Voor een diehard Dan-fan als ik was het comebackalbum Two
Against Nature uit 2000 een grote gebeurtenis. En het eerste studioalbum van
Steely Dan in twintig jaar stelde niet teleur. Walter Becker en Donald Fagen
gingen verder waar ze met Gaucho (1980) waren gebleven.
Maar laten we eerlijk zijn: hoe vaak draai je Two Against
Nature, Everything Must Go (2003) of Donald Fagens soloalbum Morph The Cat
(2006) ten opzichte van klassieke albums als Countdown to Ecstasy, The Royal
Scam of Aja? Hoe vaak borrelt er spontaan een nummer van Steely Dans post-2000
platen in je hoofd op in vergelijking met een Babylon Sister of een Black Cow?
Hoewel van prima kwaliteit, is het nieuwe Steely Dan werk weinig memorabel. Het
zijn in feite stijloefeningen die klinken als Steely Dan, maar de inhoud
ontbreekt.
Dat is ook het euvel van Sunken Condos. Het album heeft een
typisch Fagen-geluid, maar het is meer sound dan song. Machinale ritmes met
jazzy pianoaccenten, gelikte dameskoortjes, obligate solo’s, voorspelbare
wendingen en Fagens vermoeide (en
soms valse) vocalen zorgen dat het album voortkabbelt en maar niet wil
overtuigen of beklijven. Fagen en producer Michael Leonhart kozen voor een
minimalere productie, maar dat geeft eerder een magere, onaffe en ongeïnspireerde
indruk dan dat het getuigt van uitgekiende precisie. Het waren juist de subtiele
details en sterke songs die The Nightfly (1982) – en het onderschatte
Kamakiriad (1993) evengoed – zo rijk maakten. Weather in my Head, met een prachtige,
gevoelige gitaarsolo van Jon Herington, en Planet D’Rhonda steken boven de rest
uit, maar redden Sunken Condos als geheel niet van de middelmaat.
Steely Dan is een acquired taste. De band is vaak verweten
muzak te maken, maar er lag altijd een addertje onder het gras. Tot in de
puntjes verzorgde, vernuftige composities, ijzersterke songs en cryptische,
ironische teksten gaven de muziek een ruw randje. Donald Fagen maakt het op
Sunken Condos moeilijk om te verdedigen waarom het geen liftmuziek is. Openingsnummer
Slinky Thing zou niet detoneren in een hotelbar en de uptempo Isaac Hayes-cover
Out of the Ghetto komt te veel uit een doosje om echt funky te zijn.
Misschien heeft Fagen een producer nodig die hem uitdaagt en
hem uit zijn comfort zone haalt. Donald Fagen begeeft zich op platgetreden
paden in zijn achtertuin, en deze keer glijdt er geen adder over zijn keurig
gemaaide gazon.
Dit artikel verscheen eerder in popmagazine Heaven.
