Miles 100: Op de radio over 'Electric Miles'

Miles Davis in 1987.
(Foto: Wikimedia Commons/Dr Jean Fortunet)

De legendarische trompettist Miles Davis (†1991) zou vandaag, 26 mei 2026, zijn 100ste verjaardag hebben gevierd. 

Ik ben deze week te gast in het radioprogramma Jazznotes van Arjan Klaver om te praten over Miles’ omstreden én visionaire elektrische periode vol woeste experimenten met rock en funk in de jaren 70. Want Miles werd geroemd en geprezen als 'De Grote Vernieuwer' en de 'Picasso van de jazz', zijn experimenten met rock en funk gingen veel jazzcats toch te ver. Maar die bleken tot ver buiten de jazz invloedrijk: in de post-punk, noiserock en EDM.

De uitzending is zondagavond 31 mei 20:00 te horen op NH Gooi en dinsdagavond 2 juni en vrijdagavond 5 juni om 22:00 op Eemland1.

Meer lezen over Miles?

• Miles Davis: altijd alles anders
• On The Corner: de meest gehate jazzplaat aller tijden wordt 50
• Agharta & Pangaea: Out with a bang
• Remembering Miles: de ultieme muzikaliteit
• Miles Davis' eerste kwintet: 50 jaar 'Round About Midnight
• Gary Bartz: 'Jazz is een scheldwoord'
• Pete Cosey: de gitaarheld die niemand kent
• Betty Davis: flamboyante funkdiva

Billy Cobham: Less is more

Billy Cobham (Foto: Anton Antonov)

Billy Cobham was in de jaren 70 vermaard om de rollende donder die hij vanaf zijn gigantische drumstel afvuurde op zijn toehoorders. Maar nu hij de 82 jaar bijna aantikt, zegt hij juist te streven naar eenvoud. ‘Ik speel minder noten, maar wel de juiste noten.’

Met zijn gespierde, stuwende spel injecteerde Cobham begin jaren 70 een stevige dosis rockenergie in de jazz. Hij pionierde de fusion met Miles Davis op het baanbrekende Bitches Brew (1970) en Jack Johnson (1971), waarop hij op zijn drumstel een ritme slaat als een dansende bokser in de ring. Cobham vormde met gitarist John McLaughlin het toonaangevende Mahavishnu Orchestra.

Daarna begon Cobham een succesvolle solocarrière. Zijn finest hour is zijn debuutalbum Spectrum uit 1973, met daarop zijn signature song Stratus, een favoriet van Prince waarmee His Royal Badness graag zijn liveshows opende. Samples van Stratus werden dankbaar gebruikt – van Mantronix tot Massive Attack.

Lees het interview bij Jazzism

Afrika Bambaataa (1957-2026): Godfather van de hiphop, vredestichter en vermeend kindermisbruiker

Afrika Bambaataa in 2016.
(Foto: Wikimedia Commons/Arturo Almanza)

De nalatenschap van Afrika Bambaataa is als een dubbelzijdig zwaard. Hij was een van de drie grondleggers van de hiphop, een vredestichter voor rivaliserende jeugdbendes, maar werd ook beschuldigd van grootschalig seksueel misbruik van minderjarige jongens. De dj overleed donderdag op 68-jarige leeftijd aan prostaatkanker.

Afrika Bambaataa (echte naam: Lance Taylor) was geboren en getogen in The Bronx, New York. Zijn moeder was actief in de zwarte burgerrechtenbeweging. The Bronx, oorspronkelijk een levendige multiculturele volksbuurt, raakte sinds de jaren 60 in hoog tempo in verval en veranderde in een berucht ghetto. De tiener Lance werd lid van de jeugdbende Black Spades en klom op in de rangen. Hij bouwde de Spades uit tot de grootste gang van New York.

Een reis naar Afrika, die hij won met een opstelwedstrijd, opende Lance’ ogen. De film Zulu was een grote inspiratiebron: hij was onder de indruk van de saamhorigheid van de Zulu’s en de gemeenschapszin van de Afrikanen die hij tijdens zijn reis ontmoette. Lance had het licht gezien. Dat wilde hij ook in The Bronx, de achterstandswijk waar de overheid zijn handen van aftrok. Hij veranderde zijn naam in Afrika Bambaataa Aasim, naar de Zulu-rebellenleider Bhambatha die in 1906 in opstand kwam tegen de koloniale onderdrukker in Zuid-Afrika.

Positiviteit

Muziek kreeg Lance met de paplepel ingegoten. Zijn moeder had een grote platencollectie. Als dj begon Afrika Bambaataa begin jaren 70 de eerste hiphop-feesten, al werd de naam pas eind jaren 70 bedacht, in The Bronx te organiseren. Voor buitenstaanders staat hiphop misschien voor geweld, voor Bam draaide het juist om positiviteit en vrede. Hij zag hiphop als een manier om jongeren van de straat te halen en op het rechte pad te brengen. Bambaataa verenigde rivaliserende bendes, veel leden zagen hiphop als de redding van hun leven. Niet vechten, maar dansen.

Boogie-Down.nl wordt opgenomen in webcollectie Koninklijke Bibliotheek (KB) als digitaal erfgoed

Dertig jaar schrijven voor niks of een kleine vergoeding, gedreven door liefde voor muziek en het voorrecht om historische helden te spreken. Het is voor mij dan ook een grote eer dat de Koninklijke Bibliotheek (KB) mijn website Boogie-Down.nl heeft geselecteerd om te archiveren en voor de lange termijn bewaren in haar webcollectie als digitaal erfgoed. 

Boogie-Down.nl is een portofolio van de interviews en achtergrondverhalen die ik vanaf de jaren 90 heb geschreven voor diverse muziekbladen en kranten, met name Heaven magazine en Jazzism.

Als nationale bibliotheek is de KB wettelijk verantwoordelijk voor het verzamelen, beschrijven en bewaren van in Nederland verschenen publicaties, al of niet elektronisch. De KB ziet het als haar taak om ook websites duurzaam te bewaren en raadpleegbaar te houden voor toekomstige generaties en ze te behoeden voor verlies door bijvoorbeeld technologische veroudering. 

‘Websites bevatten vaak waardevolle informatie die niet analoog verschijnt en die ten gevolge van de grote 'omloopsnelheid' het risico loopt voorgoed verloren te gaan’, schrijft de KB. ‘Om die reden archiveert de KB websites die als verzameling een representatief beeld geven van de Nederlandse cultuur, geschiedenis en samenleving op het internet.’

Boogie-Down.nl wordt vanaf 16 april 2026 jaarlijks gearchiveerd.