 |
| Afrika Bambaataa in 2016. (Foto: Wikimedia Commons/Arturo Almanza) |
Een feest van DJ Kool Herc en zijn zus in de gemeenschapsruimte van hun woonkazerne op 1520 Sedgwick Avenue in The Bronx op 11 augustus 1973, was het begin van de hiphop. Afrika Bambaataa, een van de godfathers van de cultuur, blikt terug.
Lees ook:
Een halve eeuw hiphop. De ‘back to school jam’ van Cindy Campbell wordt door historici aangeduid als het moment waarop hiphop werd geboren. Haar broer DJ Kool Herc mixte daar met twee draaitafels en een mengpaneel breakbeats (geïsoleerde drumfragmenten) aan elkaar. Of dit feest daadwerkelijk de start van de hiphop is, daar kun je vraagtekens bij zetten. Disco King Mario organiseerde al eerder feesten in de parken van The Bronx. De dj wordt ook wel de vergeten vierde godfather van de hiphop genoemd.
Ook Afrika Bambaataa, een van de dj’s van het eerste uur, zet er kanttekeningen bij. “Mensen volgen te veel social media. Eigenlijk wordt hiphop 49 jaar. 11 augustus 1973 was gewoon een feest. De hiphop-cultuur bestond nog niet tot tot wij de Universal Zulu Nation eind 1973 oprichtten en de hiphop-cultuur stichtten.”
Kunt u beschrijven wat voor een wijk The Bronx was in de jaren 70?
“Er waren een heleboel verschillende vibrations in de zwarte gemeenschap in New York. Daarmee bedoel ik de zwarte en de Latino-gemeenschap. Er waren positieve en negatieve vibrations. De positiviteit kwam voort uit de burgerrechtenbeweging van de jaren 60. In sommige delen van de South Bronx en andere delen van The Bronx waren vervallen sloppenwijken, in andere delen had je grote sociale wooncomplexen.
Er was in die tijd veel goede muziek te horen: soul, funk, R&B, latin, soca, calypso, reggae. De inwoners waren een mengelmoes van verschillende achtergronden. In het noorden van The Bronx woonden mensen met een Europese achtergrond, zoals Italianen en Ieren. Er waren veel block party’s met bands, voordat de dj’s opkwamen. Er gebeurden toen veel interessante dingen.
Er kwam vaak politici langs, Robert Kennedy en Jimmy Carter, die de South Bronx een rampgebied noemden. Maar ze laten nooit de hele Bronx zien, alleen dat slechte stuk. Er waren slechte stukken, maar ook goede stukken. Er was een klein stuk dat uitgebrand was, met overal puin en glas. Maar in de West Bronx, waar Kool Herc vandaan kwam en waar hij zijn eerste feest hield, waren er goede gebouwen. Ook in de South Bronx, waar wij en Grandmaster Flash vandaan kwamen, had je ‘projects’ (sociale woningbouw), dat waren goede gebouwen. Er waren goede en slechte plekken in The Bronx, zoals in elke stad.”
U noemde al de verschillende bevolkingsgroepen in The Bronx. De drie godfathers van de hiphop, Kool Herc, Grandmaster Flash en u, hebben allemaal een Caribische achtergrond.
“Klopt, ook veel pioniers die na ons kwamen, zoals Doug E. Fresh en Fat Joe, hadden roots in Barbados, Tobago, Puerto Rico of Jamaica. Tegelijk was er al rap poëzie en spoken word, zoals Gil Scott-Heron, The Last Poets en Watts Prophets. Rap bestond dus eigenlijk al.
Was de Jamaicaanse soundsysteem-cultuur een directe voorloper van hiphop?
“De cultuur bestond al vóór hiphop, en de naam hiphop. Je had Jamaicaanse toasters als I-Roy, U-Roy, Trinity, calypso-zanger zanger Mighty Sparrow. Er waren rockplaten met raps, zoals Mama Told Me (Not To Come) van Three Dog Night en Are You Ready van Sly & The Family Stone, Say It Loud (I'm Black and I'm Proud) van James Brown. Er waren veel mensen die in die tijd een essentiële rol speelden met poëzie op plaat.
Grandmaster Flash en ik namen wat er gebeurde in de Cariben en voegden het toe aan wat er aan de Afro-Amerikaanse kant gebeurde. Ik was een van de eerste die op feesten reggae en toasting-platen. Daarna volgden anderen. Ik had allerlei breakbeats waar mensen van uit hun dak gingen. Iedereen kwam kijken en wilde weten welke platen we draaiden, welke beat het was. Daarom dekten we de labels af. Het was een leuke tijd.”
 |
| Flyer van de allereerste hiphop party van Kool Herc op 11 augustus 1973. |
Hoe kwam u voor het eerst met hiphop in aanraking?
“Veel mensen noemen ons de pioniers, maar dat klopt niet. Wij zijn de uitvinders. Wij zijn er er mee begonnen. Wij schiepen iets uit het niets. Er waren al wel disco dj’s voor ons. Maar Kool Herc, Grandmaster Flash en ik namen korte breakbeats van reggae- en toastingplaten en mixten die met Afro-Amerikaanse muziek. We loopten eindeloos een beat en mixten daar andere platen overheen. Grandwizard Theodore introduceerde scratching.
Ik had een wildere muzieksmaak dan de rest, ik draaide alles van rock, funk soul, soca, jazz, salsa, reggae. Ik draaide allerlei hooks, zelfs uit tv-reclames. Ik had altijd een onderdeel in mijn set waar ik terugging naar de jaren 50. Dan zei ik: ‘Ik wil dat je dansen zoals je vader en moeder, ik wil jullie the twist zien doen.’ En daarna ging ik juist een stap vooruit en begon punk en new wave te draaien. Ik was ook de eerste die go-go draaide, dat ik de neef van hiphop noemde. Teddy Riley hoorde dat op een van mijn feesten in The Bronx en zo begon de swingbeat. Dat is in feite versnelde go-go”
Wanneer begonnen de hiphop party’s groot te worden en werd het een beweging?
“Ik begon in 1970 als dj, eerst nog op de installatie van mijn vriend Disco King Mario. Vaak op schoolfeesten en basketbalwedstrijden. Ik had altijd al een groot publiek, omdat ik in de bendewereld zat. In 1973 en 1974 werd de beweging al groter, er ontstond al de eerste hiphop mode. Vanaf 1975 ging het als een speer.”
Wanneer breidde hiphop zich uit van The Bronx naar de andere stadsdelen van New York?
“Dat was rond 1976-1977. Toen begonnen we te reizen naar andere steden en staten, dankzij de cassettebandjes. Dat waren in feite onze albums. Opnames van een dj-set van Kool Herc, Flash, DJ Breakout, reisden naar andere delen van de stad of andere staten, en mensen vroegen zich af wat die nieuwe sound was.”
Er wordt weleens gezegd dat de grote stroomstoring in New York van 1977 een cruciale rol speelde in de verspreiding van hiphop naar de andere stadsdelen, omdat veel dj-apparatuur werd geplunderd. Is dat echt waar?
“Dat is een verzinsel van de media, dat iedereen dj-apparatuur stal. Mensen plunderden van alles wat er voorhanden was. Sommigen probeerden aan eten te komen, mensen zaten op straat te barbecueën en aten vis omdat het anders zou bederven.”
Is het waar dat de vroege hiphop-feesten dreven op stroom die werd afgetapt van lantaarnpalen?
“Ja, voor de block party’s in de zomer gebruikten we de stroom van lantaarnpalen. Er liepen ook wel stroomkabels vanuit iemands woning via het raam helemaal naar het park.”
'We moesten hen veel leren en unbrainwashen, zodat ze strijders van de gemeenschap zouden worden en mensen zouden helpen in plaats van vernietigen'
U zat zelf in een jeugdbende. Waren hiphop-feesten ook gevaarlijk?
“In de begintijd wel. Je moest naar buurten waar bendes als de Black Spades, Savage Skulls, Savage Nomads, Seven Immortals, Royals Javelins zaten.”
U was vredestichter tussen de bendes met de Universal Zulu Nation. Kunt u daar iets over vertellen?
“Het ging om de verheffing van de mensen. We gingen praten met bendeleiders in de verschillende buurten om ze over te halen om het geweld te stoppen. We gaven ze een andere richting, van eenheid, liefde en plezier. We moesten hen veel leren en unbrainwashen, zodat ze strijders van de gemeenschap zouden worden en mensen zouden helpen in plaats van vernietigen. We zorgden voor de veiligheid in de buurt, hielpen oudere bewoners en kinderen.
Met muziek gaven we de bendeleden iets leuks. Natuurlijk was er soms wel geweld, als iemand op de schoenen van iemand anders stond of met iemands vrouw praatte en dan brak er een gevecht uit. Maar dan pakte een rapper de microfoon en suste de boel. Dat kun je horen op bandopnames van de eerste hiphopfeesten. Meestal waren de feesten vreedzaam en leuk. Soms kwam er een bendelid binnen en werd er gevochten of geschoten, en brak er paniek uit, maar daarna keerde de goede vibe weer terug. Muziek geeft mensen altijd een goed gevoel.
Ken je de Netflix-serie The Get Down over de beginjaren van hiphop? Sommige dingen zijn verzonnen, maar we speelden een belangrijke rol in de gemeenschap. De Zulu Nation bracht de vijf elementen van hiphop, rap, dj’ing, breakdance, graffiti en kennis, samen.”
Is het niet ironisch dat een muzieksoort van kansarme zwarte jongeren in een achterbuurt de hele wereld heeft veroverd?
“Zo ging het ook toen profeten als Jezus, Mohammed en Boeddha begonnen met het verspreiden van hun woord: het begint klein en wordt uiteindelijk universeel. Zo ging het ook met hiphop. Rap is al zo oud als de mensheid. Veel mensen hielden zich al eerder bezig met rap, maar mensen besteedden er geen aandacht aan, ze begrepen het niet. Toen wij mensen begonnen te leren wat hiphop was, begon men in te zien dat rap al bestond voordat er hiphop was.”
Wat vind u van wat er van hiphop is geworden?
“Ik hou van de diversiteit van mensen die zich niet inlaten met hersenspoelen. Er zijn veel radiostations die beweren dat ze hiphop zijn. Maar ze zijn geen hiphop, ze zijn slechts een zender die rap draait. Waar zijn de dj’s, waar zijn de b-boy en b-girl platen, waar zijn de James Brown en Kraftwerk platen? Waar zijn al die verschillende hiphop-stijlen, waarom worden die niet gedraaid? Ze draaien maar één stijl, ze willen je hersenspoelen en geld verdienen. De media geven niks om de hiphop cultuur, ze zijn alleen geïnteresseerd in geld verdienen. Ze proberen je wijs te maken dat hiphop gaat om sneakers. Heb respect voor de cultuur.”
Geen opmerkingen:
Een reactie posten