Jarenlang zat deejaying in het slop, totdat Rob Swift opstond en de kunst een nieuwe impuls gaf. Sindsdien spreekt men ook niet meer van deejaying, maar van ‘turntablism’.
Rob Swift is één van de meest invloedrijke DJ’s van dit moment. De tijd zal het leren, maar naar alle waarschijnlijkheid hebben we hier te maken met één van de groten die thuishoort in het rijtje waarin ook Grandmaster Flash vermeld staat, en die hiphop de richting zal wijzen. Volgens velen is Rob namelijk de grondlegger van beat juggling (met twee dezelfde platen een geheel nieuw nummer maken). Met zijn crew de X-Ecutioners (voorheen de X-Men), en andere collectieven als de Invisibl Skratch Piklz en de Beat Junkies zorgde Rob Swift ervoor dat de nieuwe techniek om zich heen greep als een Ebola-virus. Enkele zeer spectaculaire shows in Amsterdam besmetten tal van hiphop-heads.
Recentelijk verscheen Robs eerste soloalbum, The Ablist. Evenals op het X-Ecutioners album X-Pressions, ontpopt Rob zich hierop als een vaardig producer. Want hoewel hij voornamelijk bekend staat als DJ/turntablist, wil Rob meer zijn dan alleen dat. “De titel van het album is The Ablist, I just wanna show that I’m able, iedereen moet verschillende dingen kunnen doen binnen hiphop. Ik wil niet in één gebied gecategoriseerd worden. Ik kan beats maken, ik rijm, ik produceer, ik gebruik de draaitafel als een muziekinstrument. Ik wil mijn creatieve kunnen laten zien. Ik wil veelzijdiger zijn, en ik hoop uiteindelijk meer geld te verdienen met produceren.”
Rob ziet battlen dan ook als een stadium dat voor hem achter de rug is. “Ik probeer nu te laten zien hoe divers ik kan zijn. Met het X-Ecutioners-album namen we een stap. We waren de eerste turntablist crew die een album maakte. Nu zitten we op een groot label, we hebben net met Loud [label waarop ook o.a. Big Punisher, Mobb Deep en Inspectah Deck zitten – PS] getekend. Op mijn album, The Ablist, wil ik laten zien dat een turntablist zijn meer is dan alleen battlen, dat we het een stapje verder moeten nemen. Battling is the greatest thing any DJ should get into, om zijn skills te verbeteren. Maar als een hiphop-artiest en muzikant moet je altijd je horizon verbreden.”
The Ablist is inderdaad een compleet hiphop-album. Voor sommigen is het moeilijk om naar een heel album met alleen beats en scratches te luisteren. Daarom heeft Rob een aantal MC’s laten opdraven. “We hebben geprobeerd er een divers album van te maken en verschillende groepen mensen te bereiken, met de verschillende MC’s die op het album meedoen.” Onder deze MC bevinden zich Pharaohe Monch van Organized Konfusion, Gangis Kahn, een oude vriend van Rob die nu in de gevangenis zit, en Gudtyme, die al eerder op het X-Ecutioners-album meedeed.
Rob Swift was enkele jaren geleden één van de mensen die deejaying weer een impuls gaf, nadat de kunst in de vergetelheid was geraakt. Rob verklaart hoe de DJ, nota bene de grondlegger van hiphop, naar de achtergrond is verschoven. “Hiphop begon met twee draaitafels. Dat kwam op gang, net als graffiti en breakdance. Het werd wijdverbreid en wereldwijd. Maar na een tijdje werd het een gimmick. Je zag het op tv en in reclames. Er waren kinderen met speelgoeddraaitafels. Sommigen namen het niet meer serieus omdat het een commercieel marketinginstrument werd. De reden waarom mensen weer geïnteresseerd raken is volgens mij omdat er veel saaie MC’s optreden. Als je een turntablist ziet, geen DJ, maar iemand die de draaitafels manipuleert, daar gaat zo’n creatieve impact van uit dat mensen denken ‘hé, eens kijken wat hij gaat doen. Gaat hij tussen z’n benen door scratchen, achter zijn rug om, hoe manipuleert hij de platen zodat de muziek compleet anders klinkt?’ Er was een tijd dat mensen dachten: ‘oké, we gebruiken de DJ alleen in het refrein.’ Ze dachten dat een DJ niet veelzijdig en creatief kon zijn. Mensen zagen DJ’s niet als turntablists, wat mensen zijn die de draaitafel als muziekinstrument gebruiken. We praten nu met onze handen, en ik denk dat het daarom weer terugkomt.”
De huidige generatie DJ’s probeert de DJ weer gelijkwaardig aan de MC te krijgen. “We nemen grote stappen. Turntablist/DJ-albums, er komen steeds meer nieuwe crews, de verkoopcijfers zijn goed, we kunnen het bijhouden. In sommige landen houdt men meer van DJ’s dan van MC’s.”
Na beat juggling lijkt het wel alsof deejaying technisch niet veel gekker kan worden. Welke kant gaat deejaying op in technisch opzicht? “Als je naar DJ Craze kijkt, hij manipuleert de draaitafels met verschillende pitch control-standen. Mixmaster Mike en de Skratch Piklz praten met hun draaitafels en zij hebben hun wetenschappelijke, futuristische stijlen. Je hebt zoveel verschillende dingen nu, zoveel kanten dat het op kan gaan, verbazingwekkend.”
