-18T20:33:00.001+01:00

Het werd Mavis Staples bijna te veel

2010-12-14T19:45:00.011+01:00

"Ik had geen make-up op",
vertrouwde Mavis Staples het publiek
in Paradiso in november toe.

Jeff Tweedy en Mavis Staples. Een rare combi? Het huwelijk van de jonge rocker en de bejaarde souldiva bleek een match made in heaven waaruit de mooiste soulplaat van het jaar werd geboren.

You Are Not Alone is zo’n plaat waarvan het lijkt alsof die er altijd al is geweest. Niet zo gek, het album staat vol prehistorische gospeltraditionals en heruitvoeringen van oude Pops Staples-nummers. Twee nummers werden nieuw geschreven door Wilco-frontman Jeff Tweedy, die plaatsnam achter de knoppen. You Are Not Alone is een rootsy, ambachtelijke en warmbloedige gospelsoulplaat geworden die voor hetzelfde geld eind jaren ’60 op Stax was uitgekomen. Overborrelend van enthousiasme over het geslaagde project staat Mavis Staples (71) mij vanuit Chicago te woord.

Hoe is de samenwerking met Jeff Tweedy tot stand gekomen?

“We wonen allebei in Chicago. Ik in de South Side, hij in de North Side. Ik trad in ’08 in de North Side op in een club genaamd The Hideout. Jeff Tweedy kwam kijken en hij kwam backstage om me te feliciteren. We gingen samen op de foto. Drie weken later belde hij dat hij mijn plaat wilde produceren. Het is mij een eer. Ik ken Wilco goed, ik luister al lang naar hun platen. Ze doen me denken aan The Band. Maar ik had nooit gedacht dat Tweedy er iets voor zou voelen om met mij te werken. Ik kon zijn moeder zijn. Een paar dagen later zijn we samen gaan lunchen om over de plaat te praten. Hij vertelde dat hij in een platenzaak had gewerkt en altijd mijn oude platen draaide. Hij is gek op mijn vader Pops Staples.

Veel popjournalisten noemden ons een ‘odd couple’: wat doen een gospelzangeres en een rockster samen? Het is inderdaad een onverwachte combinatie. Maar muziek is universeel. Ik hou van allerlei soorten muziek, van rock tot folk. The Staple Singers vielen ook niet in één categorie. Pops zei ooit tegen de songwriters: wij zingen en dat kan allerlei soorten muziek zijn: gospel, blues. God heeft ons dit geschenk gegeven. Mijns inziens zijn blues en gospel volbloed neven van elkaar.
Jeff Tweedy is geen zondaar, hij leest de Bijbel. En hij luistert graag naar gospel. Hij is zo een goede jongen. Toen ik hem voor het eerst ontmoette vond ik hem verlegen. Maar als hij eenmaal over zijn gêne heen is, lach je je rot met hem. Ik zei altijd: ‘als ik elke dag met jou kon omgaan, hoefde ik nooit meer naar de dokter, dan blijf ik gezond.’

Hoe verliep de samenwerking?

“Heerlijk. De opnamesessies waren meer een soort lovefest. Het was als een familiereünie in de Wilco Loft. De jongens van Wilco kwamen langs met hun kinderen. De Loft is heel knus. Heel warm. Studio’s zijn meestal kil, je moet het zelf opwarmen. Hier niet. Ik voelde me meteen thuis. Er was een televisiehoek waar mijn zus Yvonne haar soapserie keek.

Tweedy zorgde voor allemaal dingen die ik nog nooit heb gehad. Hij had een cateraar ingehuurd! ‘Liet Ry Cooder een cateraar voor je komen?’, vroeg hij (Ry Cooder produceerde Staples’ vorige albums). Elke dag kookte de cateraar voor ons en ik mocht zelf kiezen wat ik wilde eten, wat ik maar wilde. We hadden lasagne, pasta, hachee, broodjes, drie soorten salade met verschillende dressings, vis, gesmoorde kip. Als ik stond te zingen rook ik het eten al. Dan keken Tweedy ik elkaar aan, en hij zei dan streng: ‘niemand krijgt te eten voordat dit nummer af is!’

Tweedy had ook een teleprompter geregeld voor me. Normaal heb ik de bladmuziek gewoon op een standaard staan, maar hij liet mijn teksten op een teleprompter voorbij rollen. Ik zei: ‘Tweedy, je verwent me te veel. Wij gaan de volgende plaat ook samen maken, want niemand anders zal dit voor me doen.’ Hij antwoordde: ‘Mavis, ik hoopte al dat je dat zou zeggen.’”

Wat voor soort producer is Tweedy?

“Tweedy was absoluut de regisseur. Vooral van de band (Rick Holmstrom Band). Mij liet hij met rust. ‘Mavis, jou hoef ik niks te vertellen’, zei hij.

We hadden dit jaar de strengste winter in jaren in Chicago. Ik kwam met de auto, maar als het hard had gesneeuwd mocht ik van Tweedy thuisblijven. Dus ik zei: ‘OK, dan ga ik lekker naar mijn soapseries kijken.’ ‘Jij gaat geen soaps kijken’, zei Tweedy dan. ‘Jij gaat je muziek instuderen.’ Hij was best streng.

Tweedy liet me dingen doen die ik nooit eerder had gedaan. Op een dag kwam hij met een grijns op zijn gezicht binnen. ‘Mavis, we gaan een nummer in het trappenhuis opnemen.’ ‘Niks ervan’, reageerde ik. ‘Het is daar tien graden onder nul!’ Maar hij bleef op me inpraten. Hij gaf me een dikke jas, een sjaal en een muts. Ik stemde toch toe, ‘voor deze ene keer’. We stonden daar met z’n allen om één microfoon. Onze adem besloeg. Toen we klaar waren en binnen terug luisteren klonk het zo goed, ik wilde weer naar buiten om nog een take in te zingen. Maar dat hoefde niet van Tweedy. You nailed it. Ik beloofde Tweedy dat ik nooit meer met hem in discussie zou gaan. ‘OK, de volgende keer nemen we een nummer op de parkeerplaats op.’ ‘Maar alleen als het zomer is.’”

Op You Are Not Alone staan veel covers en traditionals en weinig nieuw materiaal. Waarom?

“De nieuwe nummers moesten van Tweedy komen, want ik schrijf zelf niet. Tweedy houdt van oude gospel. Hij had voor het album gospelklassiekers uitgekozen die hij bij mij vond passen. Ik stond versteld: waar had hij die nummers vandaan? Ze waren nog ouder dan ik. Er zaten liedjes bij die mijn vader voor ons speelde toen we nog kind waren. De Golden Gate Jubilee Singers. Dat zijn liedjes uit begin jaren ’30, toen was ik nog niet eens geboren. Tweedy nam me mee terug naar mijn jeugd. Ik vond het heerlijk om deze songs te zingen.

Verder kozen we twee nummers van Pops Staples. Tweedy had alle albums van The Staple Singers op zijn iPod. Dat is de gelukkigste tijd van mijn leven. Het leek me zalig om weer liedjes van mijn vader zingen. Ik weet nog precies toen Pops No Knock schreef. Mijn zussen en ik verzonnen ook een paar strofen. (Zingend:) You don’t knock, ring, punch a hole/The door’s wide open waiting for your soul/You don’t knock, just walk on in Ik herinner me ook nog dat we met de familie No Knock repeteerden. Al die momenten beleefde ik opnieuw. Dus deze nummers zijn mijn leven.”

Dat lijkt me best emotioneel.

“Oh Lord yes, dat was het zeker. Maar het was een gelukzalige emotie, omdat ik me het geluk en het plezier herinnerde. Toen we Losing You en You Are Not Alone opnamen werd het me bijna te veel. Ik kreeg een brok in mijn keel toen ik dat zong. Ik kom over elk verlies heen. Mijn auto, mijn echtgenoot, mijn huisdier. Maar ik zal nooit over het verlies van mijn vader heen komen. Dat doet nog steeds pijn. Dit zegt natuurlijk iedereen over zijn vader, maar ik verloor de beste papa van de wereld. Yeah! Niet iedereen is elke dag van zijn leven bij zijn vader. Niet iedereen heeft meer dan vijftig jaar gezongen met zijn vader. Niet iedereen is met zijn vader op tournee geweest, Pops die ’s avonds op je deur klopte om te vragen of alles in orde was.

Ik weet dat mijn vader in de studio was, ik voelde zijn aanwezigheid. Toen ik zong zag ik zijn glimlach, de twinkeling in zijn ogen. Hij zei: ‘Mavis, goed dat je deze jongeman je plaat laat produceren.’ Ik heb het ook tegen Tweedy gezegd: Pops houdt ook van jou. ‘Denk je dat echt?’, vroeg Tweedy. ‘Ik weet het zeker’, antwoordde ik. ‘Je levert goed werk af voor zijn dochter, hij moet wel van je houden. Pops wandelt nu tevreden rond in de Hemel.’”

Er staan zowel gospels als seculiere nummers op de plaat. De kerk heeft rhythm&blues altijd afgewezen, dat zou muziek van de duivel zijn. Heeft u daar problemen mee gehad?

“Toen ik in de jaren ’70 op Stax zat heb ik seculiere platen gemaakt. Ik was een jonge vrouw en ik wilde over dingen zingen die jonge vrouwen bezighielden. Ik had een scheiding achter de rug, mijn hart was gebroken. Toen ik er overheen was zong ik I Have Learned To Do Without You (1970): I have learned to live without you/I’m doing fine just by myself. En A House is not a Home. Ik maakte me toen wel zorgen over de reactie vanuit de kerk. Maar gospel-DJ’s draaiden A House is not a Home in hun gospelprogramma’s op de radio. Ik was gezegend, ze lieten me allemaal met rust.

Veel mensen denken dat de Staple Singers zijn overgestapt naar seculiere muziek. Maar I’ll Take You There (1972) gaat over de Hemel. Respect Yourself heeft ook een boodschap. Het enige niet-gospel nummer dat de Staple Singers hebben opgenomen is Let’s Do It Again (1975). Dat was voor een soundtrack met Curtis Mayfield. Curtis gaf Pops zijn tekst: Now I like you lady/So fine with your pretty hair. Pops zei verontwaardigd: ‘Curtis, dat ga ik niet zingen, ik ben een gelovig man!’ En Curtis antwoordde: ‘Kom op, Pops. De Heer vindt het heus niet erg.’ Maar Pops bleef weigeren. Dus probeerden mijn zussen en ik op hem in te praten. Wij wilden zo graag onze stemmen horen op het grote doek. Uiteindelijk stemde hij toe.

We werden uit de kerk gezet vanwege I’ll Take You There (1972), omdat men dacht dat het een popliedje was. In interviews legde ik uit dat men naar onze teksten moest luisteren. I know a place/Ain't nobody cryin'/Ain't nobody worried/Ain't no smilin' faces/Lyin' to the races Dat kan alleen maar over de Hemel gaan. Volgens mij heeft de Duivel helemaal geen muziek. Alle muziek is van God. Toen mochten we terug komen en het eerste verzoek vanaf de kansel was I’ll Take You There.”

Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.

Caetano Veloso is nog niet tevreden

2010-10-21T15:04:00.017+02:00

Grap mislukt. Ik hoopte Caetano Veloso in verlegenheid te brengen door hem te confronteren met de hilarische hoes van zijn album Araçá Azul uit 1972, waarop hij voor een spiegel poseert, zijn graatmagere lijf slechts gehuld in een minuscuul rood zwembroekje en zijn gezicht overwoekerd door een woeste bos krullen.

Maar in plaats van zich te schamen voor een jeugdzonde, is de Braziliaan aangenaam verrast. “Dit is een maffe plaat. Het geluid is slecht, maar het is vrij en bevat interessante ideeën.” Door zijn bril bestudeert de inmiddels 68-jarige muzikant de plaat. “Dat is trouwens niet mijn voet”, wijst hij aan. “Maar van de man die de hoes heeft bedacht. Hij hield de spiegel vast. Hij kwam bij me langs in Bahia. Dit was vlak nadat ik terug was uit Londen. Ik woonde aan het strand. Hij kwam langs met een fotograaf en had het idee om een foto via een spiegel te maken, want dat zou mooi worden met de navel. Er was een grap over de navel, dat onze generatie bestond uit navelstaarders.”

Navelstaarders? Eind jaren ’60 was Caetano Veloso een van de drijvende krachten achter Tropicália, een beweging van jonge artiesten die de Braziliaanse muziek vernieuwden met rockinvloeden. Daar ging een ideologie achter schuil: Tropicália beschouwde zichzelf als een triomf op het juk van armoede en de – door de Verenigde Staten gesteunde – rechtse militaire dictatuur die dit in stand wilde houden. De Tropicalisten zochten aansluiting bij de internationale counterculture. Want wilde het perifere ontwikkelingsland meekomen in de vaart der volkeren, dan moest het cultuurgoed ontdaan worden van provincialisme en nationalisme en kosmopolitisch worden. Dus werden swingende samba- en lichtvoetige bossa nova-ritmes geïnjecteerd met gierende gitaren en experimentele, psychedelische composities.

“Muzikanten en recensenten spraken er schande van”, herinnert de inmiddels grijze, keurig gekapte en brildragende Veloso zich. “Linkse studenten en journalisten waren tegen ons omdat ze rock, de internationale counterculture en hippies rechts vonden en beschouwden als Amerikaans imperialisme. Maar tegelijk steunden wij de protesten tegen de militaire dictatuur. We waren ook links. Maar linkse mensen wantrouwden ons, ze dachten dat we hen verraadden omdat we naar de Beatles luisterden. Maar onze liedjes waren commentaren, parodieën op commerciële pop en rock. In de jaren ’50 en begin jaren ’60 werd rock&roll niet gerespecteerd. Nergens. Dat is een nieuwe mythe. Nu is rock&roll chique, maar toen werd het gezien als troep. Officiële troep.”

Maar de jeugd vond het prachtig. Caetano Veloso en zijn geestverwanten Gilberto Gil, Gal Costa en Os Mutantes werden supersterren. Het was 1968. Jongeren kwamen over de hele wereld in opstand tegen het systeem en rock was de soundtrack van de revolutie. In Brazilië, waar het leger in 1964 de linkse president Goulart had afgezet, radicaliseerden studenten in hun verzet tegen het militaire regime. Er waren massabetogingen en er ontstond een stadsguerrilla. De junta riep in december ‘68 de noodtoestand uit. De pers werd gemuilkorfd, kritische kunstenaars, schrijvers en muzikanten kwamen op een zwarte lijst. Ook Caetano Veloso en Gilberto Gil. Als Caetano op televisie een kerstliedje zingt met een pistool op zijn hoofd, weet hij dat hij te ver was gegaan. Korte tijd later wordt hij met Gil opgepakt, maandenlang opgesloten en onder huisarrest geplaatst, en uiteindelijk het land uit gezet.

“We kwamen aan in Lissabon, maar daar was ook een dictatuur, dus dat was net zo erg. Vervolgens naar Parijs. Maar het was 1969 en men had een kater van mei ’68. Als je met lang haar op straat liep vroeg de politie je meteen om je papieren. Heel vervelend.”

Uiteindelijk belandden ze in Londen, waar een ballingschap van 2,5 jaar begon. Een periode waar Veloso ‘met zeer gemengde gevoelens’ op terugkijkt.

Swinging London

“Ik vond Londen maar niks. Het was er donker. Hoewel er allemaal leuke dingen plaatsvonden, was Swinging London maar piepklein. Een postzegel met daar omheen een dominante donkere slaapstad. Ik vond het deprimerend.”

In de Britse hoofdstad met zijn hippe rockscene, stuitten Caetano Veloso en Gilberto op hetzelfde onbegrip als thuis.

“Toen we onze muziek speelden voor onze Londense vrienden die deel uitmaakten van de counterculture, hippies en vrienden van kunstenaars, vonden ze dat we een slechte imitatie deden van Engelse rock. Ze vonden alleen de nummers goed die Braziliaans klonken, wat als bossa nova klonk. Ze wilden Black Orpheus (film uit 1959 die de wereld liet kennismaken met samba en bossa nova). Overigens is de soundtrack geweldig, maar de film zelf is crap.

In Engeland houden mensen uit de voorhoede van de muziek van Os Mutantes. Maar dat zijn dezelfde platen die de Engelsen die rock&roll maakten, hippies waren en lid van de counterculture, het minst konden waarderen toen wij daar arriveerden in 1969. Ze vonden het een imitatie van de Beatles. De wereld zit raar in elkaar.

Pas sinds de jaren ’90 wijzen mensen in Engeland en de Verenigde Staten erop hoe inventief en indrukwekkend die Tropicália-platen waren, hoeveel lef we hadden in een perifeer land in die tijd. Jonge en beroemde mensen als Beck, Devandra Banhart, Dirty Projectors en eerder ook David Byrne.”

Bob Dylan

Als architect van Tropicália en auteur van vele MPB-standards en ook nog als schrijver, dichter, filmmaker, politiek activist en intellectueel, is Caetano Veloso – die ironisch genoeg zijn eigen talent middelmatig vond en geen muzikale carrière ambieerde - een van de grootste Braziliaanse muzikanten aller tijden. Hij past in de orde van bossa nova-uitvinders João Gilberto en Antônio Carlos Jobim. In het westen wordt Veloso vaak de Braziliaanse tegenhanger van Bob Dylan, John Lennon en Paul McCartney genoemd. Volgens Veloso getuigt die vergelijking van Westerse onwetendheid en gaat die dus mank. “Je kunt moeilijk artiesten uit Brazilië - een perifeer, arm, etnisch gemengd land in Zuid-Amerika waar men Portugees spreekt, een taal die niemand kent - vergelijken met artiesten uit een land als Groot-Brittannië en de Verenigde Staten, die al honderden jaren de wereld bestieren. Je kunt onmogelijk iemand die films maakt of gedichten schrijft in Mexico, Argentinië of de etnische smeltkroes Brazilië met iemand uit een wereldrijk als Engeland of de VS.”

“We behoren tot dezelfde generatie. We hadden dezelfde dromen”, vervolgt Veloso, die door zijn bevlogen, geanimeerde manier van praten en energieke motoriek twintig jaar jonger overkomt dan hij is. “Ik bewonder Bob Dylan, maar hij is een totaal ander persoon dan ik. Hij is een introvert, mysterieus, romantisch persoon. Zo ben ik niet. Ik ben totaal niet mystiek. Ik wil dingen uitleggen zoals ze in elkaar steken, open en normaal. Van Bob Dylan weet je niet wat wel en niet waar is. Ik heb daar niks mee. Hij is een genie, maar ik herken er niks van mezelf in. Ik identificeer me meer met John Lennon op zijn eerste soloalbum en dat lange interview dat hij toen gaf aan Rolling Stone. En met Mick Jagger. Wat Paul McCartney betreft, hij is een veel grotere muzikant dan ik, John Lennon of Mick Jagger. Misschien heb ik een beetje van de muzikaliteit en geanimeerdheid van Mick Jagger en de intelligentie van John Lennon. Maar ik ben absoluut veel minder muzikaal dan Paul McCartney en Gilberto Gil. Hij is zelfs beter dan Paul McCartney.”

Ooit begon Caetano Veloso zijn carrière zij aan zij met de zangeres Gal Costa. Nu wil hij weer een plaat voor haar produceren. Het plan bevindt zich nog in de embryonale fase, dus veel kan hij er niet over kwijt.

Het gerucht gaat dat Caetano Veloso met de Amerikaanse rapper Lil Wayne een plaat gaat opnemen. Het zou een soort fusie van hiphop met Tropicália worden. Als hem wordt gevraagd of het waar is, doet Veloso of zijn neus bloedt. “Met wie? Lil Wayne? Lil Wayne? Nee, daar weet ik niks van. Mijn kinderen vinden hem leuk”, reageert hij lacherig en geheimzinnig. “Waar heb je dat gehoord? Ik zal uitzoeken waar dat gerucht vandaan komt. Misschien bel ik hem om iets te doen op Gals plaat (grinnikt). Ja, ik hou van zijn muziek. Grappig gerucht. Ik vind wel leuk.” Het is een bizarre, onwaarschijnlijke - en voor sommigen ongewenste - combinatie, maar met de eclectische en experimentele Veloso weet je het maar nooit.

Voor Veloso is zijn werk nog niet af. “Ik heb nog geen song, laat staan een album gemaakt waar ik tevreden over ben. Ik droom ervan ooit iets te maken, minstens één ding, waar ik naar kan luisteren en waarvan ik tegen mezelf kan zeggen: dit is het, dit heeft mijn muzikale avontuur de moeite waard gemaakt.”

Verbannen

Politiek heeft bij Caetano Veloso altijd een grote rol gespeeld. Voor zijn engagement heeft hij een hoge prijs betaald. Hij spreekt openhartig over zijn gevangenschap en het daaropvolgende ballingschap.

“Ik heb van mijn leven nooit in het buitenland willen wonen. Het was een nachtmerrie. Ik ging van de gevangenis naar ballingschap. Gilberto Gil en ik zaten eerst twee maanden in de gevangenis. Toen plaatsten ze ons over van de militaire gevangenis in Rio de Janeiro in legervliegtuigen over naar Bahia, waar we onder huisarrest werden gesteld. We mochten de stad niet uit, we moesten ons elke dag melden bij een kolonel, we mochten geen interviews en optredens geven of in het openbaar verschijnen. Na vier maanden vroeg Gilberto Gil, hij had toen al twee dochters, aan de kolonel wat er ging gebeuren. ‘Ik heb een gezin maar kan niet werken, dit duurt nu al zes maanden, hoe ziet mijn verdere leven eruit? De kolonel beloofde hem dat hij met zijn meerderen in Rio en Brasilia ging praten. Dat heeft hij gedaan en zij zeiden dat hij geduld moest hebben en beloofden dat ze naar een oplossing gingen zoeken.

Ze kwamen met de volgende oplossing: we zetten jullie op het vliegtuig naar Europa. Ze hebben ons letterlijk en fysiek in het vliegtuig gezet.

In het begin mochten we helemaal niet meer terugkomen. Maar toen kwamen er geruchten dat het soepeler werd en dat ze het misschien zouden accepteren als we terug kwamen. Maar dat waren geruchten.

Mijn ouders vierden hun veertigjarig huwelijk. Ik was hun enige zoon zijn die er niet bij zou zijn en daar waren ze erg verdrietig over. Mijn zus Maria Bethânia, die ook een beroemde zangeres is in Brazilië, schreef me een brief waarin ze liet weten dat ze sprak met de militaire autoriteiten om toestemming te krijgen dat ik alléén voor de trouwdag terug zou komen. Dat is haar gelukt.

Ik ben teruggegaan met zeer strenge beperkingen. Ik mocht maar één maand blijven en alleen in Bahia. Ik mocht de stad niet uit en ik mocht geen interviews gegeven, of het moest schriftelijk en eerst langs de militaire autoriteiten. Ze waren voortdurend bij me. Ze postten dag en nacht bij het huis van mijn ouders.

Tegelijk eisten ze dat ik optrad in twee tv-programma’s, want ik kon niet in Brazilië zijn zonder dat iemand ervan wist. Het was me verboden om mijn haar af te knippen of me te scheren. Want dan zou het volk denken dat de junta me daartoe had gedwongen. Het moest lijken of alles normaal was. De pers mocht niet schrijven dat ik in de gevangenis had gezeten en dat we verbannen waren. Alles was gecensureerd.

Ik had geen andere keuze dan deze voorwaarden te accepteren, want ik was er al en ze hadden het niet van tevoren tegen mijn zus gezegd. Toen ik in Brazilië landde met mijn vrouw, hield het leger me bij de deur van het vliegtuig aan en ze namen me mee in een Volkswagen naar een flat in het centrum en ze hebben zes uur lang op me ingepraat over deze voorwaarden en eisten dingen die ik niet wilde doen. Het was heel naar.

Ongeveer een jaar later wilde João Gilberto een tv-special maken met Gal Costa en hij belde me in Londen om me uit te nodigen om met hem te komen zingen. Ik zei: João, het is de droom van mijn leven om met jou te zingen, maar ik was pas in Brazilië en ik vertelde hem het verhaal dat ik net aan jou vertelde. Hij antwoordde: nee, ik weet zeker dat dat niet weer zal gebeuren. João is erg gelovig, hij zei: God wil dat je nu komt. João Gilberto is mijn grootste leermeester, dus ik zei tegen mijn vrouw dat me moedig moesten zijn en moesten gaan. Dat hebben we gedaan. Toen we aankwamen werden we met rust gelaten. We deden de show en keerden weer terug naar Londen. Toen beseften we dat de mogelijkheid om terug te keren naar Brazilië steeds reëler werd. Mensen die het konden weten bevestigden dat en toen hebben we besloten om terug te gaan.” Als volkshelden werden ze onthaald.

Gemarteld werd Caetano Veloso niet tijdens zijn gevangenschap. “Daar was ik wel bang voor. Ik had überhaupt niet eens verwacht dat ik in de gevangenis zou komen. Maar mijn soort politieke gevangene – intellectuelen, kunstenaars - werd niet gemarteld. Mensen van de stadsguerrilla, de strijders van de ondergrondse werden wel gemarteld en sommigen vermoord. Het is niet te vergelijken met Argentinië, waar veel mensen zijn vermoord en tienduizenden zijn gemarteld. In Brazilië was het veel minder gewelddadig, maar als je geweld gebruikt tegen één mens is dat al ondraaglijk.”

Ook op zijn laatste album Zii e Zie (2009) becommentarieert Veloso de toestand van Brazilië en trekt fel van leer tegen Guantánamo Bay. Maar geen inmiddels grijze haar op Veloso’s hoofd die eraan denkt de politiek in te gaan, zoals zijn vriend Gilberto Gil wel deed (Gil was minister van cultuur onder president Lula). “Daar heb ik geen tijd voor. Ik wil liedjes maken en vrij denken. Ik heb nooit bij een politieke partij gehoord. Communistisch noch anarchistisch of wat dan ook. Ik zal nooit minister worden en één mond moeten spreken met mijn regering, nooit. Ik wil alles kunnen zeggen dat ik wil.”

Kun je de wereld veranderen met muziek? “Dat is moeilijk te zeggen. Ik denk niet dat muziek de werkelijkheid kan veranderen. Maar ik kan niet ontkennen dat muziek een zekere invloed heeft op processen in de wereld en in de geschiedenis. Rock&roll heeft een aanzienlijke politieke rol gespeeld in de recente geschiedenis, en daarvoor jazz ook. Samba heeft een zeer belangrijke politieke rol gespeeld in Brazilië, zowel in revolutionair als in conservatief opzicht. Maar kunt als muzikant nooit direct resultaat boeken. Je kunt wel veranderingen steunen, onder de aandacht brengen. Het is een soort energie.”

Selectieve discografie

Domingo (1967)

Vlak voordat Caetano Veloso in 1967 de Tropicália-revolutie begon, maakte hij met zangeres Gal Costa opmerkelijk genoeg een vrij traditioneel bossa nova-album. “Ik was het Tropicalistische geluid al aan het uitdokteren, toen de kans zich voordeed om mijn oude liedjes die nog op de plank lagen op te nemen”, aldus Veloso. Domingo is een prachtige plaat vol dromerige, breezy bossa nova en klassiekers als Coração Vagabundo. Een topper uit het genre.

Tropicália (1968)

Een explosie aan ideeën en inspiratie, het officiële debuutalbum van Caetano Veloso. Titelloos maar vanwege het nummer Tropicália in de volksmond zo genoemd. De muziek stuitert alle kanten op en is zeer schatplichtig aan de Beatles ten tijde van Sgt. Pepper. Maar Caetano blijft trouw aan zijn Braziliaanse roots; het gefreak heeft een sterke samba en bossa-basis. Dankzij de vrijzinnige geest en grensoverschrijdende muziek nog altijd fris en innovatief.

Irene (1969)

Het gevangenisalbum, opgenomen toen Veloso en Gilberto Gil huisarrest hadden. Arrangeur Rogério Duprat mixte het album af met eerder opgenomen materiaal. Muzikaal is Caetano enigszins uitgeraasd ten opzichte van zijn debuut, wat een consistenter album oplevert met betere songs. Bevat de Caetano Veloso-klassiekers Irene, Lost in the Paradise, Os Argonautas en Não Identificado.

A Little More Blue (1971)

Het ballingschapalbum, opgenomen in Londen. Heimwee is het motto. De openingszin “One day I had to had to leave my country” op A Little More Blue zet de toon. Een schitterend album vol rijk gearrangeerde en georkestreerde songs, die desondanks klein blijven. Bevat de klassiekers Maria Bethânia, Asa Branca en In The Hot Sun of a Christmas Day.

Transa (1973)

Het terug-in-Brazilië-na-de-ballingschap-album. Niet dat de boodschap vrolijker is, in bedekte termen bekritiseert Veloso de militaire dictatuur in zijn land. De muziek iets funkier en steekt bijzonder gelaagd en ingenieus in elkaar, vooral op het ritmisch briljante It’s a Long Way. Met You Don’t Know Me, None Out of Ten, Triste Bahia en Mora Na Filosofia misschien wel Veloso’s beste album.

Zii e Zie (2009)

Transamba heet de nieuwe richting van Caetano Veloso. Het is opnieuw een update van samba met eigentijdse rock, maar anders dan de uitzinnige Tropicália is minimalisme de uitgangspunt. Opgenomen met een kleine rockband, werken niet alle songs even goed (soms wat eenvormig en langdradig), maar als Caetano Veloso raak slaat, dan is het goed raak. Het openingsnummer Perdeu is slechts een hoekige killer riff die eindeloos wordt herhaald tot die als een heipaal in je onderbewustzijn zit geramd. Zii e Zie is verre van Caetano Veloso’s beste werk, maar toont wel aan dat hij na het passeren van de pensioensleeftijd nog niet van plan is op zijn lauweren te rusten en zichzelf blijft vernieuwen.

Bibliografie

Tropical Truth: The Story of Music and Revolution in Brazil (2002)

In zijn – deels autobiografische - boek geeft Caetano Veloso het ooggetuigeverslag van Tropicália uit eerste hand. Veloso plaatst de beweging in de sociale, historische, culturele en muzikale context van Brazilië. Tropical Truth is een uiterst gedetailleerd – en daarom soms wat overweldigend - werk waarin Caetano Veloso zich manifesteert als een wandelende encyclopedie. Een must voor iedereen met belangstelling voor het rijke Braziliaanse muzikale canon.

Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.

Ice Cube wordt nog steeds pissed off van bad shit

2010-10-20T09:17:00.006+02:00

Na een reeks matige albums heeft Ice Cube op I Am The West zijn focus weer enigszins terug.

Je nieuwe album heet I Am The West. Vertel.

‘I Am The West is een klassieke Westcoast hiphop-plaat. Ik heb het gevoel dat Westcoast-hiphop altijd moet vechten voor erkenning. Wat betreft politiek; Hood Robbin' gaat over hoe grote bedrijven arme wijken leegroven. Man vs. Machine gaat over onze obsessie met machines. We maken onszelf overbodig. Technologie geeft mensen het excuus om op hun dikke reet te zitten. Daarom zullen we de oorlog verliezen, want robots zijn niet lui.’

Mijn indruk is dat je je scherpte weer een beetje terug hebt.

‘Ik ben meer ontspannen en creatiever nu ik mijn platen in eigen beheer uitbreng. Van platenmaatschappijenpolitiek word je horendol. Je gebruikt andermans geld, dus moet je hen tevreden stellen. Zij hebben een ander idee van een goede plaat.’

Het lijkt me sterk dat de schrijver van Fuck Tha Police zich iets van de platenmaatschappij aantrok.

‘Dat is waar. Ik liet hen nooit tot de studio toe, maar heb hen genoeg horen brommen. En uiteindelijk keerden ze me de rug toe.’

Je maakt ook films. Leidde dat ook af van de muziek?

‘Dat is zeker zo. Ik probeerde het allebei tegelijk te doen. Dan ging ik van de filmset direct naar de studio. Onvermijdelijk lijdt een van beide eronder. Voordat ik Laugh Now, Cry Later (2006) maakte, heb ik zelf bewust besloten geen plaat te maken als ik bezig ben met een film. Dat levert betere platen en betere acteerprestaties op.’

Kun je uitleggen hoe je van Nigga With Attitude naar producent van onschuldige familiekomedies als Are We There Yet? bent gegaan?

‘Het zijn maar films. Het is niet wie ik in het echt ben. Als ik alleen maar gangsterfilms maakte, zou het erg saai worden. Ik zou ook niet zo lang meegaan. Voor mij als artiest is het interessanter om jou steeds op het verkeerde been te zetten, dan aan jouw verwachtingen te voldoen. Bovendien, elke gangster heeft liever een huis, een vrouw, een gezin en een baan, dan de gevangenis.’

Is er ook een verschil tussen de rapper Ice Cube en de mens?

‘Hetzelfde verschil als tussen Superman en Clark Kent.’

Je verkleedt je ook in een telefooncel voordat je de studio induikt?

‘Nee, maar ik verander wel in een ander personage.’

Dus rappen is net als acteren?

‘Nee. Er is gewoon bad shit in de wereld waar ik pissed off van word en daar rap ik over. Dat is echt.’

Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers.

Jack Parow is geen revolutionair

2010-08-21T18:02:00.003+02:00

Een blanke rapper uit Zuid-Afrika, dat is opmerkelijk in een land dat in een recent verleden nog apartheid kende. En dan is Jack Parow ook nog eens wars van politiek.

Special: Lowlands 2010

Backstage achter de X-Ray ziet het er net zo uit als de foto bij dit artikel. Omringd door caravans zit Jack Parow op een plastic tuinstoel aan een kampeertafel, een sigaret onder zijn pornosnor. Met zijn ongeschoren gelaat, afgekloven pet, uitgelubberde rode hemd en ongecultiveerde okselhaar, lijkt hij eerder gekleed voor een barbecue - of wellicht een skottelbraai - dan een optreden. Maar dat is natuurlijk Zef.

Een Zuid-Afrikaan die rapt in het Boers en populair is in Nederland, dat is een onwaarschijnlijk succesverhaal. Ben je verrast door je succes hier?

“Fuck ja! Ik kan het nog steeds niet geloven. Al die landen waar ik naartoe mag. Te gek. Ik sta er nog van te tollen.”

Hoe verklaar je je populariteit hier?

“Geen idee. Ik denk dat mensen het leuk vinden, omdat het iets anders is. En jullie verstaan ook een beetje wat ik zeg. Ik sta er meer van te kijken dat ik ook populair ben in landen als Australië, de Verenigde Staten, Duitsland, Zweden. Ik krijg er e-mails vandaan. Ze verstaan geen woord van wat ik zeg, maar ze vinden me toch goed. Dus het is gek.”

Dus Amerika wil je ook hebben?

“Het begint daar net. Ik ga er in september heen voor een paar besprekingen. Ik zie wel wat daar uit komt. Ik vind Europa eigenlijk al leuk genoeg, Amerika interesseert me geen fuck. Hahahaha!”

Kun je uitleggen wat Zef betekent?

“Dat is moeilijk uit te leggen. In de buurt waar ik opgroeide, Bellville, wonen veel mensen uit de lagere sociale klasse. Veel trailer trash. Zef is een stijl. Net als Cockney.”

Waar is trouwens je grote pet? Dat is wel je trademark.

“Die draag ik alleen nog op het podium, anders steek ik bij iemand een oog uit. Ik hou van gekke dingen en comics. Die pet is onderdeel van een soort stripfiguur. Met een vriend bedacht ik dat een lange pet wel cool was. Er zit geen diepe betekenis achter.”

Jack Parow is dus een soort stripfiguur. Wat is het verschil tussen Jack Parow de stripfiguur en Jack Parow de mens?

“Momenteel zijn die eigenlijk wel hetzelfde. In het begin was het showelement groter. Jack Parow de stripfiguur was toen mijn schild. Maar nu zijn ze hetzelfde. Ik heb ze tot één persoon gesmolten.”

Ben jij de stripfiguur geworden of is de stripfiguur jou geworden?

“Ik zit ergens in het midden, denk ik.”

Ik kan me voorstellen gezien de woelige geschiedenis van Zuid-Afrika, dat je teksten politiek zijn. Maar daar hou je je helemaal niet mee bezig.

“Nee, nooit gedaan ook. Mijn ouders waren heel vrijdenkend. Toen ik klein was had ik veel zwarte vrienden. Die hele apartheid is aan me voorbij gegaan. Dus ik heb nooit de behoefte gehad om daar over te praten. Apartheid is iets stoms en vreselijks dat in mijn land is gebeurd, maar ik heb er nooit iets mee te maken gehad.

Aan de andere kant staan de journaals en kranten elke dag al bol van de politiek. Als ik uit ga zit ik niet te wachten op iemand die me vertelt hoe klote het allemaal is. Dat wéét ik. Als ik uit ga wil ik lol hebben. Ik ben geen revolutionair, ik ben een rapper.”

Het is wel opmerkelijk dat er uit Zuid-Afrika blanke rappers komen, of all places.

“Er zijn ook niet veel blanke rappers uit Zuid-Afrika hoor. Er zullen er nu wel meer komen. Vanwege mijn succes. Soms zijn mensen bang om iets te doen, omdat ze denken dat het niet werkt. En als dan iemand anders het wel lukt. Ik zat in de band Fokofpolisiekar, dat was de eerste Afrikaanse punkband. En nu zijn er miljoenen van. Mensen moeten eerst zien dat het kan. En nu met hiphop, zwarte muziek in een taal die bijna anti-zwart is.”

Is hiphop populair onder blanke Zuid-Afrikanen?

“Voorheen niet, maar nu wel. Mijn optredens zijn uitverkocht, en dat zijn grote zalen. Het verandert. “

In Amerika klagen sommige zwarten dat blanken hun cultuur, rock&roll, hebben gestolen. Krijg jij wel eens dergelijke verwijten?

“Nooit gehoord. Mijn publiek is heel divers. En ik vind ook dat de rassen moeten samenkomen. Er zijn niet veel racisten meer in Zuid-Afrika. Het is net als in Duitsland, er zullen altijd Nazi’s blijven, maar dat zijn er maar weinig.”

Dit artikel verscheen eerder op DePers.nl.

Wereldberoemde Upsessions onbekend in Nederland

2010-08-20T21:17:00.003+02:00

In Spanje zingen ze uit volle borst de liedjes van The Upsessions mee, maar in Nederland kennen we onze eigen reggaeband (nog) nauwelijks. Hoe kan dat?

Lowlands 2010

Lima staat op springen. The Upsessions zijn nog maar drie nummers diep in hun optreden, maar al bij de eerste tonen had de band de tent al aan hun voeten met hun aanstekelijke reggae uit ons eigen koude kikkerlandje, gemaakt door mannen in kikkergroene trainingspakken. Dan gaat er een bruine leren tas open en haalt trombonist Giel Mulder een decibelmeter tevoorschijn. "In Madrid haalde het publiek 136 decibel", zegt zanger-gitarist Boudewijn "Boss" van Trigt, en daagt de zaal uit het record te verbreken. En ja hoor, na 133 en 135 decibel vestigt Lowlands een nieuw record: 138.
Een uur na de show kijkt de band backstage dik tevreden terug op hun Lowlands-gig.

Leuke show! Ik heb zelden zo snel een zaal in een feestje zien veranderen.
Giel: “Nou, wij wel. Dit gebeurt wel vaker, maar het is nog nooit bij Lowlands gebeurd. Eén grote adrenalinekick waar ik nog drie maanden op ga zweven.
Als jongen van zestien, zeventien wilde ik als ik later groot zou zijn bandjes kijken op Lowlands. En toen ik eenmaal op Lowlands was, dacht ik: als ik later groot ben, hoop ik dat ik hier met mijn bandje mag staan. En dat gebeurt dan en dat is superkicken!”

Is dit de grootste gig die jullie hebben gespeeld?
Giel: “In Nederland is dit wel de grootste.
In het buitenland spelen we doorgaans niet op festivals als dit. In landen als Duitsland en Frankrijk, en andere landen daar omheen, heb je een heel grote ska- en reggaescene. Daar kunnen ze zo’n feest als dit houden. Misschien iets kleiner, maar wel meerdere tenten met alleen maar ska- en reggaefans vullen. En dat ook nog eens heel vaak. Daar spelen wij heel veel. Dus we zijn wel gewend om voor duizend mensen te spelen, maar niet op zo’n allround en gemêleerd festival als Lowlands."

Is dit ook jullie doorbraak in Nederland?
Boss: “Zo zie ik het niet. Dit was gewoon een heel leuke show. Ik heb niet zoiets van dat er veel van af hangt. Het was een leuke show en verder zien we wel weer.”
Giel: “We hebben een lp uit bij Excelsior en we hebben een nieuw boekingsbureau. Er is interesse van de pers. Dat is nieuw en dat is ook tegelijk met Lowlands. Waarschijnlijk hangt dat allemaal met elkaar samen, het versterkt elkaar. We zitten nu in een positieve vibe waar we heel erg van genieten. Maar als het hier eindigt, heb ik ook heel erg genoten en gelachen."

Hoe kan het dat jullie in het buitenland wel populair zijn, maar dat we jullie in Nederland amper kennen?
Boss: “Het zal wel door de scene komen. Toen wij onze eerste plaat uit hadden, zijn we meteen naar Duitsland gegaan, want daar gebeurde het. Daar kun je bij wijze van spreken elke week spelen, want voor elke nieuwe reggaeband is er veel aandacht. In Nederland wordt het niet zo opgepikt, het is niet echt een reggaeland, er is niet echt een reggaescene.”

Waarom heeft Duitsland wel een reggaescene en Nederland niet?
Boss: “Het is een groot land, met meerdere grote steden.”
Giel: “Ik heb ook het idee dat in Duitsland de bandjescultuur veel meer leeft dan hier in Nederland. Er is minder dance en meer bandjes. Mensen gaan daar sneller naar een bandje dan naar de film en hier in Nederland is het andersom. Dus alle bandjes hebben daar meer mogelijkheden. Alles is daar veel beter. Het Duitse gras is erg groen.”

In Spanje zijn jullie ook populair. Is dat hetzelfde verhaal?
Boss: “Ja. We hebben daar een keer op een enorm festival gespeeld. We wisten niet dat iemand ons daar kende. De band vóór ons was een lokale band. Het was in een grote hal, en bij die band stond helemaal niemand. We dachten nog: zijn we hiervoor helemaal naar Spanje gevlogen? En op het moment dat we het podium op kwamen, ging iedereen naar binnen – ze stonden blijkbaar allemaal buiten te roken en biertjes te drinken want het was mooi weer. De hele eerste rij zong alle liedjes mee. We hadden zoiets van: hoe kán dit in godsnaam?! Blijkbaar was onze lp daar toch wel aangekomen.”

Jullie zeiden in een interview dat de interesse voor ska in Nederland in golfbewegingen gaat. Waar komt dat door?
Boss: “Weet ik niet. Maar je hebt in Nederland een aantal enorme golfbewegingen gehad dat elk jongerencentrum waar een skaband optrad, helemaal vol zat.”
Giel: “In de jaren ’90 had je bands als Hepcat, The Slackers en Rancid, die uit Amerika kwamen en nieuw en hip waren. Toen was ineens iedereen into ska.”

Dus er moet een keer een grote band komen die ska weer op de kaart zet.

Giel: “Laten wij het dit keer zijn.”

^{De decibelmeter van The Upsessions.}

Beat You Reggae, het album dat Excelsior in Nederland heeft uitgebracht, is een heruitgave van een ouder album.
Giel: “Die hadden we uitgebracht op een Duits label, Grover Records, dat alleen maar skabandjes doet. Die kon ons toen het meeste bieden. We wilden toen eigenlijk al graag wat meer in Nederland gaan doen, dat is wat makkelijker, we wonen tenslotte in Nederland. Maar in Nederland hapte niemand toe en in Duitsland wel. En uiteindelijk kwam Excelsior langs omdat ze het te gek vonden en in Nederland toch wel mogelijkheden zagen. En sindsdien neemt het een onwijze vlucht.”

Gaat Excelsior ook nieuwe dingen van jullie uitbrengen?
Giel: “We beginnen binnenkort met de opnames van een nieuwe plaat. De wederzijdse bedoeling is dat die plaat op Excelsior uitkomt.”

Waar hebben jullie die mooie trainingspakken vandaan?

Boss: “We waren op zoek naar een outfit voor op het podium dat opvallend was.”
Giel: “Dat is geslaagd!”
Boss: “En iets dat niet mooi en schoon gehouden moet worden.”
Giel: “Ik kan je vertellen, die is ook binnen. Ja hij stinkt.”
Boss: “Je kan hem gewoon in je tas gooien, je hoeft hem niet te strijken. Af en toe gooi je hem in de was, en dan is ‘ie gewoon weer goed.”
Giel: “En eventuele schimmel heeft precies die kleur.”
Boss: “Eigenlijk blijven ze best mooi na een aantal jaar. En ze waren dertig euro per stuk.”
Giel: “Het plaatje is mooi toch? Het is spuuglelijk, maar daarom juist mooi! Dingen kunnen vaak mooi en cool zijn, juist omdat ze lelijk zijn.”

Dit artikel verscheen eerder op DePers.nl.

And So I Watch You From Afar heeft ADHD

2010-08-18T13:50:00.004+02:00

De hardste band op Lowlands is misschien wel de Ierse postrockformatie And So I Watch You From Afar. En anders hebben ze wel de opmerkelijkste naam. Tony Wright legt uit.

Special: Lowlands 2010

Wat betekent die rare naam?
“Het is open voor interpretatie, het is welke betekenis je eraan wil geven. Sommige mensen vinden het eng, ze denken dat het met stalking te maken heeft. Anderen vinden het juist een geruststellende naam, dat er iemand is die voor je zorgt. Mijn versie is Orwelliaans. Tegenwoordig word je overal in de gaten gehouden. Er wordt bijgehouden bij wat je koopgedrag is. Bewakingscamera’s hangen overal in de stad en volgen je gangen. Je surfgedrag op internet wordt vastgelegd. Er was ook een verhaal dat de naam te maken had met dat een van ons gedumpt was door zijn vriendin en dat hij haar nu van een afstandje volgt. Maar dat is complete bullshit, een grap van een vriend die dat op internet zette en dat is vervolgens een eigen leven gaan leiden.”

En dan hebben jullie ook nog bijnamen als The Grounded Pounder en The Bearded Dragon.
“Dat is een dronken grap die we twee jaar geleden op onze Myspace-pagina hebben gezet. We hadden bijnamen van worstelaars - je weet wel, die Amerikaanse wrestlers - voor onszelf verzonnen. Maar de enige bijnaam die klopt is The Bearded Dragon, omdat onze bassist Johnny Adger een mooie baard heeft.”

Is het waar dat jullie het bandlogo op jullie lichaam hebben laten tatoeëren?
“Ja dat klopt. Dat hebben we gedaan toen we onze eerste plaat uitbrachten. Je brengt maar één keer je debuutalbum uit, dus we dachten: laten we het vieren en ons lichaam verminken voor de rest van ons leven, opdat we het nooit vergeten. We geloven in deze band.”

Dat wordt wat als jullie ooit uit elkaar gaan.
“Precies. Als we straks elkaars bloed kunnen drinken, worden we voorgoed herinnerd aan die haat.”

Het doet me denken aan de Yakuza, die een vinger afhakken als je eruit stapt.
“Inderdaad. Ik en de andere gitarist hebben een tattoo aan de binnenkant van onze armen. De bassist heeft hem aan de buitenkant van zijn onderarm en de drummer op zijn borst. Dus dat worden lelijke littekens als je ervan af wil.”

Jullie zijn zo’n beetje de hardste band op Lowlands.
“Cool!”

Vind je dat niet lullig voor de bands die na jullie moeten spelen?
“Ik heb medelijden met ze ja, maar ik voel me ook opgelucht voor het publiek. Als wij de hardste band zijn, dan zijn de anderen wat aardiger voor ze.”

Jullie proppen meer ideeën in één nummer dan de meeste bands op vijf albums.
“We hebben ADHD, dus we zijn hyperactief en onze aandachtsspanne is maar heel kort. We houden van snelle veranderingen. Omdat we altijd al van postrock hielden, bouwen we alles heel gelaagd op.”

Hoe komen die nummers tot stand. Schrijven jullie ze of onstaan ze tijdens het jammen?
“We komen de studio in en iedereen heeft verschillende ideeën voor basloopjes etc. Die proberen we dan uit, arrangeren ze en plakken ze aan elkaar. Het is een team effort.”

Jullie muziek zit ontzettend strak in elkaar. Spelen jullie al lang samen?
“Drie van ons zaten hiervoor al een paar jaar samen in een band. En dáárvoor zaten bassist Johnny Adger en ik zaten al samen in een band. En we zijn nu al ruim vijf jaar And So I Watch You From Afar. We zijn oude vrienden, we komen allemaal van de Ierse noordkust. Er was daar niks anders te doen dan samen muziek maken."

Zit er al iets nieuws in het vat?
“Ik kom net terug uit de studio. We zijn bezig met onze tweede album. Het is voor zestig procent af. We hebben nog geen titel. De plaat moet begin volgend jaar uitkomen. Hij wordt aan de ene kant heavier, maar tegelijk ook melodieuzer, iets radiovriendelijker.”

Leven jullie eigenlijk van de muziek?
“We zijn een stel schooiers, we hebben alleen de band. We teren op kraanwater en droog brood. Elke cent die we verdienen gaat in de band, zodat we op tour kunnen en de volgende plaat kunnen opnemen. Het is schrapen, maar het is stukken beter dan een of ander baantje.”

Ten slotte: ik zag een foto van jou op kaplaarzen. Trek je die ook aan op Lowlands?
“Misschien, als het hard gaat regenen. Daarom droeg ik kaplaarzen. We speelden op een festival in Ierland, waar het regende. Natuurlijk. De volgende dag moesten we naar Engeland en ik was rechtstreeks naar het vliegveld gegaan. Daarom had ik die laarzen nog aan. Ik zag er uit als een Ierse boer. Wat ik ook ben. Als het op Lowlands regent, trek ik mijn laarzen aan, maar anders niet.”

De voorspellingen zijn gunstig.
“Mooi, goed om te horen.”

Dit artikel verscheen eerder op DePers.nl.

Gil Scott-Heron: het zwarte geweten

2010-08-17T19:36:00.011+02:00

Vijftien jaar lang was hij vanwege een cocaïneverslaving van het toneel verdwenen. Niemand had dan ook nog gerekend op een comeback van de godfather of rap. De vraag is alleen hoe lang Gil Scott-Heron (60) zal blijven. Een terugblik zonder vooruitzicht.

We schrijven 1969, het hoogtepunt van de zwarte burgerrechtenbeweging. Een jaar eerder zijn Martin Luther King en Robert Kennedy vermoord. De droom dreigt in duigen te vallen. De toon van het zwarte activisme wordt radicaler.

Gil Scott-Heron is 20 jaar jong en studeert literatuur aan Lincoln University in Pennsylvania, een prominente Afro-Amerikaanse universiteit. Daar ontmoet Gil kunststudent Brian Jackson. Beide delen een voorliefde voor een beroemde alumnus van Lincoln, de Afro-Amerikaanse schrijver Langston Hughes (1902-1967), en muziek.

Gil en Brian richtten de negenkoppige band The Black & Blues op, maar Gil had vooral aspiraties als schrijver en dichter. Hij werkte aan een dichtbundel (Small Talk at 125th and Lenox) en een roman (The Vulture), die in 1970 verschenen.

De boeken betekenden tevens het begin van Gil en Brians muzikale carrière. Via zijn uitgever World Publishing kwam Gil in contact met producer Bob Thiele, die net het jazzlabel Flying Dutchman Records had opgericht na zijn vertrek bij ABC/Impulse. Thiele had geen geld om een plaat te maken, maar vroeg of Gil belangstelling had om spoken word op te nemen. Als dat geld in het laatje zou brengen, beloofde Thiele om Gils nummers op te nemen.

Gil Scott-Herons debuutalbum, A New Black Poet – Small Talk at 125th and Lenox werd opgenomen met publiek in een nachtclub op de hoek van 125th Street en Lenox Avenue in Harlem. Op kale percussieritmes droeg Gil felle politieke gedichten voor als Whitey on the Moon en een vroege versie van The Revolution Will Not Be Televised. Niet alleen de blanke onderdrukker krijgt er van langs, zwart net zo goed. Op Brother veegt Gil de vloer aan met zogenaamde zwarte activisten die iedereen afkammen maar zelf geen steentje bijdragen. De revolutie komt er niet als je op je gat voor de tv blijft zitten.

Opstelling

Small Talk at 125th and Lenox levert genoeg geld op om een album met een band op te nemen. En het zijn niet de minsten die meespelen op Pieces of a Man (1971): bassist Ron Carter, drummer Bernard Purdie en dwarsfluitist Hubert Laws.

Pieces of a Man (1971) opent met een nieuwe versie van The Revolution Will Not Be Televised. Gils spervuurgedicht op een funky beat en baslijn groeit uit tot een blauwdruk van de moderne hiphop en levert Gil de eretitel godfather of rap op.

Het warme, rijke souljazz-geluid van Pieces of a Man is muzikaal een grote stap ten opzichte van zijn kale voorganger. Gil ontpopt zich als getalenteerd zanger op Lady Day and John Coltrane en op het aangrijpende junkiedrama Home Is Where the Hatred Is. Zelf nog clean als een dauwdruppel in een Alpenweide leefde hij zich in de psyche van een verslaafde in en schreef de soundtrack van een tragisch leven die later voor Gil zelf the story of his life zou worden. “You keep saying kick it, quit it, God, but did you ever try?”

Pieces of a Man was de eerste keer dat de songwriterstandem Gil en Brian op plaat samenwerkte. Brian schreef aan zeven van de tien nummers mee, al staat alleen Gils naam op de hoes. Volgens Gil wil hij wel dat Brians naam ook op de voorkant kwam te staan, maar stak Thiele daar een stokje voor. Om die reden, zo beweert Gil althans, werd Free Will (1972) het laatste album van het duo voor Flying Dutchman.

De sfeer op Free Will is paranoïde, Gil gaat tekeer tegen de klopjacht van de FBI op de Black Panthers (No Knock), politiegeweld en de blanke diefstal van het zwarte cultuurgoed (“We declare war on Eric Burdon!”).

Gil en Brian stappen over naar het progressieve jazzlabel Strata East voor Winter in America, het eerste album dat op beider naam staat. De toon is introspectiever en donkerder. De albumtitel verwijst naar de problemen van de tijd: stagflatie, de oliecrisis, Watergate,de moorden op Martin Luther King, John F. en Bobby Kennedy, de verpaupering van de zwarte wijken. Gil ging te rade bij een stel alcoholisten dat elke dag rondhing voor het huis dat hij met Brian deelde in Washington D.C. voor The Bottle, een van hun grootste hits.

The Bottle werd Gils en Brians ticket naar de mainstream. Voormalig CBS-topman Clive Davis was bezig Arista op te richten en zag wel commerciële potentie in het duo. “Gil Scott-Heron was een original. Een charismatisch figuur met een ongelofelijk literair talent. Ik dacht dat hij hits kon scoren die hem een grote carrière konden geven.” Lou Reed, The Grateful Dead, Patti Smith en Gil en Brian waren de eerste artiesten die bij Arista tekenden. The First Minute of a New Day (1975)wordt hun eerste album voor het nieuwe label.

De inhoudelijke focus wordt verbreed op From South Africa to South Carolina (1976). “De zwarte gemeenschap was erg ik-geörienteerd. De problemen in de derde wereld gingen langs ons heen, omdat we alleen maar met onszelf bezig waren”, vond Gil. Als een van de eerste artiesten neemt Gil Scott-Heron stelling tegen apartheid in Zuid-Afrika op de hit Johannesburg.

De grotere exposure trekt niet alleen de aandacht van nieuwe fans. Veiligheidsdiensten zagen in de politieke teksten aanleiding om de telefoon van Gil en Brian af te tappen. “Als je de hoorn oppakte hoorde je eerst een klik en dan twee klikken”, herinnert Brian zich. “Werden we in de gaten gehouden? Ik vond dat ik in de gaten gehouden moest worden”, zegt Gil strijdbaar.

Ontmaskering

Het muzikale geluid verandert. Gil en Brian gaan experimenteren met elektronica en synthesizers in samenwerking met TONTO’s Expanding Head Band van producers Malcolm Cecil en Robert Margouleff. Zij werkten eerder samen met Stevie Wonder en produceerden voor Gil en Brian Bridges (1977), Secrets (1978) en 1980 (uit 1980 dus).

Begin jaren tachtig hield de samenwerking tussen Gil en Brian op. De druk van het continue touren en platen maken werd Brian te veel, maar Gil wilde door. De vriendschap bekoelde en ze zouden uiteindelijk vijftien jaar niet spreken.

Gils carrière ging intussen voor de wind. Hij maakte deel uit van Stevie Wonders Hotter Than July tournee (als vervanger van de terminaal zieke Bob Marley), een campagne voor het instellen van de geboortedag van Martin Luther King als nationale feestdag. B-Movie, een frontale aanval op het dreigende rechtse, egoïstische en conservatieve beleid van de nieuwe president en voormalig B-acteur Ronald Reagan, wordt een hit.

Maar Gil kreeg problemen met Arista toen het label in 1983 aan RCA werd verkocht. De betalingen werden bevroren, maar het contract werd niet opgezegd. Dat verlamde Gil, want hij mocht niet naar een andere platenmaatschappij en had geen geld om te werken.

Moving Target (1982) werd voorlopig Gils laatste plaat in twaalf jaar. Het wordt stil rond Gil. Ergens in de jaren ’80 ging het mis en raakte Gil aan de drugs. Begin jaren ’90 doen geruchten de ronde dat hij zwaar verslaafd is aan de cocaïne. Er zijn arrestaties. Gil komt niet opdagen bij optredens.

Maar dan was er in 1994 een comeback. De dan 45-jarige Gil zag er twintig jaar ouder uit, maar was in topvorm op Spirits. Hij gebruikte zijn erkenning als godfather of rap om zijn volgelingen op hun verantwoordelijkheden te wijzen in Message to the Messengers en ontmaskert op magistrale wijze de ware aanleiding voor de Golfoorlog op Work for Peace (“America is no longer fighting to keep our souls safe, but to keep the jobs going in the arms making workplace”).

Gil gaf een zeldzaam Nederlands optreden in 1998 op het Bevrijdingsfestival in Haarlem. In een onwaarschijnlijke – en wellicht wanhopige - career move leende Gil zijn stem voor reclames. Het was de stem van Gil Scott-Heron die de bekende slogan “You know when you’ve been Tango’d” uit de jaren ’90 uitsprak.

Verslaving

Maar daarna viel het weer stil. In 2000 werd Gil in New York gearresteerd met 1,2 gram coke en twee crackpijpen op zak. Hij moest een jaar de cel in, en er werd gevreesd dat hij dat niet zou overleven.

Eind 2003 leek het weer de goede kant op te gaan, als Gil herenigd met Brian weer ging optreden. Er werd gesproken geruchten over een nieuwe plaat. Maar toen werd Gil opnieuw gearresteerd omdat hij wegliep uit een afkickkliniek, naar verluidt omdat ze hem geen hiv-medicatie gaven. In 2006 werd hij veroordeeld tot vier jaar cel, waarvan twee voorwaardelijk.

De drugs hebben hun tol geëist op Scott-Herons lichaam. Het is schrikken om de nieuwe Gil Scott-Heron te zien in de documentaire The Revolution Will Not Be Televised van Don Letts (2005) is de helft van zijn gebit uitgevallen.

Hoe een intelligent persoon als Gil Scott-Heron zelf ten prooi kon vallen aan de gevaren waarover hij schreef, is een mysterie. Als hem ernaar werd gevraagd ontkende hij dat hij een drugsprobleem had, of geeft een ontwijkend antwoord als: “Ik ben verslaafd aan het schrijven van een goed nummer of gedicht.” Of: “Ik ben geen Pablo Escobar.”

En zo ging een decennium dat schreeuwde om een Gil Scott-Heron plaat, aan hem voorbij. De dubieuze verkiezing van George W. Bush, 9/11, de leugens rond de invasie van Irak, de oorlog in Afghanistan, de verkiezing van Barack Obama als eerste zwarte president van Amerika. Wie kon de politieke turbulentie beter van commentaar voorzien dan Gil Scott-Heron?

Dat moet Richard Russell, baas van het label XL, ook hebben gedacht toen hij in 2006 Gil ging opzoeken in zijn cel op Rikers Island. Na zijn vrijlating in 2007 begonnen Gil en Russell te werken aan een comebackalbum. In februari van dit jaar kwam I’m New Here uit, een album donker en dreigend als een steeg in de South Bronx om 3 uur ’s nachts.

Het vergt weinig fantasie om te begrijpen dat I’m New Here een testament is van Gils eigen struggles. “I did not become someone different that I did not want to be”, verklaart hij in de titelsong. “No matter how wrong you gone, you can always turn around.”

Zingen gaat moeilijk maar Gils woorden hebben nog niet aan kracht ingeboet. Zijn dwingende, verweerde stem en duistere poëzie grijpen je bij de strot. Geen politiek op Gils agenda deze keer, ook geen melodieuze souljazz, maar naargeestige, elektronische soundscapes als omlijsting voor gedichten over de onderbuik van de samenleving.

Niet ieders kop thee en een meesterwerk is I’m New Here beslist niet.

Hoe wankel het evenwicht wel niet is dat Gil Scott-Heron in zijn leven heeft gevonden, blijkt enkele maanden later als hij op North Sea Jazz zonder opgaaf van reden niet komt opdagen. En niemand die kan vertellen waar hij uithangt.

Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.

Os Mutantes live @ Tolhuistuin, Amsterdam

2010-07-17T13:48:00.004+02:00

Het was een bijzondere week voor de liefhebbers van Braziliaanse muziek. In een week tijd speelden drie kopstukken uit de Tropicália-beweging in Nederland: Caetano Veloso (mijn interview) en Gilberto Gil op North Sea Jazz, en vrijdagavond Os Mutantes in de Tolhuistuin in Amsterdam. Nou ja, alleen Sérgio Dias dan, maar de muzikanten die hij had meegenomen waren waardige invallers voor Arnaldo en Rita Lee. Het was een memorabel concert, zo'n magische avond waarop alles klopt. Sérgio vond dat ook, want de band kwam meerdere keren terug voor een toegift, wat ze nooit schijnen te doen. Zie de onderstaande video, waar ik trouwens nog een seconde in beeld ben (helemaal aan het begin, linksonder).

John Fogerty heeft de duivel uitgedreven

2010-07-08T13:10:00.009+02:00

There’s no business like showbusiness. Ook wat betreft uitbuiting. Daar weet John Fogerty alles van.
Spijkerharde rock&roll speelde Creedence Clearwater Revival, terwijl psychedelische hippiemuziek eind jaren ‘60 de norm was. Toch was Creedence een van de grootste bands van de Woodstock-generatie. Onsterfelijke songs als Proud Mary, Bad Moon Rising en Born on the Bayou hebben CCR een eervolle vermelding in de rockgeschiedenisboeken opgeleverd.
De trots waarmee voormalig CCR-frontman, -zanger en -leadgitarist John Fogerty (65) terugkijkt op zijn carrière wordt evenwel gebalanceerd door frustratie en verbittering. Door een wurgcontract zag Fogerty, het brein van Creedence, amper een cent terug van zijn werk. Zijn toenmalige platenlabel Fantasy bezat namelijk alle rechten op de Creedence-liedjes. Talloze keren troffen Fantasy en Fogerty elkaar voor de rechter in zich jarenlang voortslepende zaken. Fantasy klaagde zelfs Fogerty aan omdat zijn nieuwe liedjes klonken als Creedence, nota bene zijn eigen geesteskind. Het moet niet gekker worden. “Fantasy wilde me gewoon straffen omdat ik succes had zonder hen”, zegt Fogerty opvallend monter. “Ik vind dat een pervertering van het rechtssysteem, het is misbruik van de wet.”
Writer's block
Dit soort juridische grappen zijn natuurlijk killing voor de creativiteit, het kostbaarste bezit van een muzikant. “Ook al won ik die zaak, sindsdien zat er een duiveltje in mijn hoofd, dat veel weg had van een advocaat. Elke keer als ik een song schreef dat enigszins klonk als Creedence, kwam hij tevoorschijn en zei: o nee! Ik ben uiteindelijk wel van dat spook afgekomen, maar dat heeft veel tijd gekost.” De man die als brein van Creedence in twee jaar maar liefst zes klassieke rockalbums eruit stampte, kreeg last van een writer’s block en deed jaren over een nieuwe plaat.
Fogerty weigerde jarenlang zijn oude Creedence-songs te spelen. Tegenwoordig probeert hij met tegenzin zich erbij neer te leggen dat hij nooit van zijn leven het geld zal krijgen waar hij recht op heeft. “Ik bezit nog steeds niet de rechten van de Creedence-nummers. Dat is spijtig en fout. Maar ik kan niets aan doen. Het is nou eenmaal zo. Je kunt dat niet laten dooretteren en toelaten dat je er ziek van wordt. Je moet verder gaan met je leven. Zoals Pumbaa zegt in The Lion King: You have to leave your behind in the past.”
Het kostte Fogerty heel veel tranen om tot die aanvaarding te komen. “Ik was de weg kwijt en verbitterd. Ik maakte me zorgen dat ik zo verbitterd was. Er zijn veel beroemde artiesten hun hele leven verbitterd. Ze sterven verbitterd. Ik was bang dat ik ook zo zou eindigen. Ik wist niet hoe ik van dat gevoel af moest komen. Het was groter dan ik.”
Maar de laatste jaren rollen de platen er weer met regelmaat uit. Het nummer Change in the Weather van zijn laatste album Blue Ridge Rangers Rides Again (2009) werd genomineerd voor een Grammy. Wat is er gebeurd? De liefde. “Ik kwam ik een mooi meisje tegen, Julie, die nu mijn echtgenote is. We hebben een leuk gezin. Daar krijg ik emotioneel veel steun en beloning van.”
Geen reünie
John Fogerty is een eigenwijs mannetje. De band explodeerde begin jaren ’70. De overige bandleden waren de alleenheerschappij van Fogerty beu en wilden ook liedjes aandragen. Aldus geschiedde op de artistieke en commerciële flop Mardi Gras, de laatste plaat van het viertal. Veertig jaar later staan de voormalige jeugdvrienden elkaar nog steeds naar het leven. Fogerty’s broer Tom overleed in 1990. Een CCR-reünie zal er dan ook nooit van komen, voorziet Fogerty. “Dan moet er heel wat gebeuren. Ik denk niet dat de anderen het in zich hebben om die dingen te doen. En de dood van mijn broer Tom maakt de zaken niet minder, maar juist meer gecompliceerd.”
Fogerty geeft toe dat hij lastig kan zijn. “Als het gaat om zaken die ik belangrijk vind, kan ik zeker koppig zijn. Het is een kwestie van kwaliteit", geeft Fogerty toe. "Ik heb jarenlang van alles opgeofferd om de band bijeen te houden. Ik deelde mijn songwriterroyalty’s met de anderen, zodat iedereen een gelijk deel kreeg. Ik hoopte daarmee iedereen tevreden te houden, omdat ik wist dat ze me koppig vonden wat de muziek betreft. Maar ik vond dat ik de beste muziek schreef, dus het moest my way. Op het einde ben ik voor ze door de knieën gegaan, en toen maakten we een slechte plaat. De anderen hebben daar nooit hun verantwoordelijkheid voor genomen, zelfs daar kreeg ik de schuld van. Ik heb geen spijt, want ik denk niet dat ik iets had kunnen veranderen. Mijn knieval heeft de band niet kunnen redden.”
De ruzie met zijn broer Tom heeft John Fogerty nooit uitgepraat toen hij in 1990 overleed. ”We waren wel on speaking terms, maar er waren veel zaken waar je uit beleefdheid niet over begon. Zoals de familie bijeenkomt met kerst, om de vrede te bewaren praat je niet over de negatieve dingen. Ik was er wel voor mijn broer toen hij stierf, omdat ik van hem hield. Het zat me niet lekker dat het nooit is uitgepraat, maar ik zag ook in dat Tom dat niet wilde of kon. Ik heb daar geen spijt meer van en ik heb Tom later vergeven. Ik heb afscheid van hem kunnen nemen.”
Een troost voor de Creedence-fans: John Fogerty speelt tegenwoordig de oude hits weer.
Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers.

De tweede jeugd van Anvil

2010-07-08T13:07:00.004+02:00

Anvil had in de jaren tachtig wereldberoemd kunnen worden. En dankzij de film over hun mislukte comeback zijn ze dat nu alsnog.

Steve ‘Lips’ Kudlow ploetert met een karretje eten door de sneeuw. Ooit speelde hij in stadions vol fans, tegenwoordig leeft hij van een baantje bij een tafeltje-dek-je-service. Het is een van de vele schrijnende scènes uit Anvil! The Story of Anvil, de documentaire die de Canadese heavymetalband een tweede jeugd bezorgde.

Begin jaren tachtig had Anvil de wereld aan zijn voeten. De band toerde met Metallica en Guns N’ Roses. Maar daarna ging het mis.

‘We zaten bij een onafhankelijk label dat onze muziek niet in de VS wilde distribueren, waar het grootste publiek ter wereld is’, legt Lips uit. ‘Onze platen waren daar nauwelijks verkrijgbaar, alleen als import. Er was geen promotie, dus niemand wist van onze platen. Onze nieuwe manager, die ook de manager was van onder andere Aerosmith, ging langs de Amerikaanse maatschappijen, en die wilden de eerste drie albums hebben als onderdeel van de deal. Maar ons oude label wilde ze niet geven, want de platenmaatschappijen boden niet genoeg. Ze wilden niet eens de opnamekosten betalen. Dus we zaten in een impasse in een cruciale tijd. We hebben geen platen gemaakt tussen 1983 en 1987, de belangrijkste jaren voor heavy metal.’

Kwart eeuw geklooi

In de hilarische, Spinal Tap-achtige film volgen we Anvil bij pogingen een comebackalbum te maken. En op een rampzalige tournee door Oost-Europa, waar ze dankzij een incompetente Oost-Duitse manager de trein missen, niet betaald krijgen en voor lege zalen spelen.

Het hervonden succes doet de herinnering schijnbaar vervagen, want Kudlow is de kwart eeuw geklooi in de marge wel erg snel vergeten. ‘Ik had het pas echt klote gevonden als we met onze tweede plaat waren doorgebroken. Want daarna kan het alleen maar minder worden. Als je snel groot wordt, is het ook snel voorbij. Ik wilde een levenslange carrière. Mijn doel was een publiek op te bouwen dat groot genoeg was om mijn carrière oneindig te laten voortduren. En zo is het precies gegaan. Onze muziek is niet commercieel, dus ik heb eigenlijk zelf onze kansen gesaboteerd. Maar we hebben een underground fanschare opgebouwd en vijftien albums kunnen opnemen.’ Met veel moeite en geleend geld van Lips’ zus welteverstaan.

Jaloers op andere bands is Lips evenmin. ‘Ik feliciteer ze. Ze hebben de deuren geopend zodat heavy metal populairder werd en wij ook konden bestaan.’ Het deert Kudlow niet dat hij een flutbaantje nodig had om te overleven. ‘Een muzikale carrière van dertig jaar is niet iets om lacherig over te doen. Niemand op mijn werk heeft dat.’ Voor zolang het duurt. Want het is niet ondenkbaar dat als de hype van de film voorbij is, Lips weer pannetjes soep mag gaan langsbrengen bij ouden van dagen.

Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers.

Booker T. is de MGs ontgroeid

2010-06-12T15:53:00.018+02:00

Booker T. & Me backstage in 013 Tilburg, 26 mei 2010.

Booker T. kennen we natuurlijk van de MGs en evergreens als Green Onions. Maar voor de soullegende is er meer in het leven.

Booker T. Jones (65) heeft het wel gezien met de band die al een halve eeuw zijn naam draagt. Hij treedt nog wel op met de MGs, vorig jaar nog in Nederland, maar Jones is de band allang ontgroeid. Niet zo gek dat je hoofd naar iets anders staat als je net een Grammy Award hebt gewonnen voor je soloalbum Potato Hole (2009), een rockgeoriënteerd album dat Jones opnam met de Drive-By Truckers en Neil Young.

“In het begin van mijn carrière werd ik onder het kopje R&B geschaard. Vond ik prima hoor. Maar sinds de jaren zeventig heb ik mezelf verbreed. Ik ben altijd een liefhebber van rock geweest. Maar mijn rockkant kwam met de MGs nooit uit de verf. Ik heb vele kanten en heb altijd gezocht naar een balans tussen mijn verschillende facetten. Ik heb samengewerkt met Neil Young, Willie Nelson en Earl Klugh. Ik hou ook veel van gospel en klassiek, maar ook van hiphop. Ik heb net in New York veertien nummers met The Roots opgenomen voor mijn volgende album, dat een hiphop/R&B-plaat wordt. Die komt dit najaar uit.

De muziek die ik nu in mijn hoofd hoor is zo anders dan wat ik in de jaren zestig hoorde. The MGs zijn nog steeds een geweldige band met een fantastisch oeuvre en geschiedenis, maar een ander soort band. Het is geen rockband. En ook geen hiphopband.”

Eenvoud

Wat Booker T. & The MGs wel waren: meesters van de groove. Alles staat ten dienste van de groove. Steen voor steen opgebouwd. Nooit te veel, alleen wat nodig is. Simpel en effectief.

Als huisband van het toonaangevende soullabel Stax in Memphis speelden Booker T. & The MGs in de jaren zestig op de platen van soullegendes als Otis Redding, Rufus Thomas en Eddie Floyd. Maar Booker T. & The MGs scoorden zelf ook hits als Green Onions, Hip Hug-Her en Time is Tight. Ze waren architecten van de soul. Niet slecht voor een stel muzikanten die hun tienerjaren niet of nauwelijks ontgroeid waren.

Het uitgekiende geluid getuigt van een opvallende muzikale volwassenheid. Volgens Jones, een muzikaal wonderkind en multi-instrumentalist die als scholier al bij Stax werkte, kreeg de MGs-sound zijn vorm zonder veel geschaaf en gebeitel.

“Het klonk meteen al zo. Direct toen we begonnen te spelen. Het was een meeting of the minds”, zegt de toetsenist. “Er ging weinig overleg aan vooraf. Het was een wederzijds begrip dat we het simpel moesten houden. De neuzen stonden gewoon allemaal dezelfde kant op.”

De eenvoud en rauwheid van het Stax-geluid is precies waarom Booker T. er zich thuis voelde. “De muziek bleef altijd basic en funky. Niet zo uitgesponnen en gelaagd als bij Motown. De teksten, melodieën en songs waren altijd eenvoudig, toegankelijk en funky. Ik was behalve een werknemer ook een fan van Stax.”

Muziekgeschiedenis

De lijst met grootheden en klassiekers op de CV van Booker T. & The MGs is duizelingwekkend lang. Beseften ze destijds dat ze muziekgeschiedenis schreven?

“Soms wel ja”, zegt Jones. “Als we met Albert King speelden bijvoorbeeld. Er is een nummer, As The Years Go Passing By, waarop zijn stem zo prachtig is. There is nothing I can do, if you leave me, with a cry. Ik luisterde door de koptelefoon en ik wist meteen: dit gaat de geschiedenisboeken in. Dit is een klassieker. Albert King was de Frank Sinatra van de blues. Hij was beter dan Bobby Bland.”

“Dat gevoel had ik meteen toen ik Otis Redding voor het eerst ontmoette. Hij kwam binnen en vroeg of hij een liedje mocht zingen. Hij ging naast me zitten en zong een paar maten van These Arms of Mine. Dit is echt iets bijzonders, dacht ik. In die tijd hoorde ik Johnny Ace en B.B. King en andere blueszangers op de radio, maar Otis was een klasse apart. Hij legde er zo veel gevoel in.”

Rassenscheiding

Booker T. & The MGs schreven niet alleen muziekgeschiedenis, ook op andere vlakken was de groep baanbrekend. In de hoogtijdagen van de zwarte emancipatiestrijd waren Booker T. & The MGs de eerste band met zowel blanke (gitarist Steve Cropper en bassist Donald “Duck” Dunn) als zwarte (Jones en drummer Al Jackson, Jr.) leden. Dat was nogal wat in een land dat met veel pijn en moeite bezig was de rassenscheiding af te schaffen.

“Dat was wel lastig ja”, herinnert Jones zich. “De hotels waren toen gescheiden, dus we moesten in zwarte hotels of blanke hotels slapen. Restaurants waren gescheiden, dus we moesten apart eten. Vaak aten we dan maar in de auto. Of Steve en Duck moesten de kamers regelen en Al en ik slopen dan via de achterdeur naar binnen, want we konden niet gewoon de lobby binnenwandelen. Dus we moesten wel de nodige listen uithalen. Maar we hebben nooit met bedreigingen of geweld te maken gehad.”

Otis Redding

Een van de ‘great rock&roll deaths’ is die van Otis Redding. In december 1967 stortte zijn vliegtuig neer in een meer. Booker T. weet het moment dat hij het tragische nieuws hoorde nog precies.

“We waren op het vliegveld van Cincinnati. We zouden ‘s morgens vroeg terugvliegen van een optreden in Cincinnati naar Memphis. Al Jackson werd gebeld door zijn vrouw. Ik weet nog dat we aan de bar zaten en Al kwam terug met een bedroefd gezicht en vertelde dat Otis dood was. We konden het niet geloven.”

Moord

De boodschapper van het slechte nieuws, Al Jackson kwam zelf ook voortijdig aan zijn einde. In 1975 werd hij doodgeschoten in zijn huis in Memphis. Jackson zou zijn vermoord door inbrekers, maar uit het huis was niets ontvreemd en hij had zijn portemonnee nog op zak. Drie verdachten, onder wie Jacksons ex-vrouw, werden niet vervolgd. De zaak is nooit opgelost.

Jones weet ook nog steeds niet hoe de vork in de steel zit. “Die beroving klinkt me onlogisch in de oren. De politie heeft de zaak niet grondig onderzocht. Er is inderdaad ook een verhaal dat zijn ex-vrouw hem doodgeschoten heeft, maar dat was de eerste keer. Hij is namelijk twee keer neergeschoten. Van de eerste keer was hij hersteld. Hij was zelfs in staat om naar Californië te reizen. Ik heb hem toen gezien. Hij liet me de kogelwond op zijn borst zien. Verschrikkelijk. Dat was weken voor de fatale schietpartij. Ik dacht toen dat het was opgelost. De tweede keer is hij door iemand anders neergeschoten, niet door zijn ex. Maar wie het wel heeft gedaan weet ik dus niet.”

Jacksons sloppy drumstijl was bepalend voor de Stax-sound en de MGs. “Toen we Al Jackson verloren, zijn we veel kwijtgeraakt. The MGs hebben sindsdien nooit meer hetzelfde geklonken. Het is nog steeds een geweldige band, maar het is toch anders”, treurt Booker nog altijd. “Al had zo veel input in de band. Hij was een grote creatieve bron die afgesneden is.”

Jones noemt Jackson meerdere malen tijdens het interview, een teken dat de drummer nog altijd veel voor hem betekent. “Zijn dood heeft zijn weerslag gehad op mijn hele leven. Hij was mijn beste vriend.”

Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.

In memoriam: Guru (1961-2010)

2010-04-20T11:09:00.020+02:00

Met het heengaan van Guru heeft hiphop een van zijn belangrijkste stemmen en drijvende krachten verloren.

Keith Elam (1961) – alias Guru, dat staat voor Gifted Unlimited Rhymes Universal - groeit op in Boston, maar zijn ambities als rapper waren te groot voor de stad en hij verhuisde midden jaren tachtig naar Brooklyn, New York om het te gaan maken. Via via komt hij in contact met DJ Premier, met wie hij Gang Starr opricht (de naam heeft overigens niets te maken met gangsta rap). Omdat Premier in Texas studeert, wordt de muziek eerst door de telefoon gemaakt.

Gang Starrs debuut No More Mr. Nice Guy (1989) is een wisselvallig album. Maar het nummer Jazz Thing is wel een van de eerste fusies van hiphop met jazz. Doordat het nummer terechtkomt op de soundtrack van de film Mo’ Better Blues van Spike Lee, valt Gang Starr op. Guru en Premier wonen zelfs enige tijd in bij jazzsaxofonist Branford Marsalis, die later zelf succes boekt met het crossoverproject Buckshot LeFonque.

Gang Starr wordt gezien als grondleggers van de jazzrap, een etiket dat Guru en Premier altijd van de hand hebben gewezen. Ja ze houden van jazz, maar ze maken pure hiphop. Hoewel hun muziek inderdaad een jazzy feel heeft, gebruiken ze weinig samples van jazzplaten en putten ze vooral uit funk.

De Gang Starr-albums Step in the Arena (1991) en Daily Operation (1992) zijn bij het uitkomen al meteen hiphopklassiekers. Gang Starr is een klasse apart. Guru’s monotone flow klinkt totaal anders dan andere rappers in die tijd, al slaat hij soms door in matheid. Guru profileert zich bovendien als een uitmuntende en intelligente tekstschrijver die even makkelijk slimme battle raps schrijft als maatschappijkritische teksten. Tegelijk zetten Premiers steeds geavanceerdere en experimentelere producties een hele nieuwe standaard voor hiphop.

Terwijl Gang Starr staat voor pure hiphop, leeft Guru zijn liefde voor jazz uit in het crossoverproject Jazzmatazz. Op de inmiddels vierdelige serie werkte hij samen met o.a. Roy Ayers, Ramsey Lewis, Chaka Khan en Jamiroquai. Het is een van de succesvolste, want minst geforceerde fusies van hiphop met jazz.

Premier is inmiddels uitgegroeid tot een van de grootste producers van de hiphop. Daarmee is Gang Starr voor hem en Guru steeds meer een side project. Midden jaren ’90 steken de geruchten de kop op dat Gang Starr niet meer is. Guru ontwikkelt een alcoholprobleem. De rapper, die zich in zijn teksten vaak commentaar leverde op geweld, komt zelf in aanraking met de politie. In 1997 wordt hij op het vliegveld van Los Angeles gepakt met een vuurwapen. Die had hij meegesmokkeld als vriendendienst. Ook wordt hij gearresteerd als hij buiten een club een vrouw slaat met een bierfles. Zijn troubles vormen het thema van het gedesillusioneerde Gang Starr album Moment of Truth (1998), dat wordt gezien als de comeback van het duo.

Maar Gang Starrs output blijft onregelmatig en na The Ownerz (2003) gaat het duo uit elkaar zonder daar veel woorden aan vuil te maken. Maar dat de kwestie gevoelig ligt, ondervindt Heaven als we in 2007 in een interview Guru vragen naar de breuk. Hij wil er niet over praten en zijn nieuwe partner Superproducer Solar maakt een hoop heibel over de schijnbare faux pas van uw verslaggever.

Op 1 maart komt plots het bericht dat Guru in coma in het ziekenhuis ligt na een hartaanval. Vervolgens ontstaat er een bizar conflict tussen enerzijds Solar, die zich opwerpt als een soort testamentair executeur van Guru, en anderzijds Guru’s familie. Op filmpjes op YouTube beklaagt Guru’s neefje zich namens de familie dat Solar hen niet bij Guru laat. Solar zou ook verzwegen hebben dat Guru al eerder in het ziekenhuis had gelegen. Volgens Solar heeft Guru nadrukkelijk aan hem laten weten dat hij zijn familie – Premier incluis – niet wil zien.

Op 19 april overlijdt Guru op 48-jarige leeftijd (dus niet 43). Dan pas blijkt dat hij al een ruim een jaar aan beenmergkanker leed. In een omstreden verklaring over Guru’s overlijden schrijft Solar, die beweert Guru te citeren, dat zijn nalatenschap volledig naar een liefdadigheidsinstelling gaat die door Guru en Solar opgericht is. Guru’s zoontje zal door Solar, die Guru als zijn nieuwe familie ziet, opgevoed worden. Premier wordt verboden de naam Gang Starr te gebruiken, terwijl Guru Solar de hemel in prijst. Guru’s familie twijfelt aan de echtheid van de verklaring, omdat de rapper nooit meer uit zijn coma zou zijn ontwaakt en bovendien hebben zij nog nooit van Guru's liefdadigheidsinstelling gehoord. Solar werpt tegen dat Guru de verklaring eerder schreef voor als het geval dat hij daar later niet meer toe in staat zou zijn.

Intussen doen steeds vreemdere geruchten de ronde. Guru en Solar zouden een homoseksuele relatie hebben gehad. Solar zou Guru mishandeld hebben. Solar ontkent alles.

De tijd zal leren of Solar een slaatje probeert te slaan uit Guru's dood, zoals boze tongen beweren. De ironie wil dat Guru meerdere nummers schreef over matennaaiers.

"I knew this chump see, he tried to play me / He was my right-hand man, but he betrayed me" (Execution of a Chump)

"I'd never thought that you would crab me, undermine me, and backstab me / But I can see clearly now the rain is gone, the pain is gone / But what you did is still wrong / There was a few times I needed your support / But you tried to play me like an indoor sport / Like racketball, tennis, fool, whatever / All I know is that you intended to be clever / But nevertheless cleverness can't impress / 'Cause now you've been exposed like a person undressed" (Take It Personal)

Dick Dale scheldt de pijn verrot

2010-04-10T15:00:00.008+02:00

"Laten we geen tijd verdoen en meteen beginnen", maant Dick Dale (72). "Ik heb het druk. Ik krijg elke dag duizend e-mails van kinderen. Ze vertellen me over hun ziekte en vragen me hoe ik met mijn leven doorga. Ik vertel ze dat ze anderen hun ziekte moeten laten vergeten en aan het lachen moeten maken. Lachen is het beste medicijn. En gezond eten."

De King of the Surf Guitar woont allang niet meer aan de Californische kust, maar in de buurt van Twentynine Palms midden in de Mojave-woestijn. Daar heeft hij zijn eigen luchthaven, Dick Dale Sky Ranch Airport. "Het is hier oorverdovend stil. Het is alsof je in een doodskist ligt. Je hoort het bloed door je aderen stromen. Mijn achtertuin is honderden kilometers diep. Ik kan hier doen wat ik wil. I can rock out in the desert and nobody says anything."

Twee jaar geleden keerde kanker na meer dan veertig jaar terug in Dale’s lichaam. “Ik heb rectale kanker en prostaatkanker”, vertelt hij opvallend laconiek. “Ze hebben de tumor uit mijn endeldarm weggesneden. De operatie zou maar twee uur duren, maar duurde acht uur. De kanker is uitgezaaid naar mijn prostaat. Ik ben zes weken lang bestraald, ik kreeg elke dag een chemokuur.

De bestraling heeft me van binnen helemaal kapot gemaakt. Ik heb constant pijn. Ik kan ‘s nachts niet slapen van de pijn.

Ik moet om de haverklap naar de wc want ze hebben het deel in mijn endeldarm weggesneden dat alles binnenhoudt. Ik heb negen maanden met een zak rondgelopen. Daarna hebben ze me weer dichtgenaaid.

Ik gebruik geen pijnstillers, want dat vermindert de genezing met vijftig procent. Ik heb alle slangetjes uit mijn arm getrokken, in het ziekenhuis verklaarden ze me gek. I rode the train of pain. Maar ik scheld de pijn gewoon uit. Ik zeg: lazer op uit mijn lichaam! Dat zeg ik ook tegen andere kankerpatiënten. En nu heb ik weer een nieuwe titel gekregen: de Cancer Warrior.”

Ook op het podium lijdt Dale pijn. “Soms verlies ik even mijn bewustzijn. Als ik een hoge noot speel op de trompet of zing, ontstaat er kortsluiting in mijn lichaam. Doordat ik aan martial arts doe, sta ik op een bepaalde manier. Ik beheers de mind over matter-techniek, zodat ik mijn lichaam kan uitschakelen.”

Zijn fans geven Dale de energie om door te gaan. “Het mooie van optredens is dat je erna mensen ontmoet. Ze vertellen me over geliefden die ook ziek of overleden zijn. Kinderen van vijf met diabetes die tegen me zeggen dat ze net zo gitaar willen spelen als Dick Dale. Dat is erg bevredigend.

Ik zie mijn fans als mijn familie. Mijn ouders zijn er niet meer, ik heb net een verschrikkelijke scheiding achter de rug, ik heb alleen nog mijn zus en mijn zoon. Ik zeg tegen het publiek: jullie zijn niet alleen mijn familie, jullie zijn ook mijn medicijn. Zij houden me op de been.

De wereld zit vol met vrienden die je nog niet ontmoet hebt. Als ik op tournee ben, is het alsof ik elke dag opnieuw verliefd word.”

Father of Heavy Metal

“Ze zeggen dat Les Paul de elektrische gitaar heeft uitgevonden – wat natuurlijk zo is – but Dick Dale put the electricity in it.”

Het pionierswerk van Dick Dale en zijn vriend Leo Fender op het gebied van gitaarversterkers behoeft nauwelijks nog een introductie of uitleg. Dale speelde begin jaren zestig zo ongekend hard dat geen gitaarversterker tegen hem bestand was. Tientallen versterkers blies hij op, tot Fender uiteindelijke de eerste 100 watt-versterker bouwde die Dale’s terreur wel doorstond. Het leverde Dale de eretitel Father of Heavy Metal op.

Dick Dale had zich toen al onsterfelijk gemaakt als grondlegger van het surfgenre, The King of the Surf Guitar, met zijn experimenten met reverberation, wat zijn spel een ‘natte’ sound gaf om het geluid van het surfen na te bootsen.

En nu, in de herfst van zijn leven, denkt Dale samen met zijn zoon Jimmy opnieuw een revolutionaire uitvinding te hebben gedaan. “De Dick Dale Signature Malibu Acoustic en de Jimmy Dale Signature Kingman Acoustic zijn akoestische gitaren die maar drie inches dik zijn in plaats van de gebruikelijke acht, zodat je de hele dag kunt spelen zonder kramp in je rug te krijgen.

Ze zijn helemaal van mahoniehout gemaakt, ook de bovenkant, die normaal altijd een andere houtsoort is. Maar daardoor wordt het geluid ook anders. Ik zei twintig jaar lang tegen Fender dat ze een gitaar van één houtsoort moesten maken, en eindelijk hebben ze naar me geluisterd. Hij ruikt als een meubelstuk als je erop speelt.

Als je een snaar raakt, volgt de noot de moleculen in het hout en het wil een golf, een tsunami worden. Het geluid bouwt zich op en maakt een soort oneindige cirkel van de achterkant langs de zijkant naar de bovenkant naar de achterkant enz. enz. Ik zal het je laten horen (haalt de gitaar en tokkelt een paar riffs). Hoor je dat? Is dat niet prachtig? Wacht maar tot je hem over een versterker hoort, och dat is wonderschoon!”

Sterke verhalen

King of the Surf Guitar. Father of Heavy Metal. Piloot. Martial arts-expert. Boogschutter. Milieuactivist. Leeuwen- en tijgerverzorger. Ruiter. Het leven van de 72-jarige Dick Dale is een bonte verzameling sterke verhalen, die allemaal nog waar zijn ook. En hij vertelt ze graag. Dale hoort zichzelf graag praten. Als hij eenmaal is begonnen verdwijnt de haast en ratelt hij een uur en een kwartier begeesterd door. Geen speld tussen te krijgen.

De jonge en nog onbekende Dale speelde een rolletje als Elvis-imitator in de film Let’s Make Love (1960) met Marilyn Monroe en Yves Montand. “Ik praatte elke dag met haar. Haar man zal wel gedacht hebben dat ik onschuldig was, want hij liet me elke dag bij haar zijn. Ze vertelde me over haar leven. Ze had een moeilijk leven. Ze vertelde over hoe ze was begonnen, over mensen die haar dicteerden wat ze wel en niet mocht doen. Ze had een prachtige ziel. Ze was een uitstekende actrice. Als ze met Yves Montand praatte, wist ik niet of ze de tekst repeteerden of dat ze gewoon een gesprek voerden. Ik heb vier weken met haar doorgebracht, een mooie tijd.”

Dale beweert dat hij eigenhandig een einde maakte aan de hegemonie van de corrupte vakbonden, die muzikanten dwongen lid te worden anders mochten ze niet spelen. “Ik was de eerste die de tegen de vakbond inging. En ik heb gewonnen. In die tijd mochten nachtclubs geen muzikanten inhuren die geen vakbondslid waren. Ze konden de tent sluiten als je je er niet aan hield. De clubs durfden me niet te steunen, ook omdat de maffia de bond bestierde. Dus ik ben in mijn eentje ten strijde getrokken. Mijn advocaat dwong de bond om bij elke nachtclub in Amerika een aankondiging op te hangen dat niet-vakbondsleden met onmiddellijke ingang er mochten spelen. En er stond bij dat ze dat aan Dick Dale te danken hadden.”

En dan is er nog die keer dat Dick Dale bijna een been kwijtraakte. “Ik was aan het stoeien met mijn tijger en ik raakte gewond aan mijn heup. Als ik ging surfen, zoog ik water op via mijn neus, neusholte en in mijn mond. Dat is een Chinese methode die ik had geleerd op mijn martial artstraining. Ik ging het water in met die wond op mijn been. Plotseling kwam er een witte kring omheen, als een soort ringworm. En het vlees begon los te laten. Het werd steeds erger en groter. Ik kon het niet stoppen . De dokter gaf me penicilline en ik mocht het water niet in. Als ik Tahiti, Hawaï of Zuid-Amerika was om te surfen, speelde het weer op. Op een dag stond ik mijn haar te kammen. Ik tilde mijn arm op en ik zag een rode streep naar mijn oksel lopen. Dat was het gif dat in mijn lichaam zat. Ik ging weer naar de dokter en die zei als ik tien uur later was geweest, mijn been geamputeerd had moeten worden. Ze hebben me duizenden eenheden penicilline gegeven.”

Zoals het een rocklegende betaamt, wil Dick Dale in het harnas sterven. “Als ik doodga, zal dat niet in een schommelstoel zijn met een dikke buik. Als ik doodga, zal dat op het podium zijn in een grote explosie van lichaamsdelen. Een journalist schreef: op de manier waarop Dick Dale speelt, neemt hij de helft van het publiek mee. Hahaha!”

Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.

Larry Graham geeft niet om blaren

2010-04-10T13:56:00.005+02:00

“Larry Graham is er niet, hij zit in Nederland. Kan ik een boodschap aannemen?”, zegt de stem aan de andere kant van de lijn. Wat krijgen we nou, denk ik, we hadden toch een afspraak voor een interview? Er klinkt gegrinnik uit de hoorn. Larry Graham probeerde me bij de neus te nemen en dat is hem gelukt. Ondanks zijn kenmerkende bariton had ik zijn stem niet meteen herkend.

Het is op de kop af veertig jaar geleden dat Larry Graham een basrevolutie in gang zette. Zijn pop and slap-techniek – of thumpin’ and pluckin’ zoals hij het zelf noemt – die hij gebruikte op Thank You (Falettinme Be Mice Elf Agin) van Sly and the Family Stone, werd de blauwdruk voor de funkbas. Grahams uitvinding kreeg navolging van talloze bassisten, van Bootsy Collins en Stanley Clarke tot Mark King en Les Claypool. Dankzij Larry Graham speelt de bas geen rol op de achtergrond meer, maar eist de hoofdrol op.

Zoals het zo vaak gaat met uitvindingen, ontstond het hameren en plukken bij toeval. Van huis uit is Larry Graham helemaal geen bassist, hij is ook bekwaam op de piano, gitaar, drums, klarinet, saxofoon en harmonica.

“Als tiener speelde ik in de band van mijn moeder, zangeres Dell Graham”, vertelt Larry. “Ik speelde de bas op het orgel. Op een dag gingen de baspedalen van het orgel kapot en bleken niet meer te repareren te zijn. Maar zonder de bas had de muziek geen bodem. Dus toen moest ik maar basgitaar gaan spelen. Mijn moeder besloot dat ze geen drummer meer wilde, dus dat hameren en plukken ontstond ter vervanging van de drums; de hamer was de basdrum en het plukken de snare. Ik ben dus eigenlijk per ongeluk bassist geworden.”

Was het een openbaring?

“Nee, het is geboren uit noodzaak. Maar ik ben nooit meer van de bas af gekomen. Vooral natuurlijk toen ik bekend werd om het thumpin’ and pluckin’.”

Als je Larry Graham tekeer ziet gaan op zijn basgitaar, vraag je je af of hij geen last van blaren heeft.

“Natuurlijk, maar dat is juist goed! Een blaar is niet zo erg, die gaat wel weer weg. Je krijgt er eelt van.”

Larry Graham heeft de eer gehad om met twee van de grootste genieën van de popmuziek te mogen spelen: Sly Stone en Prince. Wat heeft hij van hen geleerd?

“Leiderschap. Er is een groot verschil tussen lid zijn van een band en de leider zijn. Sly en Prince waren allebei goede leiders. Tegelijk weet Prince ook op de achtergrond te blijven en iemand anders naar voren te schuiven.

Hun grootste kwaliteit is hun liefde voor muziek en op basis daarvan behandelen ze iedereen in de band. Als de leider te bazig en gemeen is heeft dat zijn weerslag op de muziek. Je kunt iemand doden met gemeen zijn. Het klinkt niet hetzelfde als wanneer je iemand met liefde behandelt.

“Bij Sly and the Family Stone droeg iedereen zijn steentje bij. Sly was weliswaar de schrijver van de muziek, maar hij liet de bandleden ook hun bijdrage leveren. Hij probeerde bijvoorbeeld niet Freddie te vertellen wat hij moest spelen, maar hij liet Freddie in zijn eigen stijl spelen. En niemand speelt als Freddie. Sly presenteerde de song en liet vervolgens de bandleden hun ding doen.”

Door het roemruchte drugsgebruik van Sly Stone viel de Family Stone begin jaren ’70 uiteen. Vooral Sly en Larry Graham raakten gebrouilleerd en de bassist stapte na There’s a Riot Goin’ On (1971) uit de band. Gevraagd naar zijn relatie met Sly houdt Graham zich op de vlakte. Maar zwijgen zegt soms meer dan duizend woorden.

“Mijn relatie met Sly en de band was altijd goed. Dat kon je horen aan de vreugde in de muziek.”

Maar ten tijde van There’s a Riot Goin’ On liep het intern toch niet zo lekker ?

“Wat Sly in zijn privéleven deed is een ander verhaal. Daar was ik niet bij. Het verschil tussen Riot en de eerdere platen was dat we allemaal samen speelden, live in de studio. Op Riot was Sly naar Los Angeles verhuisd en had hij thuis een studio. Sly maakte veel muziek zelf. Ik was daar helemaal niet bij. Ik vloog dan naar Los Angeles om mijn stukken te overdubben. Misschien was Freddie Stone er meer. Maar hij is familie.”

Er was geen animositeit tussen u en Sly?

“O nee. Ik heb altijd een positieve relatie met de band gehad. Het bewijs daarvan is de tour van Graham Central Station met Prince. Toen had ik Rose Stone, Jerry Martini en Cynthia Robinson in de band. Bij sommige optreden speelde zelfs Greg Errico mee.”

Maar Sly was daar dus niet bij.

“Toen was hij nog niet bezig met zijn comeback.”

Er is een verhaal dat Sly u wilde laten vermoorden. Is dat waar?

“Je weet hoe dat gaat met verhalen. Hahaha! Mensen maken er een sensatieverhaal van. Wat betreft die periode in onze levens, ga ik niet in op de negatieve dingen. Ik focus me op het positieve van de muziek. Het enige dat telt is de muziek.”

Wat was dan de reden voor uw vertrek bij Sly and the Family Stone?

“Als je een kind van een familie bent groei je op en ga je het huis uit. Dat heeft geen negatieve reden. Het wordt tijd om verder te gaan. Maar het blijft een familie. En soms kom je nog thuis voor familiebijeenkomsten. Er is nog steeds liefde tussen de ouders en het kind en de broers en zussen. Ze gaan hun eigen levens leiden maar niet omdat ze het huis uit zijn getrapt.”

Maar u ging in 2007 niet mee met Sly’s comebacktournee?

“Nee, ik deed mijn eigen ding.”

Hebt u nog contact met Sly?

“Ik heb hem in de afgelopen jaren gesproken.”

Sly zou aan een comebackalbum werken.

“Dat heb ik vernomen. Ik heb er nog niks van gehoord. Ik hoop het. De man is een genie. Hij heeft een gave die hij met mensen moet delen. Ik hoop dat het een goede plaat wordt.”

Verwacht u dat het net zo goed wordt als zijn oude werk?

“Ik hoop het. Het zal anders worden omdat niet alle oorspronkelijke bandleden meespelen. Maar Riot was ook anders en dat is van de dag nog steeds een relevante plaat. Net zo relevant als onze andere platen als Dance to the Music. Maar anders. De auteur en het genie achter de muziek is nog steeds dezelfde persoon. Dus ja dat wordt geweldig.”

Graham zegt dan wel bij Sly and the Family Stone te zijn opgestapt omdat het tijd was om verder te gaan, de sound van zijn eigen band Graham Central Station lag er dicht tegenaan.

“Natuurlijk. Ik speel wat mijn hart me ingeeft en mijn hart zat ook jarenlang in Sly and the Family Stone. Dus dat komt natuurlijk ook terug in Graham Central Station. Ik heb niet van hart gewisseld.”

Muzikanten en Maffiosi hebben een ding gemeen: ze gaan op latere leeftijd graag in de Heer. In 1975 werd Larry Graham Jehova’s Getuige. Kerken moet doorgaans weinig hebben van verderfelijke rock&roll. Hoe staan de Jehova’s tegenover zo’n flamboyante funkateer als Larry Graham in hun kerk?

“Er zijn inderdaad religies die het verbieden. Jehova’s Getuigen hebben geen verboden die mij in mijn muziek zouden beperken. Maar als ik schuttingtaal zou bezigen of me vulgair zou kleden, is dat niet aanvaardbaar volgens de maatstaven van de Bijbel. Maar verder…”

Maar u komt uit Sly and the Family Stone, een groep waarin veel drugs werden gebruikt. Is dat geen probleem?

“Het zou natuurlijk onaanvaardbaar zijn als ik als Getuige drugs gebruikte. Mensen veranderen. De discipelen van Jezus waren anders voordat Hij met hen praatte. Toen ze Jezus gingen volgen, veranderden ze. Veel Jehova’s Getuigen leefden eerst niet in harmonie met de Bijbel, maar toen ze het leerden, veranderden ze. God staat doe dat we leren en onze levens beteren. Bij Jehova’s Getuigen gaat het erom dat je het probeert. God verwacht niet dat je volmaakt bent, maar dat je het probeert.”

Gaat u ook de deuren langs?

“Jazeker. Misschien klop ik op een dag bij jou aan.”

Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.

Naturetone - Nihon

2010-03-19T19:37:00.006+01:00

Mijn goede vriend Patric Geissbühler a.k.a. Naturetone uit Bern heeft zijn eerste solo-album uitgebracht sinds Three Tree Posse, de groep die de Zwitserse hiphop pionierde. Als Nipponfiel was het onvermijdelijk dat Japan het thema van Nihon zou worden. Het album staat vol atmosferische instrumentale hiphop die gedetailleerd en gelaagd is opgebouwd en voortdurend evolueert. Naturetone verweeft subtiel en smaakvol traditionele Japanse instrumenten in de mix. Nihon is hier gratis te beluisteren en te downloaden.

Bill Withers: Een of andere zwarte man met een gitaar

2010-02-17T20:43:00.006+01:00

Met dierbare standards als Ain't No Sunshine en Lean On Me heeft Bill Withers een plek in de galerij der groten verworven. Tegenwoordig komt er weinig muziek meer uit hem, maar wel een nieuwe documentaire.

Het is 1970 en de 32-jarige Bill Withers kan wel wat goed nieuws gebruiken. Zijn vriendin heeft de benen genomen. Inbrekers hebben zijn flat leeggehaald. Bij Boeing, waar Bill vliegtuigtoiletten maakt, is een ontslagronde aangekondigd. De eindeloze rondes langs platenmaatschappijen lopen op niets uit. De hoop op een carrière in de muziek, waarvoor Withers na negen jaar afzwaaide bij de marine en naar Los Angeles verhuisde, heeft hij zo goed als opgegeven. Voor de A&R-managers die hem keer op keer afwezen, heeft hij een cynische bijnaam bedacht: Antagonistic & Redundant.
Op een goede dag krijgt Withers een telefoontje van Ray Jackson van de Watts 103rd Street Rhythm Band (bekend van het hitje Express Yourself met Charles Wright). Jackson helpt Withers met het opnemen en shoppen van zijn demo's . Hij heeft beet bij het kleine labeltje Sussex. Eigenaar Clarence Avant is lyrisch over Withers' songs. Voor hij het goed en wel beseft zit Withers in zijn huiskamer Ain't No Sunshine te spelen voor Booker T. Jones (Booker T. & The MG's), die zijn debuutalbum gaat produceren. "Ik verontschuldigde me dat ik nog geen tekst voor de brug had geschreven, dus ik herhaalde steeds I Know. Maar Booker zei: laat het zo."

Just As I Am
In juli 1971 duikt Bill Withers de studio in om zijn debuutalbum op te nemen met Booker T. & The MG's. Minus gitarist Steve Cropper dan, in zijn plaats is Stephen Stills.
Bill is bloednerveus. Hij schreef zijn nummers op het ritme van fabrieksmachines en met een akoestische gitaar in de huiskamer, met de bedoeling dat niet hij, maar anderen die zouden opnemen. En nu staat hij in een professionele opnamestudio met de beste muzikanten die je kunt krijgen.
Om Withers een vertrouwd gevoel te geven heeft Booker een krat neergezet, waarop Bill met zijn linkervoet het ritme stampt. Net als thuis. "Toch was ik zenuwachtig, tot Graham Nash, ja die Graham Nash, recht voor me ging zitten en met dat prachtige Engelse accent zei: je hebt geen idee hoe goed je bent. Wees gewoon jezelf en zing." En zie daar de titel van het album: Just As I Am.

Een even simpele als treffende titel. Just As I Am is een klein wonder van puurheid. Typisch een schepping die in de eenzaamheid van een zolderkamer tot stand is gekomen, zonder storende invloeden van buitenaf. In een tijd dat soul steeds meer sophisticated, psychedelisch en funky werd, klinkt Just As I Am een beetje ouderwets. Niet in de zin dat de muziek gedateerd is - daarvoor zijn de songs te urgent - maar in de zin van tijdloosheid. Just As I Am bevindt zich in zijn eigen tijdscapsule. Withers' komaf, hij groeide op in een afgelegen mijnwerkersdorp in West Virginia, is een belangrijke factor in het rootsy geluid. Just As I Am is onmogelijk te categoriseren: is het soulfulle singer-songwriter, of singer-songwritersoul? "Ik was een of andere zwarte man op een stoel met een akoestische gitaar", omschrijft Withers achteraf de verwarring. Just As I Am is simpelweg een genre op zichzelf.

Bijna veertig jaar later heeft Just As I Am nog niets aan urgentie en schoonheid verloren. Het album is een krachtig staaltje rauwe emotie, intiem alsof Bill Withers je in zijn dagboek laat lezen. De teksten zijn doorleefd. Grandma's Hands is een gevoelig, bluesy en ingetogen eerbetoon aan zijn oma die hem opvoedde (Withers' vader stierf toen hij twaalf was). Ain't No Sunshine en Hope She'll Be Happier zijn vermoedelijk autobiografisch (Withers’ vriendin had hem net verlaten). Zelfs de meest koele kikker zal niet ongevoelig zijn voor de pijn en eenzaamheid die Withers voelbaar maakt op Hope She'll Be Happier, over een man die 's avonds laat treurt om zijn vriendin die er met een ander vandoor is. Dat geldt ook voor I'm Her Daddy, over een man die na jaren tot zijn ontsteltenis en verdriet erachter komt dat hij een dochter heeft. Het compacte album - slechts 35 minuten - heeft geen enkel zwak of loos moment en laat de luisteraar na afloop snakken naar meer. Dat ondanks de verontrustende en ijzingwekkende slotakte Better Off Dead, vertelt door de ogen van een chronische en onverbeterlijke alcoholist die zelfmoord pleegt nadat zijn vrouw bij hem wegloopt. Het album eindigt met een pistoolschot. De luisteraar blijft muisstil achter.
Just As I Am wordt een groot succes. Ain't No Sunshine wordt een top-10 hit en levert Withers een Grammy op.

Still Bill
Hoe maak je een waardig vervolg op zo'n verbluffend debuut? Het kostte Bill Withers schijnbaar geen enkele moeite met Still Bill (1972). Tussen het toeren door neemt hij het album op met leden van The Watts 103rd Street Rhythm Band, die zijn tourband vormen. De muziek is rijker georkestreerd en meer sophisticated dan Just As I Am, maar heeft niets aan zijn earthiness verloren. Opvallend is hoe de muziek retefunky is en toch ingetogen en gecontroleerd. Dat is grotendeels toe te schrijven aan het ontspannen en onderkoelde spel van drummer James Gadson.
Still Bill is niet zo emotioneel intens als zijn voorganger. Daar staat tegenover dat de teksten op een nog hoger literair niveau staan. Withers vertelt meer schetsmatig en bedekt (en dus meer aan de verbeelding overlatend) over situaties en personages, opnieuw verhalend over zieke relaties, zoals een man die zijn vrouw van vreemdgaan verdenkt (Who Is He (And What Is He To You)?), een man die in weerwil van de adviezen van familie en vrienden in verwikkeld is in een strikt op lust gebaseerde relatie (Use Me). Withers brengt ook een ode aan de solidariteit in het kleine mijnwerkersstadje waarin hij opgroeide (Slab Fork, West Virginia) met Lean On Me.
Elk nummer op Still Bill is een klassieker: Who is He (And What is He to You?), Use Me, Kissing My Love, en natuurlijk het veel gecoverde Lean On Me. Still Bill is een broeierige, gelaagde plaat die steeds meer prijsgeeft. Still Bill is een afspiegeling van de plotselinge wending die Withers leven in korte tijd had genomen: van een ploeterende fabrieksarbeider naar een ster, van een eenvoudige plattelandsjongen die verzeild is geraakt in de grote stad tussen grotestadsmensen, maar in zijn hart nog de mijnwerkerszoon is.
Ook Still Bill wordt een hit. Lean On Me en Use Me en het album zelf gaan goud en staan wekenlang op 1. Lean On Me groeit uit tot een standard, dankzij covers door Mud en Club Nouveau. Creative Source scoort in 1974 een hit met Who Is He (And What Is He To You?).

Live at Carnegie Hall
Live at Carnegie Hall is de documentatie van een glorieuze avond in oktober 1972. Dat is al direct duidelijk bij het openingsnummer Use Me, waarbij het dak van de prestigieuze concertzaal er al af gaat. De intimiteit en interactie met het publiek is verbluffend, zie in zo’n grote zaal maar eens een huiskamersfeer te creëren. Het concert heeft de magische sfeer van zo'n avond waarop alles klopt.
Bill Withers wordt opnieuw begeleid door de Watts 103rd Street Rhythm Band en sluit muzikaal daarom naadloos aan op Still Bill, dat enkele maanden eerder werd uitgebracht. Hoogtepunten zijn Use Me - smaakvol aangevuld met bluesy gitaaraccenten van Benorce Blackmon, een opgefunkte versie van Better Off Dead - wat een sublieme opbouw!, het machinaal en toch akoestisch klinkende Lonely Town, Lonely Street en het bloedstollende anti-oorlogspamflet I Can't Write Lefthanded, verteld door de ogen van een verminkte veteraan.
Het makken van liveplaten is vaak dat in de energie van het livemoment de details van de oorspronkelijke versies verloren gaan. Maar dat geldt niet voor Live at Carnegie Hall. De muziek is even strak en zorgvuldig gespeeld als in de studio, nergens gehaast. De opwinding van de avond komt onverminderd de huiskamer binnen. Het is daarom een van de beste liveplaten ooit gemaakt.

Live at Carnegie Hall markeert het einde van Withers' prime. Niet dat het hierna bergafwaarts ging, er valt nog veel moois te beleven. Maar Withers' latere albums missen de eigenzinnigheid, spontaniteit en de magie van zijn eerste drie platen. Daarom behandel ik die selectief en beknopter.

+'Justments
+'Justments (1974) is een lastige plaat. Door de donkere, gedesillusioneerde toon (wellicht omdat zijn kortstondige huwelijk met actrice Denise Nichols dat jaar op de klippen was gelopen?) lijkt de muziek taai. Het geluid van +'Justments borduurt voort op het groovy Still Bill, maar is hermetischer gearrangeerd. Hoogtepunten zijn You, The Same Love That Made Me Love, Can We Pretend (met Jose Feliciano), het mooie Make a Smile For Me en het spannend funky Railroad Man.
+'Justments was Withers’ laatste plaat voor Sussex (het label ging korte tijd later failliet), eigenlijk de laatste echte Bill Withers plaat waar hij volledig zijn eigen geluid heeft. Wel begint de formule slijtageplekken te vertonen en dat besefte Withers zelf ook: direct na de voltooiing verbrak hij de samenwerking met de 103rd Street Watts Band. +'Justments is niet zo'n memorabel album als zijn voorgangers en bevat geen Bill Withers-klassiekers als Grandma's Hands. Het is daarom een van zijn meest ondergewaardeerde platen. Het duurt lang voordat +'Justments zich in je hart en hoofd nestelt, maar het is de investering zonder meer waard.

Making Music
Na een juridische strijd met het failliete Sussex over rechten, tekent Bill Withers bij de major Columbia, in de hoop van de problemen van een klein label af te zijn. Zijn eerste release voor zijn nieuwe werkgever is Making Music (1975). De sfeer is luchtig, al zijn de arrangementen overdadiger. Make Love To Your Mind, Sometimes a Song en Don't You Want to Stay? zijn stand-outs, maar verder boet het album aan kracht in door kitscherige strijkers en minder geïnspireerde composities.

Naked & Warm
Liefhebbers van de funky Bill Withers komen volledig aan hun trekken met Naked & Warm (1976). Withers heeft peper in zijn reet op puntige tracks als de single Close to Me, Naked & Warm, Where Are You en Dreams. Withers unieke eigen geluid is nu voorgoed overboord gezet en wellicht daarom wordt Naked & Warm vaak over het hoofd gezien, maar het is beslist een van Withers’ betere platen uit zijn latere periode. Hoog tijd voor een reissue.

Menagerie
Menagerie (1977) is typisch een plaat van zijn tijd: slicke softfunk die licht naar disco neigt. Waar Withers eerst juist een observator was van het leven, is escapisme nu het credo. Liefhebbers van het organische geluid van het vroege Withers-werk zullen moeite hebben met het gladde, overgeproduceerde geluid. Met sterke nummers als de hit Lovely Day, Lovely Night for Dancing en Wintertime is Menagerie een prima, hoewel een onevenwichtig album waarop het eigen geluid van Withers ver te zoeken is.

'Bout Love / Watch You Watching Me
Withers’ laatste twee albums 'Bout Love (1979) en Watch You Watching Me (1985) mag je overslaan. Het is respectievelijk futloze, inwisselbare Quiet Storm en steriele jaren tachtig pop.

Just the Two of Us
Gefrustreerd over de muziekindustrie stopt Withers midden jaren tachtig met platen maken. Toch weet hij juist in deze tijd een blijvende plek te branden op het netvlies van het grote publiek, in Nederland althans. Met saxofonist Grover Washington, Jr. scoort hij in 1980 een grote hit met Just the Two of Us (1980), wat hem tevens zijn tweede Grammy oplevert. In 1987 wordt Withers genomineerd voor een Grammy dankzij de cover van Lean On Me door Club Nouveau. En dan is er nog de remix van Lovely Day door onze eigen mixmeester Ben Liebrand, die nummer 4 haalt in de Nederlandse Top 40 in oktober 1988.

Sporadisch duikt Withers nog eens op, zoals op Jimmy Buffetts album License to Chill (2004). In 2005 wordt hij opgenomen in de Songwriters Hall of Fame. Vorig jaar verscheen Soul Power, de integrale registratie van het concert rond de legendarische bokswedstrijd tussen Muhammad Ali en George Foreman in Zaïre in 1974, waar Bill Withers optrad naast James Brown, Etta James en B.B. King. Interviews geeft Withers zelden, maar hij werkte wel mee aan een documentaire over zijn leven en loopbaan, met de geruststellende titel Still Bill.

Na vier decennia is Bill Withers uitgegroeid tot een original wiens werk door velen is gecoverd. Ain’t No Sunshine, Lean On Me en Grandma's Hands zijn standards geworden. Ook nieuwe generaties blijven Bill Withers ontdekken. Zijn muziek is een dankbare bron van samples voor rappers, waarvan de hit No Diggety van Blackstreet (1996) het succesvolste voorbeeld is.

Bill de klusjesman
Muziek is tegenwoordig bijzaak voor Bill Withers. Alhoewel hij in zijn home studio in Beverly Hills nog wel wat aanklooit, neemt hij liever een hamer en een zaag ter hand. "Ik leef voor Home Depot (de Amerikaanse Gamma). Ik rijd liever rond in een oude pick-up truck met 'Bill de klusjesman’ op de zijkant om lekkende toiletpotten te repareren, dan te werken in de muziekindustrie. Gelukkig kan ik dankzij muziek het leven van een timmerman op stand leiden. Ik ben gek op hout, hamers, spijkers, bouten en moeren."

Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.

Gil Scott-Heron is herrezen uit de dood

2010-02-10T10:03:00.001+01:00

‘Standing in the ruins of another Black man’s life.’
Het is misschien wel de comeback van het komende decennium en het vorige met terugwerkende kracht. Gil Scott-Heron (60) dreigde de rest van zijn dagen achter de tralies te slijten na de zoveelste arrestatie wegens drugsbezit, of hij zou stilletjes sterven in een Harlems crackhouse. Dat er na zestien jaar plotsklaps een nieuw album is, mag een klein wonder heten.
Vaak heb ik het voorbije decennium gedacht: deze tijd schreeuwt om een Gil Scott-Heron plaat. De twijfelachtige verkiezing van George W. Bush, 9/11, de leugens rond de inval van Irak, de oorlog in Afghanistan, Guantánamo Bay, de verkiezing van Barack Obama als eerste zwarte president van Amerika. Wie kon de politieke turbulentie beter van commentaar voorzien dan Gil Scott-Heron? Maar Gil werd worstelde met een hardnekkige cocaïneverslaving, zat tussendoor in de gevangenis, was meer dood dan levend en zou zelfs hiv hebben. In een documentaire van Don Letts uit 2005 zag hij er zo afgetakeld uit dat de camera geen close-ups van hem maakte.

Godfather of rap
Een wonderkind was hij. Op zijn negentiende had Gil Scott-Heron (1949) al twee romans (The Vulture en The Nigger Factory) op zijn naam staan. Hij maakte zichzelf begin jaren zeventig onsterfelijk als de godfather of rap met The Revolution Will Not Be Televised (Gil bedacht de uitdrukking). Het spervuurgedicht voorgedragen op een funky beat inspireerde bijna twintig jaar later rappers als Public Enemy en Michael Franti.
In Gil Scott-Herons politieke teksten kregen zowel blank als zwart ervan langs, werden politici fijnzinnig en scherpzinnig gefileerd. Zonder prekerig te worden en de humor uit het oog te verliezen.

Gil Scott-Heron was een chroniqueur van het harde leven in het zwarte getto. Zelf nog clean als een dauwdruppel in een Alpenweide schreef hij invoelbare junkiedrama’s als The Bottle en Home is Where The Hatred Is. Soundtracks van een tragisch leven die later voor Scott-Heron zelf the story of his life werden. Hoe een intelligent persoon als Gil Scott-Heron zelf ten prooi kon vallen aan de gevaren waarover hij schreef, blijft een mysterie.

Het vergt weinig fantasie om te begrijpen dat I’m New Here een testament is van Gils eigen struggles. “I did not become someone different that I did not want to be”, verklaart hij op I’m New Here. “No matter how wrong you gone, you can always turn around.” Op Crutch observeert hij een andere junk: “His eyes half-closed reveal his world of nod, a world of lonely men and no love, no God.”
Grootstedelijke nachtmerrie
Het album is de muzikale vertaling van een grootstedelijke nachtmerrie. De sfeer is donker en dreigend en zo dik dat je hem bijna kunt aanraken.
Gil Scott-Heron was altijd in de eerste plaats een schrijver en een spoken word dichter, en pas op de tweede plaats een zanger en een muzikant. Door het jarenlange drugsmisbruik is Gil Scott-Herons zangstem simpelweg kapot – getuige Me and the Devil. De focus ligt daarom op spoken word.
Gils woorden hebben nog niet aan kracht ingeboet en zijn dwingende, verweerde stem en duistere poëzie grijpen je bij de strot. Een bloedstollende nieuwe uitvoering van The Vulture (hertiteld als Your Soul and Mine) maakt meer indruk dan het origineel uit 1970. Ontroerend is het tweeluik On Coming From a Broken Home waarmee het album opent en sluit, een eerbetoon aan zijn grootmoeder en moeder die hem opvoedden en nooit bij de pakken neerzaten.

Een klein gemis is het ontbreken van rake politieke observaties van het Bush-tijdperk in de geest van de Gil Scott-Heron-klassiekers H2Ogate Blues of Work for Peace.
Op I’m New Here geen melodieuze souljazz. XL-baas en producer Richard Russell ontwierp een uitgebeend, lo-fi electronisch geluid – in de lijn van ‘B’ Movie en Message to the Messengers - als een schetsmatige, atmosferische omlijsting voor Gils gedichten. Het zal niet iedereen bekoren.
Een meesterwerk is I’m New Here niet, een slechte plaat evenmin. Het album steekt wat mager af tegen zijn sterke vorige comebackalbum Spirits (1994). Je krijgt het gevoel dat Russell en Gil Scott-Heron met beperkte middelen hebben geprobeerd het beste ervan te maken. Met een groter budget, hoogwaardigere productie en meer nieuw en eigen materiaal (er staan een paar covers op) was I’m New Here een betere plaat geworden.
Een glorieuze comeback? Het is glorieus dat Gil Scott-Heron weer muziek maakt. Hopelijk is dit slechts een opmaat naar meer, en is de volgende keer dat we weer van hem horen niet in de vorm van een arrestatie of een necrologie.

Dit artikel is eerder gepubliceerd op DePers.nl

Detroit in de Vlaamse polder

2010-02-03T10:22:00.001+01:00

Detroit ligt onder de rook van Brussel. Die indruk krijg je althans als je naar Silver Threats luistert, het tweede album van The Black Box Revelation uit het Vlaamse Dilbeek. Het is een vuige garagerockplaat in de beste traditie van The Stooges, The MC5 en The Black Keys.

De essentie van rock&roll is – of was ooit – gevaar. The Black Box Revelation heeft geen boodschap aan behagen. Blakend van zelfvertrouwen door het (inter)nationale succes van hun debuut Set Your Head On Fire, in combinatie met jeugdige onbesuisdheid, is Silver Threats een compromisloze plaat geworden die hun street credibility moet consolideren maar wonderwel ook scoort bij een groot publiek.

The Black Box Revelation gunt de luisteraar geen genade. In een rap tempo word je om de oren geslagen met groteske, venijnige riffs die vervaarlijk ronken als motorzagen. Adempauzes door middel van hier en daar een wat vriendelijker nummer zijn er niet op Silver Threats. Het is een veeleisende rit die niet voor de tere zielen is weggelegd en getrainde oren vereist.

Het risico met dergelijke heipaalplaten is dat je murw wordt van het gebeuk en de muziek niet meer opneemt. Silver Threats is echter een rijke en gedetailleerde plaat en blijft daardoor fascineren en enerveren.

Als kers op de taart culmineert het album in het bijna negen minuten durende Here Comes The Kick, een dreinende woestijnrockjam die aanvoelt als het delirium van een ratelslangenbeet.

Gitarist/zanger Jan Paternoster en drummer Dries van Dijck demonstreren op Silver Threats opnieuw een muzikale volwassenheid die opvallend is voor een band die hun tienerjaren amper ontgroeid zijn. Voor de lange termijn willen we hen wel meegeven dat als ze de 20 passeren, het tijd wordt om meer afstand te nemen van hun voorbeelden en aan een eigen geluid te gaan sleutelen. Maar vooralsnog moeten we verheugd en ook een beetje jaloers constateren dat onze zuiderburen alweer een leuk bandje hebben voortgebracht.

Dit artikel is eerder verschenen op DePers.nl

Ode aan de elektrische gitaar

2010-01-28T13:50:00.003+01:00

Een film over drie gitaargoden die over hun instrument praten. Dat klinkt als dodelijk saaie gitaristenporno. Maar schijn bedriegt in It Might Get Loud.

An Inconvenient Truth-regisseur Davis Guggenheim zette Jimmy Page (Led Zeppelin), The Edge (U2) en Jack White (The White Stripes) samen. Dat zijn zo’n beetje de beste gitaristen die ooit op deze aardkloot hebben geloeid. Toch is de documentaire vrij van snarenfietserij, technische verhandelingen of egotrips. It Might Get Loud biedt portretten van drie meestergitaristen aan de hand van heel veel fantastische muziek en mooie scènes.

Het contrast tussen enerzijds Page en White en anderzijds The Edge is gigantisch: de eerste twee hebben hun wortels in de blues en spelen rijke, smerige riffs. The Edge speelt een minimalistische, cleane slaggitaar. In de openingsscène knutselt Jack White van een stuk brandhout en een colaflesje een gitaar in elkaar, terwijl The Edge binnenkomt met een kamergrote effectenkast en een engineer.

White geniet van de rauwe intensiteit van blueslegende Son House, terwijl The Edge zich verliest in technologisch gepiel. Je vraagt je af wie het meeste plezier heeft; The Edge komt over als een doorgeslagen perfectionist. Het lijkt soms alsof hij zich een beetje geneert. Om hem in zijn eentje tegenover twee bluesrock-krachtpatsers te zetten is eigenlijk ook wel oneerlijk.

It Might Get Loud barst van de mooie momenten. White is onder de indruk dat hij zijn muzikale held Page ontmoet. Gedrieën spelen ze The Weight, tot The Edge erachter komt dat ze in de verkeerde toonsoort spelen. Hilarisch is het decente optreden van The White Stripes in een tehuis voor gepensioneerde veteranen. Page keert terug naar het landhuis Headley Grange waar Led Zeppelin Stairway to Heaven schreef. The Edge neemt de kijker mee naar het aftandse klaslokaaltje waar U2 voor het eerst repeteerde.

Het zijn veel indrukken om te verwerken, en al duurt de film maar anderhalf uur, het is een lange zit. Maar van de muziek krijg je geen genoeg. Zet het volume dus op 11.

Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers.

Anton Pieck is er niets bij

2009-12-18T15:08:00.002+01:00

In Zürich bespotten ze de Zwitserse hoofdstad. Alles is er langzaam. Maar voor toeristen is dat precies de charme van de stad. Lekker knus.

Wat is een betere plek om Kerst te vieren dan in de Anton Pieckachtige sfeer van Bern? Ondanks het historische centrum (Altstadt) dat zijn oorspronkelijke middeleeuwse karakter heeft behouden, is de Zwitserse hoofdstad een parel die vaak over het hoofd wordt gezien. De toerist stoomt liever door naar de ski-oorden.

Bern is een rare hoofdstad. Met nog geen 130.000 inwoners heeft het de omvang van een provinciestad. Het compacte Bern, waar bijna alles op loopafstand is, ademt dan ook niet de sfeer van een metropool. Inwoners van het kosmopolitische Zürich zeggen vaak smalend dat alles in Bern langzaam gaat. Dat knusse is precies de charme. Slaperig is Bern echter niet, het heeft alle faciliteiten die bij een hoofdstad horen.

Er is weinig voor nodig om in Bern in de kerstsfeer te komen. Maak maar eens een wandeling door de sprookjesachtige Altstadt – die op de Unesco-werelderfgoedlijst staat – onder de Lauben (overkappingen), naar de Rosengarten voor een spectaculair uitzicht over de stad.

Rondjes zwieren

Het is een Bernse kersttraditie om de schaatsen onder te binden en een paar rondjes te zwieren op de ijsbaan voor het mooi uitgelichte parlementsgebouw. Langs de baan kan een typische Zwitserse kaasfondue met glühwein genoten worden.

Geen Kerst zonder kerstmarkt. Bern heeft er twee. Op de Waisenhausplatz vindt u allerhande ramsj, van dvd’s tot etenswaren. De liefhebber van kunst en handwerk kan zijn hart ophalen op de Münsterplatz.

De mooiste plek om een kerstnachtmis bij te wonen is in de Münster. De vijftiende-eeuwse gotische kathedraal, een van de belangrijkste cultuurschatten van Zwitserland, is pas gerestaureerd. De honderd meter hoge toren, die pas in 1893 werd voltooid, biedt een prachtig uitzicht over de Altstadt en op heldere dagen kunt u de Alpen in het zuiden zien liggen.

Kalkoen en aardappelkroketjes zult u niet op uw bord vinden bij een Zwitsers kerstdiner. Voor de echte Zwitserse keuken in een sober, authentiek decor met veel hout moet u wezen bij restaurant Zunft zu Webern. Wilt u stevig bunkeren, bestel dan de Bernerplatte: zuurkool, aardappelen, bacon, worsten en ham. Echt Zwitsers dineren kan ook hip met een dj bij Lötschberg. De bekende Zwitserse gerechten kaasfondue en raclette worden vooral geserveerd in de grote restaurants op de Bärenplatz.

Haute cuisine

Liefhebbers van de exotische keuken moeten beslist een bezoek brengen aan de Markthalle tegenover het station, een soort bazaar met allerlei verschillende restaurants, van Turks tot Japans. Op het station zelf kunnen vegetariërs terecht bij Tibits, waar je je eten naar gewicht betaalt. Tijdens de avondspits is het echter ook binnen spitsuur.

Het Bernse nachtleven is klein maar levendig. Kroegen kennen de Zwitsers niet, men ontmoet elkaar in grand cafés, restaurants of clubs. In Bern is elke avond wel een party met de meest uiteenlopende thema’s en muziekstijlen in de Dampfzentrale, Reithalle, Turnhalle of Wasserwerk. Voor een drankje is de Kornhauskeller met zijn prachtige gewelven een sjieke en sfeervolle plek. Op zondagen kun je in het Kornhauscafé terecht voor een buffetbrunch.

Voor de kleintjes rijdt in de dagen voor Kerstmis de speciale Märlitram door de stad. Tijdens de rit in de klassieke tram worden sprookjes verteld. Maar wel in het Schwyzerdütsch natuurlijk.

Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers. M.m.v. Patric Geissbühler en Marco Josi.

Kane's puurheid komt uit een potje

2009-12-02T10:46:00.000+01:00

Tien jaar al is Kane de grootste band van Nederland. Dan doe je iets goed. Het talent van Dinand Woesthoff en Dennis van Leeuwen is dat ze perfect hun voorbeelden weten te synthetiseren tot middle-of-the-road-rock. Gecombineerd met een zware dosis pathos en een knappe zanger die weet hoe hij de rol van rockster moet spelen, heeft Kane een commerciële killer app in handen.

Critici hebben Kane altijd een gebrek aan eigen geluid verweten. Al een paar jaar is de band zoekende. Er waren talloze personeelswisselingen, flirts met jazz, een remix van DJ Tiësto, New Yorkse producers.

Het uitgangspunt van No Surrender is spontaniteit en puurheid. Met de zoveelste nieuwe lichting sessiemuzikanten wil Kane een echte band zijn. Het gaat om ‘het moment’, ‘aftikken en gaan’, een ‘eerlijk geluid.’

Maar Kane belijdt dat credo slechts met de mond. No Surrender verschilt weinig van zijn voorgangers. Er is geen sprake van een natuurlijke artistieke ontwikkeling, maar van een pose, een concept, een gimmick.

No Surrender klinkt allesbehalve spontaan en authentiek. De muziek is te bedacht, geproduceerd en gladgestreken. De galmfrequentie ligt weliswaar lager, maar het holle bombast is Kane nog niet verleerd. Dinands zang is nog even geveinsd, bestudeerd en pretentieus. Nooit klinkt hij echt, hij blijft een acteur die drijft op maniertjes. Met het gebrek aan originaliteit weet Kane niet af te rekenen. No Surrender is opnieuw een allegaartje van allerhande afgekeken, gedateerde stijlen en rockclichés.

Kane heeft zichzelf als band niet opnieuw uitgevonden, maar slechts zijn image. De puurheid komt uit een potje.

Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers

Lee Scratch Perry praat met engelen

2009-11-25T10:37:00.002+01:00

Dubtovenaar Lee Scratch Perry stak zijn studio in brand en heeft graag eenden om zich heen als hij muziek maakt.

‘Der verrückter Paradiesvogel’, zo staat Lee Scratch Perry bekend in zijn woonplaats Einsiedeln. De excentrieke reggaelegende dost zich graag uit in met cd’s behangen kleding en een indianentooi of een ander uitzinnig hoofddeksel. Een dorp op het Zwitserse platteland is wel de laatste plaats waar je Lee Scratch Perry verwacht. Maar hij woont er al 28 jaar naar tevredenheid met zijn Zwitserse vrouw en hun twee kinderen. Hij leidt een teruggetrokken bestaan. 'Ik ben geen feestbeest meer. Ik ben een huismus.'
Jamaica mist hij niet. ‘Ik had de verandering nodig. Jamaica werd me te corrupt. Als je in Jamaica geld verdient, komen mensen naar je toe om steun. Je moet iedereen onderhouden. Als je dat niet wilt, doen ze je iets aan’, zegt Perry, doelend op het gespuis dat de succesvolle producer aantrok en dat zelfs permanent in zijn Black Ark Studio bivakkeerde.
Duits, laat staan Schwyzerdütsch, spreekt Perry nog steeds niet. ‘Ik ben tevreden met het Engels dat ik uitkraam. I’m not good with twisting wordz and tonguez like dat. Pronouncing lettahz like dat iz fonny. Voor mij is de L de L en de S de S, en niet llll en ssggg. Of zoiets. Het klinkt belachelijk. Ik wil niet zomaar met taal aan de haal gaan. Ik heb groot respect voor letters en woorden. Ik wil precies weten wat ik zeg, anders niet.’
Pionier
Perry (1936) is een van de belangrijkste reggaemuzikanten. Als tiener was hij al talent scout en producer in dienst van Coxsone Dodd, de Berry Gordy van Jamaica en baas van Studio One, het Mekka van de reggae. Zijn bijnaam Scratch (hij heeft er overigens meerdere, zoals Pipecock Jackxon, The Upsetter en Jah Lion) dankt hij aan een van zijn eerste hits, Chicken Scratch. Perry was de concurrenten altijd een paar stappen voor, net even wat eigenzinniger en aparter. En later steeds experimenteler en vervreemdender.
In de jaren zeventig was Perry’s Black Ark Studio een van de meest vooraanstaande creatieve centra van de reggae. Met zijn huisband The Upsetters produceerde Perry grote namen als Max Romeo, Prince Buster, The Skatalites, de toasters I-Roy en U-Roy. Lee Perry stoomde Bob Marley van een middelmatige artiest klaar tot een ster van internationale allure. Perry werkte samen met The Clash, Robert Palmer, Beastie Boys, Moby en zelfs Paul McCartney. Als pionier van de dub (geremixte en vervormde reggae) is Perry’s invloed immens. Zonder ‘Scratch’ hadden hiphop en dance wellicht heel anders geklonken. Voorbeeldje: The Prodigy samplede Chase the Devil van Max Romeo voor Out of Space.
Perry was onvoorstelbaar productief. In zijn Black Ark Studio in zijn achtertuin haalde hij dagen en nachten door, eindeloos zijn tracks remixend. ‘De muziek gaf me de kracht om door te gaan. Ik kreeg energie van de muziek, ik werd nooit moe.' De precieze omvang van zijn gigantische oeuvre is onmetelijk. Zelfs Perry zelf weet niet hoeveel nummers hij heeft gemaakt. ‘Ik heb geen idee. Vele duizenden. Drieduizend? O nee, veel meer!’

Engelen
Het helpt als je put uit goddelijke inspiratie. Want eigenlijk is Perry’s lichaam slechts een medium van God. ‘Als ik muziek maak, hoor ik stemmen van engelen die me vertellen wat ik moet doen. Er zijn twee stemmen, een goede en een slechte. De goede is God en de slechte de duivel. De goddelijke engel vertelt je de goede woorden, geeft je goede muziek, goede geluiden, een goede mix.’ Soms strijkt ook de duivel op Scratch’ schouder neer. ‘Je moet niet naar hem luisteren. De duivel probeert alles wat goed is te verstoren. Dat mag je nooit toelaten. Maar het goede zal zegevieren over het kwade. Dus geen probleem.’
Tegenwoordig zit er niet zo veel muziek meer in Lee Scratch Perry. ‘Ik heb thuis een kleine computerstudio, maar die is niet te vergelijken met mijn oude studio op Jamaica. Alleen een drumcomputer. Ik maak niet meer zo veel muziek als vroeger. Ik heb zo’n twee maanden geleden voor het laatst een track gemaakt. De markt is niet zo goed meer. In Londen en Jamaica zijn minder platenlabels. Dat komt door het downloaden. Mensen willen niet meer betalen, dus het verdient niet genoeg.’
De 73-jarige muzikant treedt nog regelmatig op. ‘We doen vijftien optredens op een rij, dan hebben we een pauze en dan nog eens tien. Het gaat me nog gemakkelijk af. Ik ben happy op het podium.’
Gek
Het is een bekend gezegde dat de scheidslijn tussen geniaal en gek dun is. In het geval van Lee Scratch Perry is die lijn er zelfs helemaal niet. Berucht is de brand in de Black Ark Studio in 1979. Perry zou de studio in de fik hebben gestoken tijdens een zenuwinzinking - vermoedelijk het gevolg van uitputting en drank- en drugsmisbruik, nadat hij eerst alles had ondergekalkt met onbegrijpelijke religieuze leuzen. Getuigen verklaarden dat hij daags voor de brand achteruit door Kingston liep terwijl hij met een hamer op de grond sloeg. Anderen beweren dat Perry de boel in de hens stak om criminelen die hem afpersten, de loef af te steken. Weer een andere theorie is dat kortsluiting de oorzaak van de brand was. Of een Duitse fan was de dader. Perry werd gearresteerd op verdenking van brandstichting maar vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs. De zaak is nooit opgelost.
Kwade geesten
Perry heeft altijd volgehouden dat hij zelf de boel platbrandde om kwade geesten uit te drijven. ‘De dingen begonnen uit de hand te lopen. De energie was er niet meer. God zei tegen me: je moet het in brand steken, de negatieve energie eruit spoelen, zodat je de positieve energie weer voelt.’ Een deel van zijn oeuvre ging verloren, maar spijt heeft Perry nooit gehad. ‘Als God iets zegt, is het perfect. God maakt geen fouten. Ik doe altijd precies wat God zegt.’
Eenden
Investeerders die Perry hielpen de studio te herbouwen, troffen tot hun ontsteltenis een vijver met eenden aan in de studio en een broodrooster op het tuinhek. ‘It means I am a toaster and I am not a boaster’, was Perry’s verklaring. ‘Hahahaha’, schatert hij door de telefoon als hem wordt gevraagd naar de eenden. ‘Waarom niet? Ik hou van eenden. Ze zijn zeer intelligent. Ze maken deel uit van de natuur. Ze kunnen niet praten, maar ze houden van je. Ik zie ze als mijn kinderen. Hahahahaha! Ik wilde ze gewoon gelukkig maken. ’
Clean
Vroeger functioneerde Perry op hele sloten rum en grote hoeveelheden wiet, cocaïne en psychedelica. Maar de tijden zijn veranderd. ‘Ik rook niet meer, ik drink niet meer. Ik ben veranderd. Ik ben nu zo’n tien jaar gestopt.’ Vrouwlief Mireille houdt hem clean en gezond. ‘Dat is haar taak. Haha.’
Het gaat goed met Lee Scratch Perry, beweert hij. ‘Als je me nu ziet, geloof je je ogen niet. Kom je naar de show? Dan zal je zien dat ik kerngezond ben.’

Dit artikel is eerder verschenen in Dagblad De Pers

Liedje

2009-11-07T10:42:00.000+01:00

“Liedje”. Altijd al een stom woord gevonden. Het heeft iets lulligs. Maar dat doet er verder niet toe. Het is ook een onderwerp dat regelmatig opduikt in de popjournalistiek en dat mij stoort: het dogma van het liedje. Recensenten vinden dat muziek niet goed is als het geen liedje is.
De eerste keer dat het me opviel was tien jaar geleden toen de Red Hot Chili Peppers hun comebackalbum Californication uitbrachten. De ongeremde gekte had plaatsgemaakt voor degelijke songs. Eindelijk hadden de Peppers liedjes leren schrijven, oordeelde een recensent.
Alsof ze toen pas een goede band waren geworden die voorheen geen behoorlijke plaat kon maken. Maar die gekte en onbevangenheid was juist hun forte en dat maakte de Peppers in de steriele en conservatieve jaren tachtig juist zo interessant. En laten we eerlijk wezen, de Peppers klinken met ingang van Californication uitgeblust en hun platen zijn bij lange na niet meer zo memorabel als Freaky Styley.
Een recenter voorbeeld is The Dead Weather. Horehound zou geen goede plaat zijn want er staan geen goede liedjes op. Het is maar een jamplaat. Schijn bedriegt. Horehound is niet fladderig, schetsmatig en onaf, maar dynamisch, afgerond (knap en opvallend voor zo'n jonge band) en barst van de catchy hooks. Het misleidende van Horehound is het dissonante geluid, niet te verwarren met een gebrek aan melodieusiteit.
Los daarvan zie ik het probleem niet. Wat is er mis met jamplaten? Het enige dat telt is dat de muziek goed is. Want zonder songstructuur is muziek ook mooi en wel zo avontuurlijk en rijk. En ik heb nog nooit iemand horen klagen dat The Grateful Dead urenlang jamden op een thema. De kunst is om de spanning vast te houden.
Het is een westerse conventie dat muziek een duidelijk herkenbare structuur moet hebben. Anders raakt men de weg kwijt. Het is hetzelfde muzikale 'Occidentisme' en ook 'rock/folkcentrisme' waarmee experimenten met jazz inferieur worden geacht. Daar kan Joni Mitchell over meepraten. Het uitgesponnen The Hissing of Summer Lawns was moeilijker te verteren dan de liedjesplaat Blue.
Het is een kwestie van een open vizier. Reset je hoofd, leg het wetboek weg en onderga de muziek. Laat het je overkomen, laat je meevoeren. Dat was de boodschap van Miles Davis met Bitches Brew, die daarmee een heel nieuw genre schiep: de jazzrock ofwel fusion, waarin het negeren van dogma's en conventies het uitgangspunt was. Want werkt het doorbreken van conventies niet juist verfrissend?
Als het liedje het criterium is, vallen heel wat grote klassieke componisten, klassiekers (ik denk aan There's a Riot Goin' On van Sly & The Family Stone, Fun House en Raw Power van Iggy & The Stooges, Trout Mask Replica van Captain Beefheart, Swordfishtrombones van Tom Waits) tot zelfs hele genres (minimal music, experimentele muziek, ambient, maar punk net zo goed) buiten de boot.
Begrijp me niet verkeerd, ik begrijp en waardeer zeker een goed liedje. Het is grote kunst om een vernuftig liedje te schrijven. Compact, eenvoudig, effectief, gevoelig. Burt Bacharach is daarin bijvoorbeeld een meester. Maar het een sluit het ander niet uit.

Dit artikel verscheen eerder op DePers.nl.

The Dead Weather: Band niet gepland

2009-10-29T10:05:00.004+01:00

Jack White’s The Dead Weather biedt 5 bands voor de prijs van 1 én de beste rockplaat van het jaar.

‘Jack, hou op!’, gilt Alison Mosshart in de telefoon. ‘Hij zit te klieren.’ De verveling slaat toe in de tourbus van The Dead Weather die onderweg is naar Edinburgh. Jack White laat de woordvoering liever aan zijn zangeres over, om de enige vrouw in zijn band vervolgens te treiteren.
The Dead Weather is op tournee, nadat ze dit voorjaar met Horehound misschien wel de beste (rock)plaat van het jaar afleverden. Loeiende hardrock die toch gelaagd, gedetailleerd en uitgebalanceerd is. Veel recensenten waren evenwel teleurgesteld dat er op het album geen echte liedjes stonden. Maar dat is een dogma van popjournalisten. Wat doet het er toe als de muziek goed is? Niemand verweet The Grateful Dead een gebrek aan songstructuren. Maar het is ook onzin: de nummers op Horehound zijn geen eindeloze niet uitgewerkte jams met kop noch staart, ze zijn compact en gebouwd rondom catchy hooks.
Afgerond
Een opvallend afgerond geluid juist voor een band die nog maar een paar maanden bestond en in feite bestaat uit vijf bands: Mosshart is zangeres van The Kills, White is zanger en gitarist van The White Stripes en The Raconteurs, Dean Fertita is toetsenist en gitarist van de Queens of the Stone Age en Jack Lawrence is bassist van The Greenhornes en The Raconteurs. Zie daar maar eens eenheid in te brengen. Waar sluiten de afgemeten bluesrock van The White Stripes, de punkachtige garagerock van The Kills, de rock&roll van The Greenhornes, de gitaarrock van The Raconteurs en de stonerrock van QOTSA op elkaar aan?
‘Het zijn inderdaad heel verschillende bands, maar de basis is bij ons allen de blues. Ook al hebben we er allemaal onze eigen interpretatie van, onze wortels liggen in de blues’, legt Mosshart uit. ‘Ik vind het moeilijk de vinger erop te leggen hoe we onze sound geschapen hebben. Ik zou het geen democratisch proces noemen. Dat werkt toch nooit trouwens. We waren gewoon vier muzikanten in een ruimte die samen jamden. We begonnen met niks en na een uur hadden we al een nummer. Bij het maken van Horehound was niks gepland of afgesproken. We begonnen gewoon te jammen en na een tijdje drukten we de opnameknop in. We hebben Horehound in drie weken opgenomen en we hebben ons niet gehaast.’
Officieel werd de band begin dit jaar opgericht, maar de leden kennen elkaar al jaren. Vorig jaar toerden The Kills en The Raconteurs samen. ‘We zaten voortdurend in de bus samen te jammen. Zo ontstonden de songs en de band. We waren helemaal niet van plan een band te vormen.Het voelt wel als een echte band, niet als een gelegenheidsformatie of project.’
Ego clash
Superbands worden maar al te vaak geplaagd door botsende ego’s. Crosby, Stills, Nash & Young is een beroemd voorbeeld. Jack White is een hyperproductief muzikaal genie en misschien wel de invloedrijkste rockmuzikant van dit decennium. Voeg er drie zwaargewichten aan toe en je hebt het recept voor een oorlogsband. ‘Nee hoor, er was geen ego clash’, zegt Mosshart echter. Heeft White een groot ego? Het is even stil. ‘Nee… Jack hou nou op!’ ‘Iedereen steunde elkaar’, zegt Mosshart. ‘Er waren geen attitudes. Het werkt niet als je grote ego’s in de band hebt. We hebben begrip en respect voor elkaars creatieve passies en willen allemaal gewoon iets maken dat briljant is.’
De imposante staat van dienst van Jack White werkte niet intimiderend. ‘Ik vond het juist uitdagend en het voelde ook als erkenning. En het is natuurlijk niet zo dat de andere leden net komen kijken’, aldus Mosshart.
Nieuw album
De chemie is nog niet uitgewerkt want The Dead Weather is al begonnen aan een tweede album dat eind dit jaar moet verschijnen, zegt Mosshart. ‘We hebben nu zo’n vijftien ideeën en vijf nummers zijn al af.’
Weer klinkt een schreeuw. ‘Rot nou op Jack, of ik sla je op je bek!’

Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers

De romantiek van een rioolbuis

2009-10-23T13:44:00.001+02:00

Een nachtje slapen in een rioolbuis? U hoeft niet naar Roemenië, het kan ook op het idyllische platteland van Oost-Groningen.

Hoe zou dat zijn, een nachtje leven als een straatkind in Boekarest? In een rioolbuis, onder de grond, putdeksel erop, kokhalzen van de stank van stront en pis, zo donker dat je niet eens de ratten kunt zien die aan je tenen knagen? Het claustrofobische van riolen, ondergrondse kerkers en levend begraven worden, kun je nu zelf ervaren op natuurcamping Buitengewoon Groenhoff in Vriescheloo op het Oost-Groningse platteland.

In het echt blijkt het verblijf in het Berenhotel, zoals het rioolbuizenkamp heet, verre van een ontbering. In de gouden gloed van de nazomerzon hebben de vijftien buizen, ingegraven in een dijkje en idyllisch gelegen aan een vijver, veel weg van de Hobbitstee uit Lord of the Rings.

Eigenaar Bé Dijkhoff van Buitengewoon Groenhoff kwam op het idee tijdens een borrel met een collega van Consumentenboerderij Bleyendael, een naburig activiteitenbedrijf. ‘We waren al een tijdje aan het nadenken over meerdaagse arrangementen. Ik wilde iets bijzonders doen. We dronken Beerenburg – vandaar de naam Berenhotel – en dachten: waarom stoppen we de mensen niet onder de grond? We zijn gaan rondkijken en toen kwam mijn schoonzoon met het idee van de rioolbuizen.’

Geen luxe

Het Nijmeegse betonbedrijf De Hamer bleek geschikte rioolbuizen te leveren, onder licentie van Tulip Hotels, die in Oostenrijk luxueuze hotelkamers in rioolbuizen exploiteert.

Maar zo comfortabel is het Berenhotel niet. De buizen zijn een maatje kleiner (2,50x1,80m), zodat je net niet rechtop kunt staan. Je moet namelijk wel een ‘grotgevoel’ hebben, alsof je in een echt berenhol ligt. De wanden zijn bespoten met leem, waarvan af en toe korrels naar beneden vallen. In de buis staat een tweepersoonsbed, aan weerzijden zijn twee zitjes, maar die doen beter dienst als plank voor je spullen. Verder is er centrale verwarming (een verblijf is dus het hele jaar door mogelijk), verlichting en een stopcontact. Plassen en wassen kan in de jachthut, waar ook een bar en een vuurplaats is. In de toekomst komt er in de vijver mogelijk een bubbelbad.

Schrik niet als u ’s avonds laat tastend in het aardedonker in een lichte alcoholroes op zoek naar de toiletten, geconfronteerd wordt met een levenloze vrouw die met haar auto de vijver in is gereden. Voordat u heldhaftig het portier openbreekt of met een bystander-syndroom aan de grond genageld staat: het is maar een pop. Het hoort bij het spookspel, een bij de prijs inbegrepen activiteit.

De nacht valt, tijd voor de vuurdoop. Wordt dit een real-life versie van Tim Krabbés thriller Het Gouden Ei? Het valt mee. Zo klein is het niet, al zou een raampje in de deur geen overbodige luxe zijn. Als het licht uit is zie je geen hand voor ogen. Echt het gevoel dat je in een rioolbuis of een grot slaapt heb je niet, het is meer alsof je in een bunker ligt.

Binnen hangt een muffe aardelucht en het is, ondanks de luchtpijp, benauwd. Met de deur op een kier is het te doen, maar dat doe je ’s winters niet zo gauw. Maar een Roemeens straatkind zou er een moord voor doen.

Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers.

Platenmaatschappijen vertrouwden Raekwon niet

2009-10-01T11:26:00.002+02:00

Veertien jaar na zijn meesterwerk Only Built 4 Cuban Linx komt rapper Raekwon van de Wu-Tang Clan met een vervolg.

Een groot ego heeft Raekwon ontegenzeglijk. Tijdens het interview noemt hij zichzelf een ‘legende’, ‘getalenteerd’ en Only Built for Cuban Linx… Pt. II een ‘klassieker’, terwijl zijn nieuwe album amper een maand in de winkels ligt.

Maar je kunt hem niet helemaal ongelijk geven. Raekwon is lid van de grootste hiphopgroep ooit en werkte mee aan enkele klassiekers in het genre. Zijn debuutalbum Only Built 4 Cuban Linx… (1995) is een meesterwerk dat wordt gezien als een van de beste Wu-albums, maar ook als een van de beste hiphop-platen.

Bloedstollende reis door het getto

Op Cuban Linx 1 namen Raekwon en partner in crime Ghostface Killah de luisteraar mee op een bloedstollende reis door het getto met knap vertelde filmische verhalen over drugsdealers en ander gespuis.

‘Het ging over drugsdealers die aan het getto probeerden te ontsnappen, maar nog wel met één voet in het getto stonden’, vertelt Raekwon.

Veertien jaar later is er dan een vervolg. Het concept van 'OB4CL2' is oudere boeven die terugblikken op hun misdaadcarrière.

‘Het nieuwe album gaat terug naar de hiphop uit de tijd van het eerste album met harde beats, hardcore teksten, een conceptalbum met filmische teksten.

Het neemt je terug naar het leven in de projects (sociale woonflats in de achterbuurten) en op straat. Je krijgt een inkijkje in wat er zich achter de voordeur afspeelt. Ik vertel echte verhalen door de ogen van drugsdealers. Ik kom uit die wereld. Het is niet zozeer autobiografisch, maar het is wel een omgeving waarin ik ben opgegroeid en die me heeft gevormd tot een verhalenverteller. Het is een cinematografisch drugsverhalenalbum.’

Onderschat

Reeds in 2005 kondigde Raekwon de sequel aan. Maar Only Built 4 Cuban Linx… Pt. II liet nog vier jaar op zich wachten. ‘Als je aan een klassieker werkt, raffel je het niet af, daar neem de tijd voor’, is Raekwons verklaring.

De waarheid is dat platenmaatschappijen – ondanks hooggespannen verwachtingen - niet hun vingers aan het project durfden te branden.

‘De platenmaatschappijen onderschatten het project. Ze denken dat als je er even tussenuit bent geweest, dat je de weg kwijt bent. Ze willen alleen maar commerciële hiphop uitbrengen. Ze geloven niet dat een legende die al jaren meedraait nog veel platen kan verkopen. Ze denken dat je je tijd hebt gehad.’

Na vele vertragingen bracht Raekwon het album uiteindelijk maar op zijn eigen label Icewater uit.

'Rza is soms arrogant'

Opvallend is dat Rza, de huisproducer van de Wu-Tang Clan die het eerste album geheel produceerde, op het tweede album maar twee nummers aanlevert. Raekwon en Rza ruzieden over diens producties voor het Wu-Tang album 8 Diagrams (2007). Maar daar zou Rza’s beperkte rol niets mee te maken hebben, beweert Raekwon.

‘Rza is nu een ander persoon. Hij heeft een druk leven. Ik kan hem niet mijn agenda laten bepalen. En deel 2 moest anders worden dan deel 1. Ik vind deel 2 interessanter omdat ik heb samengewerkt met veel verschillende goede producers (o.a. Dr. Dre, Pete Rock, Erick Sermon, J Dilla, Marley Marl – red.). Nee, mijn kritiek op Rza’s producties voor het Wu-Tang album 8 Diagrams heeft er niks mee te maken.’

Wel wil Raekwon nog eens uitleggen waar hun openlijk uitgevochten ruzie over ging. ‘Het punt met Rza is dat hij soms een beetje opstandig is en niet naar anderen wil luisteren. Hij wist wat ik wilde maar hij was destijds niet van plan dat op te volgen. Hij vond dat het alleen maar míjn ding was. Al waren er mensen die er hetzelfde over dachten als ik. Rza is soms arrogant en denkt dat hij alles weet. Dus wij zeiden tegen hem: je weet helemaal niet alles. Je bent wel een goede producer, maar je gedraagt je niet als een grote producer.'

'Er was wat onenigheid, maar dat is verleden tijd. Even goede vrienden. We hebben zo veel samen meegemaakt. We hebben samen geschiedenis geschreven. Dus we zullen elkaar nooit de rug toe keren.’

Raekwon gaat evenwel door met zijn project Shaolin vs. Wu-Tang, een album met diverse Wu-Tang-leden, maar waarop Rza niets mag produceren. Een anti-Rza album is het volgens Raekwon evenwel niet. ‘Niemand dist niemand.’

Groepsalbum

Een nieuw groepsalbum van de Wu-Tang Clan zit er voorlopig niet in. ‘Op dit moment gaat iedereen zijn eigen richting uit als soloartiest’, antwoordt Raekwon desgevraagd. ‘We zijn een groep die bestaat uit soloartiesten. We verdienen meer geld met individuele projecten. Maar het blijft een Clan-ding want we zijn altijd op elkaars platen te horen. Er zijn geen concrete plannen voor een groepsalbum. Zo ver kijken we niet de toekomst in. Als het gebeurt, gebeurt het.'

De Wu-Tang Clan verkwanselde hun uitstekende (live)reputatie met kwalitatief mindere albums, en nog erger, door niet of slechts onvoltallig te komen opdagen bij optredens. De Wu kreeg de naam van een zootje ongeregeld. Maar dat ligt er volgens Raekwon niet aan dat de faam naar hun hoofd gestegen is.

‘Je moet begrijpen dat als er zo veel leden (9) in een groep zitten, het moeilijk is om iedereen aanwezig te laten zijn,’ legt Raekwon uit. ‘Iedereen gaat zijn eigen kant op. We hebben allemaal kinderen. Soms moet iemand voor vader spelen. Soms kan iemand als soloartiest meer geld verdienen dan met de Wu-Tang Clan. Er moet wel brood op de plank komen, dat beseffen mensen niet altijd.’

Dit artikel verscheen eerder op DePers.nl

De zoete wraak van Q-Tip

2009-09-30T14:13:00.000+02:00

‘Industry rule number 4080, record company people are shady’, rapte Q-Tip in 1991 al. En hij heeft het geweten. Zeven jaar van zeuren en onderhandelen – en naar verluidt eigen geld – kostte het de rapper om zijn tweede soloalbum Kamaal The Abstract gereleased te krijgen. In april 2002 trok zijn platenmaatschappij op het allerlaatste moment het album terug, uit vrees dat het album te experimenteel en dus onverkoopbaar zou zijn.

Een vreemde aanname, want Q-Tip bouwde als frontman van A Tribe Called Quest een ijzersterke reputatie op als vooruitstrevend artiest. Dus een uitdagende plaat zou bij zijn achterban niet in slechte aarde zijn gevallen. Eerder omgekeerd. Dat de rapper een soulplaat maakte waarbij hiphop op de achterbank plaatsnam, had niemand hem kwalijk genomen. Daaraan waren we in 2002 allang gewend dankzij The Roots, D’Angelo en Erykah Badu. Intussen moest Q-Tip met lede ogen aanzien hoe labelmates OutKast dubbelplatina hits scoorden met hun experimentele muziek.

Is Kamaal The Abstract een album dat je zintuigen stevig op de proef stelt? Welnee. Maar c’est le ton qui fait la musique. In vergelijking met zijn voorganger Amplified (1999) is Kamaal The Abstract donkerder van toon, minder jiggy en compact. Catchy pop hooks ontbreken en er is geen radiovriendelijke single.

Q-Tip heeft zijn raps flink teruggeschroefd om alle ruimte aan de muziek te geven. Kamaal The Abstract draait om atmosfeer. Uitgesponnen, mellow grooves vormen de ondergrond voor dwarrelende piano-, keyboard-, fluit- en saxsolo’s (van jazzsaxofonist Kenny Garrett). Warm en smaakvol als een kop warme chocolademelk. Kamaal The Abstract is zo’n plaat die in je systeem kruipt als een opiumverslaving. Q-Tips wraak is zoet.

Dit artikel verscheen eerder op DePers.nl.

O.P. R.I.P.

2009-09-28T11:01:00.001+02:00

De Osdorp Posse is niet meer. Na twintig jaar hebben Def P cum suis er een punt achter gezet. Een goed moment om een mooie jeugdherinnering op te halen. Want de O.P. was mijn allereerste interview.

Zestien jaar was ik en ik leefde voor hiphop. En ik wilde (pop)journalist worden. Ik schreef voor het jongerenblad Catch toen ik in november 1993 de Osdorp Posse mocht gaan interviewen. Vlijmscherp was net uit.

Al weken van tevoren was ik zenuwachtig. Op de bewuste vrijdagavond dat ik met IJsblok had afgesproken brachten mijn ouders me. Naar Osdorp. Het Braillehof. Bij IJsblok thuis. Mijn ouders zetten me voor de deur af van het naargeestige flatgebouw uit de jaren '50, type probleemwijk. Het is inmiddels gesloopt. Het was donker en waterkoud. Koudwatervrees.

IJsblok deed open. Ik stapte de hal in. “De rapper is er ook”, zei IJsblok en wees naar de keuken waar Def P – toen nog met lang haar in een paardenstaart – stond af te drogen terwijl zijn tante – IJsbloks moeder - de afwas deed. IJsblok - niet gewoon moordenaar, maar moordenaarder - woonde nog bij zijn ouders. Dat er ouders waren stelde me gerust. Want klasgenoten hadden me gewaarschuwd dat de Osdorp Posse me misschien wel op m’n bek zouden timmeren als ik een kritische vraag stelde.

We gingen naar het kleine slaapkamertje van IJsblok. Def P ging op het bed zitten, IJsblok op een bureaustoel op wielen. Het interview begon. Een taperecorder had ik nog niet, dus ik moest alles neerkalken en pende als een bezetene.

Terwijl ik hun citaten opschreef, kletsten Def P en IJsblok met elkaar. Def P had Henry: Portrait of a Serial Killer op video. Ze lachten om het kleine slaapkamertje van IJsblok. Hij demonstreerde dat hij al zijn kleren in een klein kastje bewaarde, een soort kluisje dat aan de muur hing. Aan de binnenkant van het deurtje was met plakbandjes een vergeeld A4-tje opgehangen met een piece van Grandmaster Flash. Een vroege creatie van Def P.

Na het interview - mijn moeder had inmiddels vanuit een naburig café gebeld of we al klaar waren (lees: of alles in orde was) - wandelden we de huiskamer in. IJsbloks ouders zaten er, zijn zusje en nog een familielid, waarschijnlijk een oom. Vader, een ambtenaarstype van middelbare leeftijd met een bril, ringbaardje en grijze spencer, schonk een jenever in. IJsbloks zusje, een bakvis van een jaar of veertien, maakte een opmerking over mijn provinciale accent en geslis. “Wat praat je raar, je kan wel horen dat je niet uit Amsterdam komt.”

Def P vouwde een papier in kleine vakjes en scheurde die langs de vouwen af. Vanavond trok de familie lootjes voor Sinterklaas. Viert de Osdorp Posse Sinterklaas? vroeg ik aan Def P. “Ja natuurlijk, het is een Oerhollands feest”, antwoordde de rapper. “Kerst kan van mij de tering krijgen.”

De moraal van dit verhaal? Rappers zijn ook gewone mensen.

Bijna de echte Joni Mitchell

2009-09-17T12:45:00.000+02:00

Je moet van goeden huize komen om Joni Mitchell te coveren. Charlie Dée slaagt summa cum laude.

Precies op de maat van Coyote begint het rookalarm te fluiten in het mottige theaterzaaltje boven op het Groothandelsgebouw in Rotterdam. Dat is balen als je als artiest bezig bent met een eerbetoon aan je grootste heldin en inspiratie, Joni Mitchell. En dat bovendien gefilmd wordt voor een documentaire. Maar Charlie Dée lost het ontspannen op. ‘Dat komt door die haarlak die je bij me hebt opgespoten’, grapt de zangeres naar haar visagiste. Als de band de draad weer heeft opgepakt, begint er een bewaker luidruchtig te telefoneren. Gelukkig kun je het uit de film knippen en zit de zaal vol familie en vrienden. ‘Ik ben blij dat jullie niet betaald hebben.’

Het prille leven van Renée van Dongen veranderde voorgoed toen ze zeventien jaar was. Van haar eerste vriendje kreeg ze een bandje van Joni Mitchell. Renée van Dongen werd Charlie Dée. ‘Door Joni Mitchell wist ik dat ik fulltime wilde gaan zingen en dat ik zelf moest gaan schrijven.’

Zonder Joni Mitchell dus geen Charlie Dée. Haar invloed klinkt duidelijk door in Charlies eigen muziek. De inmiddels 32-jarige zangeres en winnares van de Grote Prijs van Nederland en een Essent Award, leerde van Mitchell ‘verder te kijken dan je neus lang is’. ‘Ze zegt niet: ik hou van jou, maar ze zegt het op een andere, beeldende manier. Joni Mitchell schrijft alsof ze schildert. Of eigenlijk schildert ze als ze schrijft.’ De magie van Joni Mitchell? ‘Niemand zingt mooier over het leven en de liefde dan Joni Mitchell,’ zegt Charlie bewonderend over de Canadese die door velen wordt gezien als een van de belangrijkste singer-songwriters.

Een eerbetoon aan de belangrijkste inspirator van Charlies leven en werk is dus een logische consequentie. In het theaterprogramma A Tribute to Joni Mitchell waarmee Charlie Dée dit najaar door het land reist zingt ze Joni-klassiekers als Blue, A Case of You, Both Sides Now, maar ook minder bekende nummers als Cherokee Louise, The Drycleaner from Des Moines en Night Ride Home.

Tussendoor vertelt Charlie anekdotes uit Joni’s bewogen leven en over de ontstaansgeschiedenis van de songs. ‘Maar de rode draad is ook mijn leven, omdat ik heel erg door Joni Mitchell beïnvloed ben’, voegt Charlie toe. ‘Veel liedjes gaan terug naar een moment van mij. Daar heb ik herinneringen aan, of ben ik door getroost, of daardoor ben ik op een bepaald spoor gezet. Dat eerste cassettebandje kreeg ik van mijn eerste vriendje. Hij was 33 en ik was 17. Een groot leeftijdsverschil en veel mensen vonden dat helemaal niet gaaf. Een van de liedjes op het bandje was My Old Man. Dat liep ik een jaar lang te kwelen. Ik voelde meteen een vriendschap met Joni.’

Charlie heeft Joni Mitchells oeuvre binnenstebuiten gekeerd, uit elkaar gehaald en weer in elkaar gezet. ‘Ik heb me echt de pleuris gestudeerd!’, lacht Charlie. ‘Ik heb drie maanden lang elke dag gestudeerd. Nog nooit heb ik iets zo gedisciplineerd aangepakt. Eerst heb ik alle teksten uit mijn hoofd geleerd en heel erg háár ding gedaan, en toen ben ik pas mijn eigen ding ervan gaan maken. Ik heb alles drie maanden lang elke dag door gezongen, zodat het helemaal in mijn stem ging zitten. Het is ongelofelijk moeilijk.’

Een van de moeilijkste aspecten van Joni Mitchells complexe muziek is haar onconventionele gitaarspel. Vele gevorderde gitaristen hebben zich het hoofd gebroken over haar typische, afwijkende stemmingen. ‘Joni Mitchell is een autodidact en niet gehinderd door kennis heeft ze zichzelf allerlei gekke, afwijkende stemmingen aangeleerd’, legt Charlies gitarist Martijn van Agt uit. ‘Als geoefend gitarist ga je uit van bepaalde conventies. Er is niets zo moeilijk als spelen als een leek als je een geoefend gitarist bent. Je moet van alles gaan afleren.’ Die moeite heeft Van Agt zichzelf bespaard. ‘Ik heb mijn gitaar expres niet omgestemd, want ik wil geen copycat zijn. Het gaat mij niet om haar spel, maar om de liedjes.’

Dan is er nog een andere complicatie: de Joni Mitchell-fans. Want kom niet aan het werk van de godmother der singer-songwriters, dat is heiligschennis. ‘Ik was wel bang voor kritiek ja. De eerste paar keer dat we het deden - en ik wist dat er een paar echte Joni-fans kwamen- was ik wel zenuwachtig’, bekent Charlie. ‘Maar ik hoor alleen maar positieve verhalen. Er komen mensen naar me toe die zeggen: ik ben haar grootste fan, ik heb haar live gezien, ik heb al velen gezien die het geprobeerd hebben, en jij dóet het.’

Charlie Dées vertolking kan de goedkeuring wegdragen van Joni Mitchell zelf, die een paar video’s van de tribute op haar website zette. Joni Mitchell treedt zelden nog op, dus Charlie Dée is waarschijnlijk het dichtste dat je ooit bij de echte Joni Mitchell zal komen.

Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers

‘Ik heb zo veel gemist in de jaren dat ik in The Cranberries zat’

2009-08-27T10:51:00.000+02:00

Popster zijn is niet zo romantisch als het lijkt, weet Dolores O’Riordan. De zangeres van The Cranberries leeft tegenwoordig voor haar gezin. Toch is er nu een tweede soloalbum. Én een reünie van de band.

Het is even tanden op elkaar voor Dolores O’Riordan. Het is al haar tiende interview vandaag en ze moet nog meer Europese hoofdsteden langs. Het is een mooie lentedag in mei, drie maanden voor de release van No Baggage, haar tweede plaat zonder The Cranberries. De zangeres propt alle promotieactiviteiten in het voorjaar, zodat ze in de zomer op vakantie kan met de kinderen. Want haar gezin komt tegenwoordig op de eerste plaats.

In 2003 zette O’Riordan een punt achter The Cranberries, de immens succesvolle band die wereldhits scoorde met Zombie en Linger. De zangeres met de overslaande stem worstelde jarenlang met de druk van het sterrendom en dat uitte zich in paniekaanvallen en eetstoornissen. ‘Te jong, te beroemd, te veel druk, te veel mensen om me heen’, analyseert O’Riordan.

Spirituele reis

De spotlights beu ging O’Riordan (37) op zoek naar zichzelf. Ze trok zich terug op haar landgoed in Limerick en in een boshut in de Canadese wildernis, baarde kinderen en hervond haar liefde voor muziek.

‘No Baggage verwijst naar een spirituele reis. Bagage maakt je tot wie je bent en wordt. Naarmate je ouder wordt, leer je met je bagage omgaan. Je leert jezelf beter kennen en accepteren. Je wordt sterker.’

Na een eenmalig optreden in januari zette O’Riordan dit voorjaar de deur voor een reünie van The Cranberries op een kier, al ‘hebben we het er nog niet over gehad’, zei ze nog in mei. Deze week kondigde de band plotsklaps aan komend najaar weer op tournee te gaan. Er zouden zelfs nieuwe songs geschreven worden.

The Cranberries waren een product geworden. De lol was ervan af, verklaart O’Riordan het einde van de band destijds. Dat je daar weer tegenaan kan lopen gaat er bij de zangeres niet in. ‘Ik zit niet meer bij een grote platenmaatschappij, dus er is veel minder druk. Ik treed op wanneer het mij uitkomt. Toen ik mijn solodebuut uitbracht (Are You Listening? uit 2007), vroeg iedereen zich af wie Dolores O’Riordan was. Dat was een opluchting. Ik begon met een schone lei, moest mezelf opnieuw bewijzen. Dat was veel leuker dan verdergaan met The Cranberries en op die naam te teren. Muziek is weer een hobby. Mijn prioriteiten liggen anders. Nu is zorgen voor mijn kinderen en ouders mijn werk.’

Huis schoonmaken

Haar leven is lichtjaren verwijderd van haar vroegere sterrenbestaan. ‘Ik ga met mijn kinderen mee naar school als voorleesmoeder. Ik geniet van kleine dingen als ontbijten met ze. Ik maak het huis schoon. Zalig! Vroeger was ik alleen maar bezig met The Cranberries. Ik werd een Cranberry toen ik nog op school zat. Ik wist niet beter. Je hebt amper contact met je familie en verliest je vrienden. Dus ik moest dit doen om erachter te komen wat het echte leven was. Ik heb zo veel gemist in de jaren dat ik in The Cranberries zat.’

Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers.

Candi Staton – Soul Survivor

2009-08-15T21:09:00.000+02:00

Sinds soulveterane Candi Staton is herontdekt is ze misschien wel succesvoller dan ooit. Tegen Heaven vertelt ze openhartig over de schaduwjaren, haar voormalige drankprobleem en haar comeback.

Wat is ze klein. Als Candi Staton uit de lift stapt, zie ik haar over het hoofd en heb niet in de gaten dat ze voor mijn neus staat. De petite en verlegen vrouw is privé totaal niet de stoere diva van de platen en het podium. Candi praat met zachte stem en is dankbaar voor de belangstelling. Tijd vrijmaken voor een interview vindt ze geen probleem, ze lijkt het zelfs gezellig te vinden. Candi is geïnteresseerd in mijn digitale memorecorder. “Ik wil er ook een, om mijn zangoefeningen op te nemen”, zegt ze terwijl ze het apparaatje aandacht bestudeert. “Je kunt de geluidsbestanden overzetten naar je pc? Dan moet ik eerst een nieuwe laptop hebben. Mijn kleinkinderen hebben die gesloopt. Ze hebben er hiphop mee gedownload”, vertelt ze met een vies gezicht.

Statons laatste plaat Who’s Hurting Now staat vol ambachtelijke soul alsof de digitale revolutie nooit heeft plaatsgevonden. De 66-jarige zangeres is wars van nieuwerwetse R&B. “De jeugd van tegenwoordig heeft het zo veel beter dan wij vroeger. Wij moesten eerst het hele traject van het chitling circuit afleggen, dat was keihard werken. Er was rassenscheiding, waar vooral de southern soul mee te maken had. Rondreizen was daardoor problematisch. Als je eindelijk was aangekomen bij de zaal, was er vaak geen kleedkamer en we moesten ons eigen eten en drinken meenemen. Tegenwoordig is het normaal dat je dat van de zaal krijgt. De jonkies hoeven niets meer zelf te regelen, ze krijgen het allemaal op een presenteerblaadje. Dus ze hebben niet de diepgang die wij hebben.”
“De oude garde weet wat je met een noot kunt doen”, vervolgt ze. “Aretha Franklin zong één noot en hield die vast tot je hem voelde. Wat wij aan soul hebben, hebben de jonkies aan wat ik vocale aerobic noem. Al die uithalen in hun zang. Mijn God waar gaan we nu weer heen, vraag ik me altijd af. Ze moeten dus allemaal trucs uit de kast halen om te compenseren wat ze niet hebben.”

Staton leerde het vak als tiener als achtergrondzangeres van Mahalia Jackson en dominee C.L. Franklin, de vader van Aretha. Eind jaren zestig begon Staton een solocarrière in de legendarische FAME Studio in soulmekka Muscle Shoals, Alabama, onder de strenge en bezielde leiding van Rick Hall. Ze vierde successen met hits als Stand By Your Man, In The Ghetto en Young Hearts Run Free. Begin jaren tachtig werd het stil. Staton vond God terug en begon een nieuwe loopbaan als gospelzangeres.
“Ik was de rat race en de concurrentie zat. Ik was het beu om dronken wakker te worden met een kater, geen idee hebbend waar ik was. Ik wilde niet meer in een telefoonboek kijken om te weten in welke stad ik was. Ik was dat leventje zat, maar eerst schonk ik daar weinig aandacht aan, ik ging gewoon feesten. Ik verdrong het met alcohol. Het begon me op te breken”, vertelt Staton.
“Ik ben 7,5 jaar alcoholist geweest. Daarom drink ik niet meer”, bekent ze, terwijl ze knikt naar haar kop vruchtenthee. “Mijn moeder bad voor me en haar gebeden hebben me er doorheen geholpen. Een jaar voordat ze stierf was ik clean. Ik zeg altijd dat God me van de drank af heeft geholpen”, bekent Candi met vochtige ogen. Uit een roze make-uptasje pakt ze een tissue en dept haar ooghoek af.
“Toen besloot ik niet meer in discotheken op te treden. Ik heb alles laten vallen.Ik heb een tournee afgeblazen. Ik had geen rooie cent. Maar ik vertrouwde op God. Na een tijd kon ik aan de slag bij de christelijke televisie, ik kreeg werk in de kerken, ik begon zelf nummers te schrijven en gospelalbums op te nemen, ik begon mijn eigen label.
Ik had het druk, ik had geen tijd om stil te staan bij wat ze in de buitenwereld deden. Ik had geen contact meer met vrienden.
Ik weet nog dat ik op een muziekconferentie in Miami Roberta Flack tegen het lijf liep. Ze stond op, omarmde me en begon te huilen. Zei vroeg: waarom ben je bij ons weggegaan? Dat heb ik niet gedaan, antwoordde ik. Jawel, zei ze, we hadden geen idee waar je was en wat je aan het doen was. Nu hebben we weer contact”, vertelt Candi. Plots herken ik de zachte hertenogen van de jonge Candi die je aanstaren op de hoes van de selftitled compilatie die in 2004 haar comeback inluidde.
Het waren zware jaren. “Je voelt je in de steek gelaten en gefrustreerd. Je ziet Gladys Knight dubbel platina gaan en Chaka Khan hits scoren, en je denkt: waarom ik niet? En dan ga je denken: misschien ben ik niet zo goed, misschien is er iets mis met me. Maar je probeert er het beste van te maken. Ik ben de niet de persoon naar om een wrok te koesteren of verbitterd te raken. Ik complimenteerde hen met hun succes, en dacht: dit is mijn tijd niet en mijn tijd komt nog.”

Ze kreeg gelijk. Vijf jaar geleden begon Candi Staton aan een tweede jeugd na de release van de titelloze compilatie van haar oude werk. Plots was de vergeten soulzangeres die onderhand de pensioensgerechtigde leeftijd had bereikt, weer hot.
“Ik was geschokt. De eerste keer dat ik in Parijs kwam stond de rij met mensen tot om de hoek van het blok. Toen ik er in een limousine langs reed zei ik: iemand heeft vanavond een volle bak. Ze zeiden: ze komen voor jou. Voor mij?! De zaal was afgeladen. Ik was op van de zenuwen. Ik had jarenlang gospelplaten gemaakt, dus ik had geen idee hoe ik die mensen moest entertainen. Inmiddels ben ik een stuk meer ontspannen, het went. Maar ik zal het nooit als vanzelfsprekend zien. Nooit.”

Niet iedereen is verguld met Statons succes. In de geloofsgemeenschap vindt men die duivelse muziek van Staton maar niks. “Een bevriende DJ van een gospelzender draaide mijn nieuwe plaat. Een luisteraar belde en zei: die vriendin van je is verdorven, ze zingt weer die bluesnummers. De DJ zei terug: je luistert er wel naar, dus wat is het verschil tussen haar en jou? Die vrouw gooide de hoorn op de haak. Dat soort mensen hebben oogkleppen op en focussen helemaal op jou, en vergeten wat ze zelf doen. Het is hypocriet. Vroeger maakte ik me er nog wel druk over, maar nu niet meer.”

Onze Lieve Heer is een belangrijk figuur voor Candi Staton. Ze maakt naast haar soulplaten nog steeds gospelalbums. Maar ze heeft een vrijzinnige instelling. “Ik lééf. Ik heb nog genoeg tijd om dood te zijn. Ik heb geen zin om dood te zijn en me aan andermans regels te houden. Weet je wie Jezus vermoord heeft? Religieuze mensen. Jezus ging met iedereen om. Als hij vandaag de dag zou leven, zat hij in de kroeg.”

Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.

Elatik vergelijkt Wilders met Hitler

2009-08-13T16:29:00.001+02:00

Geert Wilders doet denken aan Adolf Hitler als hij wil laten uitzoeken hoeveel moslims er in Nederland wonen, vindt de Amsterdamse stadsdeelvoorzitter Fatima Elatik.

De vragen van Wilders doen Elatik denken aan 'een Europese politicus van 60 jaar geleden', twittert de PvdA-politica. "Ze willen ook al gaan onderzoeken hoeveel moslims er jaarlijks bijkomen. Nog even en ze gaan ons DNA analyseren om aan te tonen dat we niet deugen."

"Volgens mij was er een andere politicus in Europa zo'n 60 jaar geleden die dat ook deed bij een ander semitisch volk”, aldus Elatik.

Oeps

"Oeps, maar dat mag ik natuurlijk helemaal niet zeggen", vervolgt de Zeeburgse sarcastisch. "Hitler was ook democratisch gekozen. Dat vergeten we soms."

Elatik haastte zich te twitteren dat ze niet Wilders zelf met Hitler wilde vergelijken, maar zijn beleid. ‘Hoe Wilders moslims systematisch verdacht maakt lijkt op een van de grootste misdaden van de vorige eeuw’, legt Elatik aan DePers.nl uit. ‘Nu wil hij weten wat moslims kosten. Ik vraag me af waar het heen gaat. Wil hij straks een eenkindpolitiek voor moslims? Ik maak me zorgen over de samenleving en ik heb genoeg vaderlandsliefde om die niet te laten afglijden. Het moest eens gezegd worden, want niemand durft, zelfs de kritische pers niet’. fulmineert ze.

Superdomme gans

Geert Wilders reageerde woedend. ‘Wat een superdomme gans’, aldus het Kamerlid tegenover DePers.nl. ‘De demonisering van de PvdA gaat maar door. Ik hoop dat ze zich realiseren waar dit toe kan leiden.’

‘Dit bevestigt weer eens dat Wilders geen inhoudelijk debat wil en alleen op de persoon speelt’, werpt Elatik terug. ‘Hij moet niet alleen roepen maar met oplossingen komen waar ik als bestuurder iets mee kan.’

Dit artikel verscheen eerder in Dagblad De Pers.